Qazaqstan zańgerler odaǵy: Konstıtýtsııaǵa dinniń memleketten bólektigi týraly tikeleı norma engizý kerek
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan zańgerleri odaǵynyń tóraǵasy, Ulttyq quryltaı múshesi Serik Aqylbaı Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııanyń birinshi otyrysynda Ata zańǵa dinniń memleketten bólektigin tikeleı normamen aıqyndaı túsý qajettigin aıtty.
— Ata zań mátininde dinniń memleketten bóliný qaǵıdaty ornyqqan. Atalǵan qaǵıdat zaıyrlylyq ıdeıasynan týyndaǵanymen, Konstıtýtsııada ol ashyq ári aıqyn túrde tujyrymdalmaǵan. Konstıtýtsııalyq quqyq turǵysynan bul máseleniń túbegeıli mańyzy bar. Memlekettiń zaıyrlylyǵy quqyq qoldaný praktıkasy men saıası mán-jaıǵa baılanysty ártúrli maǵynada paıdalanynýly múmkin. Sonymen qatar dinniń memleketten bóliný qaǵıdaty dinı birlestikterdiń jarııa bılik organdarynyń qyzmetine aralasý shegin jáne kerisinshe memlekettiń dinı salaǵa qatysý shekaralaryn aıqyndaıdy. Dál osyndaı ara-jikti ajyratý memlekettiń beıtarap sıpatyn qamtamasyz etýge, memleketti qandaı bir dinmen nemese konfessııamen teńestirýin boldyrmaýǵa jáne ártúrli dindi ustanatyn azamattar men eshqandaı din ustanbaıtyn azamattardyń bárine birdeı kózqaras qalyptastyrady. Bul turǵydan alǵanda dinniń memleketten bólinýi ar-ojdan bostandyǵyn shektemeıdi. Kerisinshe, onyń quqyqtyq kepili bolyp esepteledi, — dedi ol.
Sondaı-aq, ol halyqaralyq tájirıbede din men memlekettiń ara qatynasy týraly quqyqtyq aıqyndyqtyń mańyzy erekshe ekenin aıtady.
— Dinniń memleketten bólinýi týraly tikeleı konstıtýtsııalyq normanyń bolmaýy quqyq qoldaný tájirıbesinde ekiushtylyqqa jol beredi. Joǵary zańdyq kúshke engen akt retinde Konstıtýtsııa mundaı názik salada keńeıtilgen túsindirýge jol bermeýge tıis. Osy usynystyń mańyzy qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý jáne quqyqtyq turaqtylyqty qamtamasyz etý qajettiligin aıqyndaıdy. Memleket basshysy el aldynda sóılegen sózinde memlekettiń zaıyrly sıpaty Qazaqstan memlekettiliginiń irgeli qaǵıdaty ekenin birneshe ret atap ótti. Memlekettiń zaıyrly sıpaty barlyq dinı, beıtarap kózqarasta, sondaı-aq dindi saıası maqsattarda paıdalanýǵa jol bermeýge tıis, — dedi zańger.
Ulttyq quryltaı múshesi Túrkııa men Qyrǵyzstan sııaqty kóptegen eldiń Konstıtýtsııasynda bul máseleniń naqty aıqyndalǵanyn atap ótti.
— Mysaly, Germanııa Federatıvti Respýblıkasynyń negizgi zańynda memlekettiń dinge qatysty beıtaraptyq qaǵıdaty aıqyndalǵan. Oǵan sáıkes, memleket ózin qandaı da bir konfessııamen teńestirmeıdi jáne jarııa bılik organdarynyń qyzmetine qandaı da bir dinderdiń yqpal etýine jol berilmeıdi. Atalǵan mysaldar dinniń memleketten bóliný qaǵıdatyn Konstıtýtsııa deńgeıinde tikeleı bekitý memlekettik bılik beıtaraptyǵyn ári ar-ojdan bostandyǵyn qorǵaýdyń tıimdi quraly ekenin aıǵaqtaıdy. Osyǵan baılanysty bul qadam memleket jarııalaǵan saıası baǵyttyń logıkalyq ári dáıekti damýy bolar edi. Munda qundylyqtardy qaıta qaraý emes, Konstıtýtsııadaǵy bekitilgen zaıyrlylyq qaǵıdatyn neǵurlym naqty ári aıqyn quqyqtyq rásimdeý týraly sóz bolyp otyr. Mundaı sheshim adam quqyqtary men bostandyqtaryn nyǵaıtýǵa, Konstıtýtsııaǵa jáne memlekettik ınstıtýttarǵa degen qoǵam senimin arttyrýǵa, uzaq merzimdi perspektıvada memlekettiń ornyqty ári teńgerimdi damýyna qamtamasyz etýge yqpal eteri sózsiz, — dedi Serik Aqylbaı.
Buǵan deıin Konstıtýtsııalyq komıssııanyń quramynda kimder kirgenin jazǵan edik.