Qazaqstan jahandyq turaqsyzdyqqa qaramastan ınflıatsııany tómendetý baǵytyn saqtap otyr
ASTANA. KAZINFORM — Halyqaralyq valıýta qorynyń (HVQ) sońǵy boljamdaryna sáıkes, jańa geosaıası kúızelister aıasynda 2026 jyly álemdik ınflıatsııanyń qaıta ósýi kútiledi. Bul baǵa qysymynyń kóptegen elder úshin negizgi syn-qaterlerdiń biri bolyp qala beretinin kórsetedi.
Qazirgi ýaqytta ınflıatsııanyń eń joǵary deńgeıi Venesýelada (524%), Argentınada (33,6%) jáne Túrkııada saqtalyp otyr (32,6%).
Álemdegi qubylmalylyq pen ınflıatsııanyń ósýine qaramastan, Qazaqstanda jyldyq ınflıatsııa boljamy 9–11%-ǵa deıin tómendedi. Buǵan deıin bul kórsetkish 9,5–11,5% deńgeıinde baǵalanǵan bolatyn.
Sarapshylardyń pikirinshe, bul — oń úrdistiń bastamasy ǵana. Olardyń boljamynsha, 2027 jyly Qazaqstandaǵy ınflıatsııa 6–8% deńgeıine deıin baıaýlap, al 2028 jyly 5% kólemindegi maqsatty kórsetkishke barynsha jaqyndaı túsýi múmkin.
Ekonomıkany ártaraptandyrý jáne naqty sektordaǵy oń serpin baǵa ósiminiń odan ári baıaýlaýyna negiz qalyptastyryp otyr.
2026 jyldyń alǵashqy bes aıynyń qorytyndysy boıynsha ekonomıka 3,7%-ǵa ósti. Bul rette óńdeý ónerkásibi 9%-dyq ósim kórsetse, qurylys salasy 13,4%-ǵa, kólik qyzmetteri 8,4%-ǵa artty.
Bul kórsetkishter qazirgi ekonomıkalyq belsendiliktiń ındıkatory ǵana emes, sonymen qatar ınvestıtsııa tartý saıasatynyń usynys jaǵynda qurylymdyq nátıje bere bastaǵanyn da dáleldeıdi.
2026 jyldyń alǵashqy bes aıynda negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestıtsııalar 7%-ǵa, al jekemenshik ınvestıtsııalar birden 17,4%-ǵa ósti.
Eń joǵary ósim energetıka salasynda tirkeldi (+83,4%). Sonymen qatar aqparat jáne baılanys salasy 75,2%-ǵa, aýyl sharýashylyǵy 36,4%-ǵa, óńdeý ónerkásibi 29,2%-ǵa, al kólik salasy 25,6%-ǵa ósti.
Mundaı kapıtal aǵyny ınflıatsııalyq qysymdy birneshe baǵyt boıynsha tómendetýge yqpal etedi. Birinshiden, ol teńge baǵamyn qoldap, ınflıatsııanyń ımporttyq quramdas bóliginiń áserin azaıtady. Ekinshiden, naqty sektorǵa salynǵan ınvestıtsııalar óndiristik qýattardy arttyryp, el ishindegi taýar usynysyn kóbeıtedi. Bul óz kezeginde syrttan keletin ınflıatsııanyń yqpalyn barynsha tómendetýge múmkindik beredi.
Úshinshiden, zamanaýı tehnologııalar men basqarý tájirıbesiniń kelýi eńbek ónimdiliginiń artýyna jáne shyǵyndardyń birtindep qysqarýyna jol ashady.
Osynyń aıasynda Qazaqstanda ishki baǵa ahýalynyń birtindep turaqtanyp kele jatqanyn kórsetetin senimdi belgiler baıqalyp otyr.
Ónerkásip
Óńdeý ónerkásibiniń qarqyndy damýy (2026 jyldyń alǵashqy aılarynyń qorytyndysy boıynsha ósim — 9%) bul salanyń ulttyq ekonomıkanyń negizgi qozǵaýshy kúshteriniń biri retindegi mártebesin odan ári nyǵaıtty. Mundaı negiz kezeń-kezeńimen qalyptastyryldy: tek 2025 jyldyń ózinde elimizde jalpy quny 1,5 trln teńge bolatyn 190 jańa óndiristik joba iske qosyldy.
