Qazaqstan Túrikmenstanǵa 178 taýar pozıtsııasyn eksporttaýǵa daıyn

Astanada Qazaqstan-Túrikmenstan úkimetaralyq komıssııasynyń 14-otyrysy aıasynda Qazaqstan-Túrikmenstan bıznes-forýmy ótti. Іs-sharaǵa eki eldiń memlekettik organdarynyń, bıznes qaýymdastyqtarynyń jáne salalyq uıymdarynyń ókilderi qatysty. Forým barysynda saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty keńeıtý perspektıvalary, sondaı-aq ózara saýda kólemin arttyrýǵa baǵyttalǵan naqty sharalar talqylandy.

— Qazaqstan men Túrikmenstan arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq turaqty oń serpin kórsetip keledi. Sońǵy bes jylda ekijaqty taýar aınalymy eki eseden astam ósip, 530 mln AQSh dollarynan asty. Ósim eki taraptan da qamtamasyz etilýde. Qazaqstannyń Túrikmenstanǵa eksporty shamamen 50%-ǵa artyp, 316,3 mln AQSh dollaryna jetse, Túrikmenstannan ımport kólemi bes esege ulǵaıyp, 215,8 mln AQSh dollaryn qurady, — delingen habarlamada.

Oń úrdis bıyl da jalǵasýda. 2026 jyldyń qańtar-sáýir aılarynyń qorytyndysy boıynsha eki el arasyndaǵy taýar aınalymy 180 mln AQSh dollaryn qurap, ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 7%-ǵa ósti. Qazaqstannyń Túrikmenstanǵa eksporty 18,9%-ǵa artyp, 114,8 mln AQSh dollaryna jetti.

— Saýda yntymaqtastyǵyn keńeıtý maqsatynda Qazaqstan eksporttyq áleýeti 200 mln AQSh dollarynan asatyn shıkizattyq emes 178 taýar pozıtsııasynyń tizbesin ázirledi. Eksport kólemin ulǵaıtý úshin eń joǵary áleýet metallýrgııa, mashına jasaý, tamaq, hımııa jáne munaı-hımııa ónerkásibi, kólik quraldaryn óndirý, farmatsevtıka jáne qurylys materıaldary salalarynda shoǵyrlanǵan, — dep atap ótti Saýda jáne ıntegratsııa birinshi vıtse-mınıstri Aıjan Bıjanova.

Otyrys barysynda iskerlik baılanystardy nyǵaıtýǵa jáne kásipkerlik qyzmet úshin qolaıly jaǵdaılar jasaýǵa baǵyttalǵan birlesken bastamalardy iske asyrý máselelerine erekshe nazar aýdaryldy. Atap aıtqanda, ózara saýda úılerin qurý, tsıfrlyq saýdany damytý, taýar aınalymyn ulǵaıtý jónindegi jol kartasyn kelisý jáne saýdany qarjylandyrý tetikterin engizý máseleleri qaraldy.

Sonymen qatar saýda úıleri negizinde ınvestıtsııalyq jobalardy súıemeldeýdi, ónerkásiptik kooperatsııany damytýdy jáne saýdadaǵy kedergilerdi joıýdy qamtıtyn kásipkerlerdi qoldaýdyń tıimdi júıesin qalyptastyrýdyń mańyzdylyǵy atap ótildi.

Kezdesý qorytyndysy boıynsha taraptar saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty odan ári tereńdetýge jáne ózara saýda kólemin ulǵaıtýǵa, sondaı-aq eki el arasyndaǵy iskerlik baılanystardy keńeıtýge baǵyttalǵan birlesken jobalardy iske asyrýǵa daıyn ekendikterin rastady.

— Agroónerkásiptik keshende, toqyma ónerkásibinde, energetıka, kólik jáne logıstıka salalarynda yntymaqtastyqty damytý úshin eleýli múmkindikter bar. Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytynyń mańyzy artyp keledi. Qazaqstan men Túrikmenstan Azııa men Eýropa naryqtaryn baılanystyratyn osy dálizdiń mańyzdy qatysýshylary bolyp tabylady. Kólik ınfraqurylymyn birlesip damytý jáne logıstıkalyq rásimderdi odan ári jeńildetý eki el bıznesi úshin jańa múmkindikter ashady, — dedi «QazTrade» AQ Bas dırektorynyń orynbasary Nurlan Qulbatyrov.

Kólik ınfraqurylymyn damytýmen qatar, taraptar logıstıka salasyndaǵy kooperatsııany keńeıtýge de múddeli. Bul júk tasymalynyń tıimdiligin arttyrýǵa, eki eldiń tranzıttik áleýetin nyǵaıtýǵa jáne ózara saýdanyń odan ári ósýine yqpal etedi.
Forým qorytyndysy boıynsha Qazaqstan men Túrikmenstan arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytýǵa baǵyttalǵan birqatar ekijaqty qujattarǵa qol qoıyldy. Atap aıtqanda, «QazTrade» saýda saıasatyn damytý ortalyǵy» AQ men Túrikmenstan Ónerkásipshiler jáne kásipkerler odaǵy arasynda kásipkerlikti qoldaý, eksportty ilgeriletý jáne eki el kásipkerleri arasyndaǵy iskerlik baılanystardy keńeıtý salalaryndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.

Sondaı-aq «Silk Way Asia Trade» JShS men «Hazar Logistik» sharýashylyq qoǵamy, sondaı-aq «Silk Way Asia Trade» JShS men «Gamma» jeke kásiporny arasynda elektrondyq kommertsııa salasyndaǵy yntymaqtastyq jóninde kelisimder jasaldy. Budan bólek, «Ashra Solutions» JShS men «Ojar Aziýa» jeke kásiporny arasynda ınvestıtsııalyq-qurylys salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıyldy.

— Forýmnyń negizgi baǵyty — B2B formatyndaǵy kelissózder. Biz treıderler men dıstrıbıýtorlardy ǵana emes, óndirýshi kásiporyndardy da shaqyrdyq. Maqsat — tikeleı baılanystar ornatyp, senimdi jetkizý tizbekterin qalyptastyrý. Mysaly, toqyma salasynda jip pen mata óndirýshiler men daıyn ónim shyǵaratyn qazaqstandyq tigin kásiporyndary arasynda tikeleı yntymaqtastyq ornatýǵa joǵary qyzyǵýshylyq baıqaldy. Forým alańynda ónerkásiptik kooperatsııany damytýǵa degen aıqyn qyzyǵýshylyq kórindi. Bir alańda Qazaqstannan 100-den astam kompanııa men Túrikmenstannan 40-tan astam bıznes ókiliniń basyn qosa aldyq, — dedi «QazTrade» AQ eksportty damytý jónindegi basqarýshy dırektory Aınur Ámirbekova.

Aıta keteıik, Astanada Qazaqstan men Túrikmenstan arasyndaǵy jańa kelisimderge qol qoıyldy.