Qazaqstan JI ındýstrııasy NVIDIA-men áriptestikten ne utady
ASTANA. KAZINFORM – NVIDIA basshysy Djensen Hýangtyń Qazaqstanǵa sapary elde jasandy ıntellekt salasyna arnalǵan ınfraqurylymnyń keńeıip jatqan kezeńine tuspa-tus keldi. 2025 jyly Astanada Ortalyq Azııadaǵy eń qýatty sýperkompıýterlerdiń biri – Alem.Cloud iske qosyldy. Keshenge NVIDIA kompanııasynyń H200 grafıkalyq protsessorlary ornatylǵan. Keıin NVIDIA jabdyqtary «Qazaqtelekom» iske qosqan esepteý klasterlerinde de qoldanyla bastady.
NVIDIA-men áriptestik
23 qazanda Qasym-Jomart Toqaev NVIDIA kompanııasynyń negizin qalaýshy ári prezıdenti Djensen Hýangty qabyldady. Kezdesýde Qazaqstannyń jasandy ıntellekt salasyn damytý jospary men ekijaqty áriptestik talqylandy.
- NVIDIA kompanııasymen yqpaldastyqqa sony serpin berý turǵysynan saparyńyzdyń máni zor. Seriktestigimizdi nyǵaıtý jolyndaǵy jáne Qazaqstannyń ıgiligi úshin atqaryp jatqan eńbegińizge alǵys aıtqym keledi, – dedi Memleket basshysy osy kezdesýde.
NVIDIA-nyń álemdik naryqtaǵy ornyn onyń qarjylyq kórsetkishteri de ańǵartady. 2025 jyly kompanııanyń kirisi 215,9 mlrd dollarǵa jetti. Onyń 193,7 mlrd dollary derekter ortalyqtaryna arnalǵan ónimderden tústi. Mysaly, OpenAI keminde 10 GVt bolatyn NVIDIA júıelerine negizdelgen esepteý qýatyn ornatý týraly josparyn jarııalady. Google Cloud NVIDIA H100 protsessorymen jumys isteıtin DGX Cloud qyzmetin usynyp otyr. Microsoft ta Azure platformasynda NVIDIA-nyń protsessoryn qoldanady. Amazon men Meta da NVIDIA jabdyqtaryn paıdalanatyn iri kompanııalardyń qatarynda.
Qazaqstanda da osy kompanııanyń tehnologııalaryna negizdelgen jobalar iske asyp jatyr. Alem.Cloud sýperkompıýteri NVIDIA H200 protsessorlarymen jabdyqtalǵan. «Qazaqtelekom» ulttyq kompanııasy Astana men Almatyda 400 H200 jáne 480 B300 grafıkalyq protsessoryn iske qosty. Al Ekibastuzda esepteý qýatyn budan da aýqymdy kólemde arttyrý josparlanyp otyr.
Ekibastuzdaǵy 10 mlrd dollarlyq joba
Maýsym aıynda Úkimet amerıkalyq Firebird kompanııasymen birge jasandy ıntellekt ınfraqurylymyn damytýǵa arnalǵan 10 mlrd dollarlyq kelisimshart paketin jarııalady. Sonyń negizgisi – Ekibastuzdaǵy Data Center Valley kesheni.
Joba aıasynda 100 myńǵa deıin grafıkalyq protsessor ornatý kózdelgen. Úkimet keshen tolyq iske qosylǵanda eksporttan ǵana jylyna keminde 3 mlrd dollar kiris túsedi dep kútedi.
Ekibastuz alqabynda jasandy ıntellekt modelderin úıretip, úlken kólemdegi aqparatty óńdeýge bolady. Esepteý qýatyn sheteldik kompanııalarǵa da usynýǵa múmkindik bar. Qazaqstannyń bul baǵyttaǵy jospary energetıkalyq resýrstardy paıdalanyp, halyqaralyq naryqqa tsıfrlyq qyzmet satýǵa saıady.
Djensen Hýangtyń ózi de Qazaqstannyń múmkindigin osy turǵydan baǵalady.
- Jasandy ıntellektini damytý úshin, eń aldymen, mol qýat kózi, sondaı-aq ǵylym, matematıka men tehnologııa salalarynda bilim-biligi joǵary mamandar kerek. Osy baǵyttardyń árqaısysyn damytýǵa Qazaqstannyń áleýeti jetkilikti, – dedi NVIDIA basshysy.
Elektr qýaty men ınternet trafık
Derekter ortalyqtaryn damytý úshin elektr energııasy úzdiksiz berilý kerek. Úkimet 2027 jyly energııa tapshylyǵyn túgel joıyp, 2029 jylǵa qaraı elektr qýatynyń turaqty profıtsıtine shyǵýdy josparlap otyr.
