Qazaqstan zańsyz shyǵarylǵan aktıvterdi qaıtarý úshin eýropalyq konventsııaǵa qosylmaq
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Quryltaı otyrysy ótedi. Onda depýtattar bıýdjetke túsetin júktemeni azaıtýǵa múmkindik beretin kelisim men zańsyz shyǵarylǵan aktıvterdi qaıtarýǵa sep bolatyn eýropalyq konventsııany birinshi oqylymda talqylamaq.
Aıta keterligi, 18 qyrkúıekte Quryltaı Spıkeri Aıbek Dádebaıdyń tóraǵalyǵymen ótken Bıýro otyrysynda búgingi jıynnyń kún tártibi belgilengen edi. Soǵan sáıkes, depýtattar birinshi oqylymda Qazaqstan Úkimeti men Azııa ınfraqurylymdyq ınvestıtsııalar banki arasyndaǵy áriptestik týraly negizdemelik kelisimdi ratıfıkatsııalaý jobasyn qaraıdy.
Kelisim ınfraqurylymdyq jobalardy qarjylandyrý quraldaryn keńeıtýge jáne neǵurlym shuǵyl jobalarǵa memleket shyǵystaryn qaıta bólý esebinen bıýdjetke túsetin júktemeni azaıtýǵa baǵyttalǵan. Buǵan qosa bul qujat qarjylandyrýdyń basym sektorlaryn aıqyndaýǵa, sondaı-aq jobalardy iske asyrý rásimderin ońtaılandyrýǵa tıis.
Kelisimdi ratıfıkatsııalaý Azııa ınfraqurylymdyq ınvestıtsııalar bankimen aradaǵy birlesken bastamalardy iske asyrýdyń tıimdiligin arttyrýǵa yqpal etedi. Bul rette, Qazaqstanǵa kólik, energetıka, tsıfrlyq baılanystar jáne ekonomıkanyń basqa da sektorlaryndaǵy jobalardy qarjylandyrý úshin uzaq merzimdi ınvestıtsııalar tartý múmkindigi beriledi.
1959 jyly 20 sáýirde Strasbýrgte jasalǵan Qylmystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly eýropalyq konventsııany ratıfıkatsııalaý týraly zań jobasy da birinshi oqylymda qaralady. Konventsııaǵa qosylý Qazaqstanǵa elimizdiń quqyq qorǵaý organdarynyń óndirisindegi qylmystyq ister boıynsha dáleldemeler alýǵa jáne zańsyz jolmen alynǵan shetelge shyǵarylǵan aktıvterdi elge qaıtarýǵa múmkindik beredi. Bul qylmystyq isterdi, sonyń ishinde transulttyq qylmyspen baılanysty isterdi tergeýdiń jedeldigi men tıimdiligin arttyrady.
Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy Quryltaı otyrysynda «1994 jylǵy DSU-ny qurý týraly Marrakesh kelisimine Qazaqstannyń qosylýy týraly hattamaǵa qosymsha sanalatyn Kórsetiletin qyzmetter boıynsha Qazaqstannyń erekshe mindettemeleriniń tizbesine ózgeristerdi ratıfıkatsııalaý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda maquldandy.
Qujat boıynsha negizgi baıandama jasaǵan Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Arman Shaqqalıevtiń aıtýynsha, qujatta usynylǵan talaptar qyzmet kórsetý salasyn, sonyń ishinde qarjylyq qyzmetterdi retteýdiń jalpy negizderin belgileıdi. Qaǵıdalarda ótinimderdi berý rásimderi men olardy qaraý merzimderin jeńildetý, ótinimderdi jáne ruqsat qujattaryn elektrondy túrde berý múmkindikteri boıynsha usynymdar qamtylǵan.
