Qazaqstanda 2011 jyly qurt aýrýy 100 myń adamǵa shaqqanda 86,8-ge deıin tómendedi
ALMATY. 28 aqpan. QazAqparat - Qurt aýrýy áli kúnge deıin qazirgi zamandaǵy qoǵamdyq densaýlyq saqtaý salasynyń álemdik aýqymdaǵy kúrdeli máselesi retinde qalyp otyr.
Bul týraly búgin Almatyda Salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý máseleleri Ulttyq ortalyǵynyń uıymdastyrýymen ótken baspasóz máslıhatynda aıtyldy.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń boljamy boıynsha aldaǵy 10 jylda qurt aýrýy búkil álem boıynsha aýrý-syrqat pen ólim-jitimge ákeletin 10 negizgi sebepterdiń biri retinde qala bermek. 2010 jyly qurt aýrýynyń 8,8 mln. jańa jaǵdaıy tirkelgen. 2009 jyly bul kórsetkish 9,4 mln.-dy quraǵan bolatyn. Naýqastardy emdeýdiń qoljetimdi ári tıimdi joldary bolsa da, 2010 jyly odan 1,1 mln. adam qaıtys bolǵan kórinedi.
«2011 jyly 100 myń adamǵa shaqqanda qurt aýrýy 86,8-ge deıin tómendegeni baıqaldy. Bul úrdis 2002 jyly bastaldy. Ol kezde qurt aýrýymen naýqastaný sany 100 myń adamǵa shaqqanda 165,1-di quraǵan bolatyn. Ol 10 jylda 47 paıyzǵa tómendedi. Osyǵan qaramastan qurt aýrýyna shaldyǵý Qazaqstanda áli joǵary deńgeıde saqtalyp otyr. Sol sebepti de onyń aldyn alý jáne emdeý densaýlyq saqtaý salasyn damytý boıynsha 2011-2015 jyldarǵa arnalǵan «Salamatty Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń basym baǵyttarynyń biri bolyp tabylady», - dedi Týberkýlez máseleleri ulttyq ortalyǵynyń dırektory Tileýhan Ábildaev.
Qurt aýrýy halyqtyń barlyq toptaryn qamtýda. Qazir kóptegen dárilerge turaqtylyq kórsetetin jáne emdelýi qıyn qurt aýrýyna shaldyǵý deńgeıiniń óskeni baıqalyp otyr. Aýrýdyń aldyn alý, salaýatty ómir salty jáne adamnyń óz densaýlyǵyna qatysty ortaq jaýapkershilik qaǵıdasy qurt aýrýymen baılanysty jaǵdaıdy ózgertýge kómektesedi. Sol sebepti Qazaqstanda 23 aqpannan 23 naýryzǵa deıin qurt aýrýy jóninde jáne onyń alǵashqy belgileri anyqtalǵan jaǵdaıda der kezinde medıtsınalyq kómekke júginýdiń qajettigi týraly halyqty aqparattandyrýǵa jáne turǵyndar arasynda, ásirese jastardyń ishinde salaýatty ómir saltyn nasıhattaýǵa baǵyttalǵan birqatar is-sharalar ótkizilmek.
«Aılyq naýqannyń maqsaty: qoǵamnyń nazaryn qurt aýrýy máselesine aýdarý jáne oǵan qoǵam kúshin jumyldyrý. Onda: medıtsınalyq uıymdarda Ashyq esik kúnderin ótkiziledi. BAQ-ta qurt aýrýynyń aldyn alý jóninde maǵlumat berilip, aýdıo jáne vıderolıkter kórsetiledi. Sondaı-aq stýdenttik ǵylymı konferentsııalar, dóńgelek ústel jıyndary, pikirtalastar men jaryssózder túrinde oqý mekemeleriniń stýdentterin qurt aýrýyn aldyn alý jóninde oqytý jáne salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý sharalary júrgiziledi. Ony 24 naýryzdaǵy Qurt aýrýymen kúres jónindegi búkilálemdik kúnge oraı Salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý máseleleriniń ulttyq ortalyǵy men Týberkýlez máseleleriniń ulttyq ortalyǵy uıymdastyryp otyr», - deıdi Salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý máseleleri ulttyq ortalyǵynyń dırektory Jámıla Battaqova.
