Qazaqstan ıadrolyq qarýdan azat aımaqtar arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtýdy usyndy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan BUU-men birlesip, ıadrolyq qarýdan azat aımaqtar arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý jáne ıadrolyq táýekelderdi azaıtý máselelerin talqylady. Forýmda turaqty konsýltatsııalar ótkizý, ıadrolyq memlekettermen dıalogty damytý jáne ortaq bastamalardy iske asyrý usynyldy. Bul týraly SІM málim etti.
Qazaqstannyń BUU janyndaǵy Turaqty ókildiginde BUU-nyń Qarýsyzdaný máseleleri jónindegi basqarmasymen (BUU QMB) birlesip «ıAdrolyq qarýdan azat aımaqtar: jan-jaqty zertteýden praktıkalyq yntymaqtastyqqa» atty forým ótti.
Іs-shara Semeı shartyna qol qoıylýynyń 20 jyldyǵyna jáne BUU-nyń ıadrolyq qarýdan azat aımaqtar týraly sońǵy 50 jyldaǵy alǵashqy jan-jaqty zertteýiniń jarııalanýyna oraı uıymdastyryldy. Zertteý usynymdaryn iske asyrýǵa, ıadrolyq qarýdan azat aımaqtar arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa jáne ıadrolyq memlekettermen ózara is-qımyldy damytýǵa basa nazar aýdaryldy.
Forýmǵa BUU Bas hatshysynyń orynbasary — Qarýsyzdaný máseleleri jónindegi Joǵary ókili Izýmı Nakamıtsý, Meksıkanyń BUU janyndaǵy Turaqty ókiliniń orynbasary P.Ledo, «ıAdrolyq qaterdi azaıtý bastamasy» uıymynyń (NTI) Vıtse-prezıdenti P.Dın, sondaı-aq BUU-ǵa múshe memleketterdiń turaqty ókilderi men dıplomattary, halyqaralyq uıymdardyń ókilderi jáne ıadrolyq qarýsyzdaný men taratpaý salasyndaǵy sarapshylar qatysty. Pikirtalasqa «William & Mary» ýnıversıtetiniń (AQSh) ókili R.Mýsto moderatorlyq etti.
— Kezdesý barysynda Qazaqstannyń BUU janyndaǵy Turaqty ókili Qaırat Omarov ıadrolyq táýekelder artyp otyrǵan jaǵdaıda tıimdiligin dáleldegen yntymaqtastyq tetikterin nyǵaıtýdyń mańyzy erekshe ekenin atap ótti. Ol Ortalyq Azııanyń óńirlik qaýipsizdik pen ıadrolyq qarýdy taratpaý rejımin nyǵaıtýǵa qosqan úlesin atap ótip, BUU-nyń jańa zertteýindegi usynymdardy naqty birlesken bastamalar ázirleý úshin paıdalanýǵa shaqyrdy, — delingen habarlamada.
I.Nakamıtsý BUU men Qazaqstannyń kópjyldyq áriptestigin jáne elimizdiń ıadrolyq qarýdan azat aımaqtar arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý jolyndaǵy dáıekti kúsh-jigerin joǵary baǵalady. Atap aıtqanda, Qazaqstan 2019 jáne 2024 jyldary BUU QMB-men birlesip Astanada aımaqtar arasyndaǵy ózara is-qımyldy nyǵaıtýǵa jáne konsýltatsııalar tetikterin jetildirýge arnalǵan halyqaralyq semınarlar uıymdastyrdy. Semeı shartynyń tabysty óńirlik dıplomatııa úlgisi retindegi mańyzyn atap ótken BUU Bas hatshysynyń orynbasary jańa zertteýdiń uzaq merzimdi qundylyǵy onyń usynymdarynyń is júzinde oryndalýyna baılanysty bolatynyn aıtty. Sondaı-aq, BUU QMB-nyń osy jumysqa járdemdesýge daıyn ekenin rastady.
Meksıka ókili ıadrolyq qarýdan azat aımaqtardyń óńirlik erekshelikterin eskere otyryp, olardyń ınstıtýtsıonaldyq áleýetin nyǵaıtýdy jáne zańdyq turǵydan mindetti qaýipsizdik kepildikteri máseleleri boıynsha ıadrolyq memlekettermen dıalogty jalǵastyrýdy qoldady.
«NTI» ókili ıadrolyq qarýdan azat aımaqtardyń ıadrolyq táýekelderdi tómendetýdegi áleýetin atap ótip, Qazaqstan, Ońtústik Afrıka, Brazılııa jáne Argentına tájirıbesine erekshe toqtaldy. Sonymen qatar, Venada aımaqaralyq kezdesý ótkizý jáne dıplomattarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan bilim berý onlaın-resýrsyn qurý josparlary týraly habarlady.
— Ashyq pikirtalas barysynda Brazılııa men Ulybrıtanııa elshileri ıadrolyq qarýdan azat aımaqtar arasynda turaqty konsýltatsııalar ótkizýdiń jáne ıadrolyq memlekettermen syndarly dıalog júrgizýdiń mańyzyn atap ótti. Sarapshylar men azamattyq qoǵam ókilderi úılestirýdi, aqparat almasýdy jáne bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyqty, onyń ishinde jastardy tarta otyryp, nyǵaıtýdy usyndy. Halyqaralyq Qyzyl Krest komıtetiniń ókili ıadrolyq qarýdan azat aımaqtar týraly sharttar men ıAdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly sharttyń birin-biri tolyqtyratynyn nazarǵa aldy, — dep habarlady vedomstvodan.
Forýmdy qorytyndylaı kele, Q.Omarov ıadrolyq qarýdan azat bes óńirlik aımaq pen Mońǵolııa arasyndaǵy úılestirýdi, onyń ishinde ıadrolyq memlekettermen dıalogta ortaq basymdyqtardy ilgeriletý maqsatynda jandandyrýdy usyndy.
Forýmnyń praktıkalyq jalǵasy retinde Qazaqstan tarapy BUU QMB-nyń járdemimen qatysýshylardyń negizgi usynystary men odan ári yntymaqtastyqtyń yqtımal baǵyttaryn qamtıtyn pikirtalastyń qysqasha túıinin ázirleıdi.
Buǵan deıin Muhtar Tileýberdi BUU Bas Assambleıasynyń 81-sessııasynda sóz sóılegenin jazdyq.
