Qazaqstanda ár ınvestorǵa jeke prokýror taǵaıyndalyp, ákimshilik tosqaýyldar joıylady
ASTANA. KAZINFORM — Forýmda Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Baýyrjan Eraly elde alǵash ret ınvestorlarǵa arnalǵan birtutas vertıkal qurylǵanyn, ár jobany jeke prokýror súıemeldep, ákimshilik tosqaýyldardy joıatyndyǵyn atap ótti. Komıtet bıyl 600-ge jýyq ınvestordyń quqyqtaryn qorǵap, olardyń jobalaryn iske asyrýǵa kedergi keltirgen ákimshilik kedergilerdi joıǵan.
Jıynda Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Baýyrjan Eraly Memleket basshysynyń Jarlyǵymen Bas prokýratýra Investıtsııalyq ombýdsmen quzyretine ıe bolyp, Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti qurylǵanyn aıtty.
— Elde alǵash ret ınvestorlardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń birtutas vertıkaly qurylǵan — ótinishten bastap nátıje alý kezeńine deıin. Sizder bilesizder, prokýratýra organdary árdaıym adal bıznes úshin senimdi tirek boldy, sebebi bizdiń ınstıtýttyń basty ereksheligi — qadaǵalaý quzyreti bar. Halyqaralyq tájirıbede ınvestıtsııalyq ombýdsmender kóbine tek usynymdarmen shekteledi. Al prokýrorlar memlekettik organdardyń áreketterine quqyqtyq baǵa bere alady jáne oryndaýǵa mindetti predpısanııalar engizý quqyǵyna ıe, — dedi ol.
Osy fýnktsııalardan bólek birqatar biregeı tásilderdi engizilgenin aıtty.
— Birinshisi — ınvestorǵa súıemeldeý. Ár jobanyń ózine taǵaıyndalǵan jeke prokýrory bolady. Ol jobany alǵashqy kúnnen bastap basqarady. Investor bizben birge barlyq kelisimderdi ótip, lıtsenzııalardy alady, joba iske asyrylǵanǵa deıin. Sonymen qatar, jobany iske asyrýdan keıin qoldaý kórsetemiz. ıAǵnı, Komıtet jobany iske qosqannan keıin de ony baqylaýdy jalǵastyrady, jobanyń turaqty jumys istep turǵanyn tekserý úshin. Barlyq jumys tsıfrlyq platforma arqyly júrgiziledi, — dep naqtylady Baýyrjan Eraly.
Onyń aıtýynsha, súıemeldeý naqty ýaqyt rejıminde tsıfrlyq ınvestıtsııalyq platforma arqyly júrgiziledi.
— Biz ony «Tsıfrlyq qadaǵalaý» prokýrorlyq júıesimen ıntegratsııaladyq. Bul bizge jobanyń barlyq kezeńderin «bir terezede» kórýge múmkindik beredi: jobanyń jaǵdaıy, týyndaıtyn máseleler, merzimder men keshigýler. «Mobıldi prokýror» qosymshasynda arnaıy bólim engizilmek. Investor álemniń kez kelgen núktesinen óz jeke prokýroryna jazyp nemese vıdeoqońyraý shala alady. Osynyń bári Komıtetke bıylǵy jyly shamamen 600 ınvestordyń quqyqtaryn qorǵaýǵa múmkindik berdi, olardyń jobalaryn júzege asyrýǵa kedergi keltirgen ákimshilik tosqaýyldardy joıdy, — dedi komıtet tóraǵasy.
Onyń sóznshe, sonymen qatar, aldyn alý mehanızmderi jumys isteıdi.
Bul kelesi baǵyt — prokýrorlyq súzgi.
