Qazaqstanda ár ekinshi eresek adam arterııalyq gıpertonııaǵa shaldyqqan

Bul kúnniń maqsaty – halyqtyń arterııalyq qysymnyń joǵarylaýynyń qaýiptiligi, ınfarkt, ınsýlt jáne ózge de júrek-qan tamyrlary asqynýlarynyń aldyn alý týraly habardarlyǵyn arttyrý.

Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, arterııalyq gıpertonııa álemde merziminen buryn bolatyn ólimniń, múgedektiktiń jáne sozylmaly aýrýlardyń damýynyń negizgi sebepteriniń biri bolyp qalyp otyr.

Mamandardyń aıtýynsha, arterııalyq qysymnyń joǵary bolýy mıokard ınfarktiniń, ınsýlttiń, sozylmaly júrek jetkiliksizdiginiń, sozylmaly búırek aýrýynyń jáne tamyrlyq dementsııanyń negizgi qaýip faktorlarynyń biri sanalady.

Gıpertonııanyń basty qaýiptiligi – aýrý uzaq ýaqyt boıy eshqandaı belgilersiz ótýi múmkin. Osyǵan baılanysty ol medıtsınada «únsiz óltirýshi» dep atalady. Sondyqtan arterııalyq qysymdy turaqty baqylaý qoǵamdyq densaýlyq saqtaýdyń mańyzdy mindetteriniń biri retinde qarastyrylady.

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń eldik beıinine sáıkes, Qazaqstanda eresek turǵyndar arasynda arterııalyq gıpertonııanyń taralý deńgeıi shamamen 42%-ǵa jetedi. ıAǵnı eldegi árbir ekinshi eresek adamnyń qan qysymy joǵary.

- 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstanda arterııalyq gıpertonııa dıagnozymen 1 776 876 patsıent dıspanserlik esepte turǵan. Bul máseleniń aýqymyn jáne densaýlyq saqtaý júıesine túsetin júktemeniń joǵary ekenin kórsetedi.

Elimizde qanaınalym júıesi aýrýlarynyń aldyn alý jáne olardy erte anyqtaý boıynsha keshendi sharalar jalǵasyp jatyr. Skrınıngtik baǵdarlamalar medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek deńgeıinde arterııalyq gıpertonııany ýaqytyly anyqtaýǵa múmkindik beredi, - delingen aqparatta.

Sondaı-aq MÁMS sheńberindegi ambýlatorııalyq dárilik qamtamasyz etý júıesi gıpertonııasy bar patsıentterdi qoljetimdi dárilik terapııamen jáne turaqty dıspanserlik baqylaýmen qamtýda mańyzdy ról atqarady.

Mınıstrlik málimetinshe, atqarylǵan jumystar nátıjesinde Qazaqstanda qanaınalym júıesi aýrýlary boıynsha syrqattanýshylyq kórsetkishteri tómendep keledi. 2025 jyldyń qorytyndysynda bul kórsetkish 5,5%-ǵa azaıǵan. Al atalǵan aýrýlardan bolatyn ólim kórsetkishi 100 myń turǵynǵa shaqqanda 148,8-di qurady.

- Arterııalyq qysymdy turaqty túrde ólsheý, dárigerge ýaqytyly qaralý, salaýatty ómir saltyn ustaný jáne taǵaıyndalǵan emdi úzdiksiz qabyldaý aýyr júrek-qan tamyrlary asqynýlary men merziminen buryn bolatyn ólim qaýpin edáýir tómendetýge múmkindik beredi, - dep málimdedi Densaýlyq saqtaý mınıstrligi.

Aıta keteıik, arterııalyq gıpertonııa júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń negizgi sebepteriniń biri sanalady jáne ony erte anyqtaý adam ómirin saqtap qalýda mańyzdy ról atqarady.

Buǵan deıin altsgeımer aýrýyna qandaı adamdar tózimdi bolatyny jarııalandy.