Bıyl da joǵary qarqyn saqtalyp otyr. 2026 jyly jalpy quny 1,7 trln teńge bolatyn taǵy 180-ge jýyq ındýstrııalyq nysandy iske asyrý josparlanǵan. Bul shamamen 19 myń turaqty jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi.
Qazirgi ýaqytqa deıin quny 165,5 mlrd teńge bolatyn 50 joba sátti paıdalanýǵa berildi. Sonyń nátıjesinde 3 249 qazaqstandyq turaqty jumyspen qamtyldy.
Agrosektor
2026 jyldyń qańtar–sáýir aılarynda aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónimi 3,6%-ǵa ósip, 1 251,2 mlrd teńge boldy.
Bul ósim mal sharýashylyǵyndaǵy óndiris kóleminiń 3,5%-ǵa (1 158,5 mlrd teńge), al ósimdik sharýashylyǵyndaǵy óndiristiń 7,6%-ǵa (70,6 mlrd teńge) artýy esebinen qamtamasyz etildi.
Agroónerkásiptik keshendegi negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestıtsııalar birinshi toqsanda 70,6%-ǵa, al azyq-túlik óndirisine baǵyttalǵan ınvestıtsııalar 363,4%-ǵa ulǵaıdy.
Osy mıllıardtar men paıyzdardyń ar jaǵynda árbir qazaqstandyq úshin mańyzdy másele — eldiń azyq-túlik qaýipsizdigi jáne dúken sórelerinde árdaıym sapaly, jańa ári eń bastysy, otandyq ónimderdiń bolýy jatyr.
Sút, et jáne astyq óndirisiniń el ishinde artýy qymbat ımportqa táýeldilikti azaıtady. Bul óz kezeginde qarapaıym otbasylardyń azyq-túlik qorjynyndaǵy baǵanyń turaqtanýyna yqpal etedi.
Egis alqaptaryndaǵy naǵyz tehnologııalyq serpinge otandyq aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jeńildetilgen lızıng arqyly satyp alý baǵdarlamasy jol ashty. Bul maqsatqa 2026 jyly 300 mlrd teńge bólindi.
Nátıjesinde satyp alynǵan tehnıkadaǵy qazaqstandyq ónimniń úlesi 70%-dan 95%-ǵa deıin ósti.
Azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne baǵany turaqtandyrý
Sonymen qatar aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń baǵasyn turaqtandyrýǵa baǵyttalǵan memlekettik sharalar júzege asyrylyp jatyr. Qalalarda jármeńkeler uıymdastyrylyp, onda ónimder óndirýshilerden tikeleı jetkizilip, naryqtaǵy baǵadan 15–20%-ǵa arzan satylady. Memleket saýda ústemelerine baqylaý júrgizip, qus eti, balyq, irimshik, qant, alma jáne basqa da ónimderdi qamtıtyn alty baǵyt boıynsha otandyq óndiristi damytý jumystaryn qolǵa alǵan.
Óńirlerde azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn qalyptastyrý tizbegindegi deldaldyq shemalardy anyqtaıtyn arnaıy komıssııalar jumys isteıdi.
Іshki naryqtyń negizgi 23 azyq-túlik taýary boıynsha qamtamasyz etilý deńgeıi 80%-dan 100%-ǵa deıin jetip otyr.
Qazirgi kórsetkishter Qazaqstannyń ekonomıkalyq ósimi kóbine syrtqy naryqtaǵy jaǵdaı men shıkizat baǵasyna táýeldi bolǵan modelden birtindep alystap, ornyqty damýdyń negizi retinde ishki jańǵyrýǵa, óz óndiristerine jáne nyǵaıyp kele jatqan agroónerkásiptik keshenge súıenetin jańa úlgige kóship jatqanyn aıqyn kórsetedi.
Aıta ketelik Ulttyq bank 2026 jylǵy ınflıatsııa boljamyn ózgertken edi.