— Onyń máni qarapaıym: memlekettik organdar men kvazımemlekettik sektor sýbektileri prokýrormen kelisýsiz ınvestorǵa talap qoıyp, tekserý júrgizip, shaǵym túsirip nemese ákimshilik is qozǵaı almaıdy. Súzgi aldyn alý sharasy retinde jumys isteıdi, ınvestorǵa habarlanbaı, ony mazalamaıdy. Jalpy, prokýrorlyq súzgi 1000 memlekettik organ sheshimin boldyrmaıdy. Nátıjesinde ınvestorlar men memlekettik organdar arasyndaǵy quqyqtyq daýlar men qaqtyǵystar sany azaıady. Sonymen qatar, biz daýlardy sotqa deıin retteý komıssııasyn iske qosýǵa daıyndalyp jatyrmyz. Komıtet ınvestorlar men memlekettik organdar arasyndaǵy daýlardy sheshý ortalyǵyna aınalady. Negizinde biz olardyń medıatory bolamyz, — dedi ol.
Al Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Álibek Qýantyrov Qazaqstan tikeleı sheteldik ınvestıtsııalardyń turaqty ósýin qamtamasyz etetinin ári Ortalyq Azııada kóshbasshylyqty saqtap otyrǵanyn aıtty.
— BUU málimetteri boıynsha, táýelsizdik alǵannan beri el ekonomıkasyna 150 mlrd dollardan astam ınvestıtsııa tartylǵan. Nátıjesinde óńirdegi barlyq sheteldik ınvestıtsııalardyń shamamen 70%-y Qazaqstanǵa shoǵyrlanǵan. 2025 jyly tikeleı sheteldik ınvestıtsııanyń aǵymy 20,5 mlrd dollardy qurady, ósim 14,4%-ti kórsetti. Bul ósim tek ınvestıtsııalyq bazanyń keńeıýin emes, iri jobalardyń shıkizat sektorynda aıaqtalýy jaǵdaıynda ınvestıtsııalyq aǵyndardyń qurylymdyq transformatsııasyn kórsetedi. Investıtsııa tartýdyń úsh deńgeıli júıesi aıasynda syrtqy deńgeıde — bizdiń syrtqy ister mekemelerimiz, ortalyq deńgeıde — mınıstrlikter men damý ınstıtýttary, aımaqtyq deńgeıde — ákimdikter jumys isteıdi. Bul júıede «ınvestıtsııaǵa tapsyrys» quraly júzege asyrylady, ol ulttyq ekonomıka men aımaqtardyń qajettilikterin, salalyq básekelestik artyqshylyqtaryn eskeredi, — dedi Álibek Qýantyrov.
Onyń málimetinshe, búgingi tańda birneshe iri halyqaralyq kompanııalardy 1,8 mlrd AQSh dollarynan astam ınvestıtsııamen tartý múmkin boldy.
— Ótken jyly sheteldik kompanııalarmen shamamen 1200 kezdesý ótkizildi jáne olardyń Qazaqstanǵa shamamen 200 vızıti qamtamasyz etildi. Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetin qurý jáne birlesken jumys Platformaǵa taǵy 1800 jobany engizýge qosymsha serpin berdi, olar memlekettik qoldaý sharalary aıasynda júzege asyrylyp otyr. Júıeni damytý jáne jetildirý jumysy jalǵasýda. Bıyl Platformada ınvestıtsııalyq kelisimderge qatysty barlyq protsess tolyq tsıfrlandyrylady. Osylaısha, kelisimge ótinish berý E-license júıesinen aýystyrylady, sondaı-aq kelisimderdi uzartý jáne toqtatý múmkindigi engiziledi. Bul merzimderdi qysqartýǵa jáne ákimshilik kedergilerdi azaıtýǵa múmkindik beredi, — dedi ol.
Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary sonymen qatar, ákimshilik júktemeni azaıtý quraldary engiziletinin, atap aıtqanda, «jasyl dáliz» mehanızmi, ol ınvestorlarǵa memlekettik qyzmetterdi basymdyqpen kórsetip, olardyń kórsetilý merzimin 30%-ke qysqartýdy kózdeıtinin aıtty.
Osy jıynda Bas prokýratýra ınvestıtsııalardy qorǵaýda «100% kepildik» júıesin engizgenin aıtty.