- Aqparattyń ashyqtyǵy men qoljetimdiligine, sondaı-aq qabyldanatyn sharalardy ázirleý kezeńinde talqylaý múmkindigine erekshe nazar aýdaryldy. Osylaısha, negizgi mindet – qyzmet kórsetýshilerge qoıylatyn talaptardy ashyq, obektıvti jáne boljamdy etý. Bul rette, Qaǵıdalar memlekettiń qyzmet kórsetý salasyn retteý quqyǵyn shektemeıtinin atap ótken jón. Qazaqstan lıtsenzııalaýdy, biliktilik talaptaryn jáne basqa qajetti retteý sharalaryn belgileý quqyǵyn ózinde saqtaıdy. Mundaı sharalar densaýlyq, qaýipsizdik jáne basqa da qoǵamdyq múddelerdi qorǵaý maqsatynda belgilenýi múmkin. Sondaı-aq, Qaǵıdalarǵa qosylý qazaqstandyq qyzmet kórsetýshiler úshin syrtqy naryqtarda qosymsha múmkindikter jasaıtyndyǵy mańyzdy. Bul kórsetiletin qyzmettermen ózara saýda jasaý úshin teń jaǵdaılar jasalýyna yqpal etedi, - dedi mınıstr.
Quryltaı birinshi oqylymda maquldaǵan kelesi jań jobasy - «Qazaqstan men Serbııa Úkimetteri arasyndaǵy áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly».
Qorǵanys mınıstriniń orynbasary Shaıh-Hasan Jazyqbaevtyń aıtýynsha, kelisimniń maqsaty - taraptar arasynda teńdik qaǵıdaty negizinde áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyqty ornatý jáne ári qaraı ózara tıimdi damytý.
- Kelisimmen áskerı maqsattaǵy ónimderdi ózara jetkizýdi júzege asyrý, qarý-jaraq pen áskerı tehnıkaǵa qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumystardy oryndaý, birlesken ǵylymı-zertteýler men tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystar júrgizý, tehnologııa transferleri, qarý-jaraq pen áskerı tehnıka úlgilerin birlesip synaýdy júrgizý sııaqty yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyttary kózdelgen. Qarý-jaraq pen áskerı tehnıka úlgilerin birlesip synaýdy júrgizý kezinde áskerı ınfraqurylym nysandaryn paıdalaný múmkin bolǵandyqtan, kelisim ratıfıkatsııalaýǵa jatady, - dedi mınıstr orynbasary.
Sondaı-aq otyrysta depýtattar Quryltaı janynan Qoǵamdyq palata qurý týraly usynysqa qoldaý bildirdi. Depýtat Aıdos Sarymnyń atap ótýinshe, Qoǵamdyq palata depýtattardyń sarapshylarmen, ǵylymı qaýymdastyqpen, azamattyq qoǵam, kásibı birlestikter jáne óńirler ókilderimen tikeleı dıalog júrgizetin turaqty jumys alańyna aınalýǵa tıis. Palatanyń negizgi mindetteriniń biri – zań jobalaryna qoǵamdyq jáne saraptamalyq zerdeleý júrgizý bolýy kerek. Bul eń mańyzdy zańnamalyq bastamalar boıynsha balama ustanymdardy, kásibı baǵalaýlardy, yqtımal eskertýler men usynystardy aldyn ala eskerýge múmkindik beredi.
Otyrys sońynda Quryltaı depýtattary ózekti áleýmettik jáne ekonomıkalyq máseleler boıynsha memlekettik organdarǵa 14 depýtattyq saýal joldady.
Máselen, Janarbek Áshimjan Alataý qalasy turǵyndarynyń basty problemalaryn atasa, Bekjan Aıtqulov arnaıy aımaqtardy odan ári júıeli damytýǵa baǵyttalǵan biryńǵaı memlekettik tujyrymdama bekitýdi usyndy.
Eldos Baıalyshbaev múgedektigi bar balalarǵa qatysty problemalardy kóterip, olardy sheshý joldaryna nazar aýdartty.
— Joǵary bilim alý áleýeti bar múgedektigi bar azamattardyń «Bolashaq» baǵdarlamasyna qatysýyna jeke kvota engizý máselesimen qatar arnaıy tetikter qarastyrý kerek. Dene múmkindikteriniń shekteýli bolýy sheteldiń úzdik joǵary oqý oryndarynda bilim alýyna kedergi bolmaýy kerek, — dedi Eldos Baıalyshbaev.
Munan bólek, Sholpan Karınova Qazaqstan tarıhyna qatysty kontenttiń ǵylymı negizdiligi men derektiligin qamtamasyz etetin júıe qalyptastyrý qajettigin kóterdi.
Al Rábıǵa Toqseıitova qus sharýashylyǵyna alańdaýshylyq tanytty.