Qazaqstan men Ázerbaıjan Kaspıı tabany arqyly talshyqty-optıkalyq baılanys jelisin tartty. Uzyndyǵy 380 shaqyrym bolatyn bul jeli Aqtaý men Ázerbaıjannyń Sýmǵaıyt qalasyn jalǵaıdy. Jeli arqyly sekýndyna 400 terabıtke deıin trafık jetkizýge bolady.
Bul jeli Qazaqstannyń Eýropamen almasatyn ınternet trafıgine senimdi arna bolmaq. Ekibastuzdaǵy esepteý ortalyqtary sheteldik klıentterge qyzmet kórsetse, mundaı baılanys arnalary sol qyzmetterdi paıdalanýǵa qajet ınfraqurylymnyń bir bóligine aınalady.
IT qyzmet eksporty
Qazaqstannyń tsıfrlyq qyzmetterdi shetelge satý tájirıbesi qazir de bar. Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrliginiń málimetinshe, 2025 jyly IT qyzmetter eksporty 1,142 mlrd dollar bolǵan. 2020 jyly bul kórsetkish 33,5 mln dollar edi.
2025 jyly Astana Hub qatysýshylarynyń eksporty 633 mln dollarǵa jetti. Shetelge qyzmet kórsetetin kompanııalar sany – 537. Qazaqstandyq IT ónimder men qyzmetterdi 110-nan astam el tutynyp otyr.
Bul kórsetkishter eldiń tsıfrlyq qyzmetter naryǵynda qalyptasqan tájirıbesi bar ekenin ańǵartady. Ekibastuzdaǵy keshen arqyly derekter ortalyqtaryn damytý osy naryqqa jańa qyzmet túrin qosýy múmkin.
Startap jáne Higgsfield mysaly
Qazaqstan jasandy ıntellekt salasyndaǵy startaptardy qoldaý úshin Alem Capital Management arqyly 115 mln dollar qor qalyptastyrdy. Bul kapıtaldy 1 mlrd dollarǵa jetkizý mejesi qoıylǵan.
Qazaqstanmen baılanysy bar tehnologııalyq kompanııalardyń biri – Higgsfield. Bas keńsesi San-Frantsıskoda ornalasqanmen, negizin qalaýshylardyń arasynda qazaqstandyq mamandar bar. Negizgi jumys kúshi de qazaqstandyqtar. Kompanııa jasandy ıntellekt arqyly beıne men sýret jasaýǵa arnalǵan ónimder shyǵarady.
Osy qazan aıynda Higgsfield-tiń ınvestıtsııalyq raýndyna NVIDIA men TCV kompanııalary qatysqanyn habarlandy. Resmı málimetke súıensek, Higgsfield qyzmetin 238 eldiń 40 mıllıonnan astam turǵyny paıdalanady.
Kúz basnyda Astanada ashylǵan Qazaq AI Research University-de 528 adam bilim alyp jatyr. Onyń 294 stýdenti memlekettik grantqa ıe bolǵan.
Ýnıversıtet jasandy ıntellekt, mashınalyq oqytý jáne Physical AI baǵyttary boıynsha maman daıarlaıdy.
Endigi másele – jarııalanǵan jobalardyń iske asýy, derekter ortalyqtarynyń qýaty, sheteldik tapsyrystar men tsıfrlyq qyzmetterden túsetin kiris. Osy kórsetkishter Qazaqstannyń jasandy ıntellekt salasyndaǵy josparlarynyń naqty ekonomıkalyq nátıjesin aıqyndaıdy.
Qazaqstannyń NVIDIA-men áriptestigi sýperkompıýter men derekter ortalyqtaryn salýmen ǵana shektelmeıdi. Eldiń taý-ken, metallýrgııa jáne energetıka salalarynda robottar men avtonomdy júıelerdi qoldanýǵa, al otandyq mamandarǵa halyqaralyq naryqqa arnalǵan tehnologııalyq ónimder ázirleýge múmkindik ashylady. Qazaqstanda 600-den astam qyzmetkeri jumys isteıtin Higgsfield AI osy baǵyttaǵy jarqyn mysal. NVIDIA-nyń kompanııaǵa ınvestıtsııa salatyny da jarııalandy.
Sondaı-aq, QAIRU bazasynda NVIDIA Deep Learning Institute óńirlik ortalyǵyn qurý múmkindigi qarastyrylyp, pılottyq baǵdarlamaǵa 12 tehnıkalyq ýnıversıtettiń ókilderi qatysty. KazLLM men AlemLLM ulttyq til modelderi de qazaqsha jumys isteıtin JI tehnologııalardy damytýǵa arnalǵan.
Qazaqstanda esepteý qýatyn paıdalanyp, ónerkásipke arnalǵan sheshimder men halyqaralyq naryqqa shyǵatyn tehnologııalyq ónimder ázirleýdi maqsat etip otyr.
NVIDIA basshysy Qazaqstandy Physical AI álemdik habyna aınaldyrýdy usyndy.
