Qazaqstanda ár on balanyń jeteýinde tisjegi dıagnozy anyqtalǵan
ASTANA. KAZINFORM — Elimizde 12 jastaǵy balalardyń 78 paıyzynda tisjegi bar. Bul — tekserilgen ár on balanyń jeteýine tisjegi dıagnozy qoıylady degen sóz. Bul týraly Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Kazinform agenttiginiń resmı saýalyna joldaǵan jaýabynan málim boldy.
Tisjegi aýrýlarynyń erte jastan aldyn alý úshin Densaýlyq saqtaý mınıstrligi arnaıy jol kartasyn bekitken bolatyn. 2024 jyly qyrkúıekte 2028 jylǵa deıin josparlanǵan «Bolashaqqa — saý tispen» jobasy iske asa bastady. Baǵdarlama aıasynda myńnan astam oqýshysy bar mektepterde stomatologııalyq kabınetter ashylýy kerek.
Mınıstrlik málimetinshe, 2024 jyly qarjylandyrý tetikteri pysyqtalǵan. Al 2025 jyly 195 stomatologııalyq kabınet ashý josparlanǵan. Degenmen, byltyr oqý ordalarynda tek 125 kabınet iske qosyldy. Qalǵan 70 kabınet qarjy tapshylyǵyna baılanysty bıylǵa shegerilipti. Ashylǵan emdeý bólmeleriniń 76-sy qalada, 49-y aýyldyq mektepterde jumys isteıdi.
— Óńirlerde ashylmaı qalǵan 70 stomatologııalyq kabınet 2026 jyldyń josparyna engizildi. Josparǵa sáıkes, osy jyldyń tórtinshi toqsanynda 255 kabınet ashý kózdelgen. Onyń ishinde 2025 jyly iske qosylmaǵan nysandardy qosa eseptegende, barlyǵy 325 stomatologııalyq kabınet paıdalanýǵa beriledi. Jol kartasynda kabınetterdi kezeń-kezeńimen ashý mindeti qarastyrylǵan. Qazirgi ýaqytta óńirlerde bul baǵyttaǵy qarjylandyrý máseleleri jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip sheshilip jatyr, — delingen mınıstrlik jaýabynda.
Ár mektepte ashylǵan stomatologııalyq kabınet qajetti medıtsınalyq qural-jabdyqtarmen qamtylǵan. Keıin jaqyn mańdaǵy emhanalardan arnaıy stomatolog mamandar bekitilgen. Osy rette Astana qalasyna qarasty № 69 mektep-gımnazııada ashylǵan stomatologııalyq kabınettiń jumysymen tanystyq.
— Stomatologııalyq kabınet 2025 jyldyń qazan aıynan bastap jumys isteıdi. Kún saıyn túske deıin orta eseppen 10–15 oqýshydan qabyldaımyz. Bul kabınet № 12 emhanaǵa qaraıdy, qyzmet kórsetýdi osy emhana júzege asyrady. Sonymen qatar, aıyna 2–3 ret belgilengen kestege sáıkes barlyq dárigerlerdiń qatysýymen keshendi medıtsınalyq tekserý ótkiziledi. Balalar arasynda aýyz qýysy gıgıenasy boıynsha túsindirý jumystary da júrgiziledi. Tisti durys tazalaý jáne aýrýlardyń aldyn alý maqsatynda aqparattyq paraqshalar taratylyp, oqytý jumystary uıymdastyrylady, — deıdi stomatolog Nııara Segizbaeva.
Sala mamandarynyń málimetinshe, 18 jasqa deıingi balalarǵa stomatologııalyq qyzmet tegin kórsetiledi. Qazirgi ýaqytta mekteptegi kabınetter tek alǵashqy kómek kórsetýge baǵyttalǵan. Keı oqýshylarda tis aýrýlary asqynǵan jaǵdaıda arnaıy joldama berilip, olar emhanaǵa jiberiledi. Aldaǵy ýaqytta qajetti dári-dármekter jetkizilip, oqýshylar mektepten shyqpaı-aq tolyq em qabyldaı alatyn jaǵdaı jasalmaq.
Osy tusta ata-analardyń da oı-pikirin bildik. Olar jobany «óte qolaıly» dep baǵalaıdy. Sabaq kezinde balanyń tisi aýyryp, mazasyzdansa, stomatologke bara alady. Al balany qaramas buryn dáriger ata-anasynyń kelisimin alady.
— Ótkende qyzymnyń sabaq kezinde tisi aýyryp, mekteptegi stomatologııalyq kabınette tekserýden ótti. Dárigerler oǵan keńes berdi. Tisti qalaı kútý kerektigin túsindirdi. Qazir qyzym únemi tekserýden ótip turady. Mekteptegi stomatologııalyq qyzmet ata-analar úshin yńǵaıly. Balalardy tis dárigerine jazýdyń qajeti joq. Kezek kútip, ýaqyt almaıdy. Stomatolog maman asqynǵan jaǵdaıda emhanaǵa joldama beredi. Joldama arqyly kezeksiz qabyldanady, — deıdi Baný Mustafaqyzy.
Mamandardyń pikirinshe, jol kartasy sátti júzege assa, tisjegisi bar balalar sany azaıyp, bolashaqta stomatologııalyq qyzmetke túsetin júkteme de azaımaq.
Eske sala keteıik, Densaýlyq mınıstrligi aldaǵy eki jylda 17 óńirde 49 jańa beıindi bólimshe ashpaq.