Qazaqstan jylqy etine arnalǵan halyqaralyq ISO standartyn ázirleýdi usyndy

«QazStandart» RMK bas dırektory Málik Sáýlebaıdyń aıtýynsha, búginde halyqaralyq deńgeıde jylqy etinen jasalatyn daıyn ónimderge ortaq talap joq.

– Qazaqstanda jylqy eti men odan jasalatyn ónimderge arnalǵan standart qoldanylady. Biraq halyqaralyq deńgeıde mundaı standart joq. Ónim ISO talaptaryna saı standarttalsa, ony halyqaralyq naryqta ilgeriletý áldeqaıda jeńil bolady. Sondyqtan Qazaqstan osy bastamany kóterdi, – dedi ol Astanada ótken et ónimderiniń sapasy jónindegi halyqaralyq forýmda.

Bolashaq qujatqa negiz retinde GOST 34921–2023 «Ulttyq jylqy eti ónimderi. Tehnıkalyq sharttar» standartyn paıdalaný usynylyp otyr.

Qandaı ónimder qamtylýy múmkin

Usynylyp otyrǵan halyqaralyq standart jylqy etinen jasalatyn daıyn ónimderge arnalmaq. Onyń aıasyna qazy, shujyq, jal, jaıa, ystalǵan jáne shujyq ónimderi enýi múmkin.

Bolashaq standartta ónimniń sapasy men qaýipsizdigine qoıylatyn talaptar belgilenbek.

Málik Sáýlebaıdyń sózinshe, onda ettiń quramy, hımııalyq sıpattamalary, qaýipsizdigi jáne adam densaýlyǵyna yqtımal qaýip tóndiretin mıkrobıologııalyq kórsetkishter eskeriledi.

– Eń bastysy – jylqy etinen jasalatyn ónimderdiń qaýipsizdigi men sapasy. Standartta qaýipsizdik pen sapaǵa, ettiń quramy men hımııalyq sıpattamalaryna qatysty talaptar qamtylady, – dedi «QazStandart» bas dırektory.

Bastama ázirge qaralý satysynda. Halyqaralyq standartty ázirleýge kirisý úshin tıisti kishi komıtettiń 20 múshesiniń keminde beseýi usynysty qoldaýy kerek.

Ázirge Qazaqstannyń bastamasyn Qytaı men Japonııa qoldap otyr.

– 20 músheniń beseýi qoldap daýys berse jetkilikti. Osydan keıin standartty ázirleýge kirisemiz. Negizgi ázirleýshi «QazStandart» bolady. Jumysqa otandyq óndirýshilerdi, kásipkerlerdi, sarapshylar men zerthanalardy tartamyz, – dedi Málik Sáýlebaı.

Bastama ISO/TC 34/SC 6 «Et, qus eti, balyq, jumyrtqa jáne olardan jasalǵan ónimder» kishi komıtetinde qaralady.

Málik Sáýlebaı Qazaqstannyń jylqy etin óndirý áleýeti joǵary ekenin atap ótti.

Onyń aıtýynsha, ónimdi ótkizý naryǵyn keńeıtý qajet.

– Qazaqstannyń áleýeti zor. Jylqy etin ótkizý naryǵyn keńeıtý qajet. Osy bastamany Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi men Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń qoldaýymen kóterdik. Barlyǵy kelisilgen, – dedi ol.

«QazStandart» halyqaralyq talaptardyń bolýy jylqy etinen jasalatyn ónimderdi shetel naryǵynda ilgeriletýge múmkindik beredi dep esepteıdi.

Qazaqstan jylqy etin iri kólemde óndiretin elderdiń qatarynda. Sondaı-aq iri óndirýshiler qatarynda Qytaı, Mońǵolııa, Meksıka, Reseı jáne Argentına bar.

Jylqy etinen jasalatyn ónimderdiń halyqaralyq saýdasy Eýropa men Azııanyń ondaǵan elin qamtıdy. Іri ımporttaýshylar qatarynda Italııa, Qytaı, Belgııa, Frantsııa jáne Japonııa atalady.

Jylqy etiniń álemdik naryqtaǵy múmkindigi qandaı

«QazStandart» málimetinshe, jylqy etinde aqýyz mólsheri joǵary, amınqyshqyldyq quramy úılesimdi. Onyń ózindik organoleptıkalyq qasıetteri de bar. Sonymen qatar jylqy etinen ónim daıyndaýdyń ǵasyrlar boıy qalyptasqan dástúri bar, al birqatar elde mundaı ónim óndirý mádenı muranyń bir bóligi sanalady.

Málik Sáýlebaı álemde aqýyzǵa baı ónimderdi tutyný artyp kele jatqanyn atap ótti.

– Búginde álemde aqýyzǵa baı ónimderdi tutyný kúrt ósip keledi. Aqýyzǵa baı ónimder durys tamaqtanýdyń negizi sanalady. Jylqy etinde holesterın mólsheri tómen, taǵamdyq qundylyǵy men aqýyzy joǵary. Sondyqtan ol laıyqty oryn alýǵa tıis, – dedi ol.

Sondaı-aq, ol Qazaqstannyń qaýipsiz ári ekologııalyq taza ónim óndirýge áleýeti zor ekenin de aıtty.

Málik Sáýlebaıdyń aıtýynsha, Qazaqstan jylqy sharýashylyǵynyń ereksheligin álemdik qaýymdastyqqa keńirek tanytýdy kózdeıdi.

– Álemniń bári birdeı qazaqtardyń minetin jylqysyn jemeıtinin túsine bermeıdi. Bizde bul – mal sharýashylyǵynyń jeke bir baǵyty. Osy erekshelikti álemdik qaýymdastyqqa tanystyryp, nasıhattaıtyn bolamyz, – dedi ol.

Qazaqstannyń usynysy qajetti qoldaýǵa ıe bolsa, halyqaralyq standartty ázirleý jumysy bastalady. Negizgi ázirleýshi «QazStandart» bolady. Jumysqa otandyq óndirýshiler, kásipkerler, sarapshylar men zerthana ókilderi tartylady.

Biryńǵaı halyqaralyq talap jylqy etinen jasalatyn daıyn ónimderdiń sapasy men qaýipsizdigin qamtıdy. «QazStandart» mundaı standart qazaqstandyq ónimdi shetel naryǵynda ilgeriletýge qosymsha múmkindik beredi dep otyr. Qazaqstannyń bastamasy Astanada ótken et ónimderiniń sapasy jónindegi halyqaralyq forýmda tanystyryldy. Forým ISO/TC 34/SC 6 «Et, qus eti, balyq, jumyrtqa jáne olardan jasalǵan ónimder» kishi komıtetiniń 27-plenarlyq otyrysy aıasynda uıymdastyryldy.

Aıta keteıik, buǵan deıin jylqy etin óndirýshiler Japonııa naryǵyna shyǵýdy josparlap otyrǵanyn jazǵan edik.