«Qazaqstan týraly bilgińiz kelse, Parıjge baryńyz!» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý
ASTANA. Qańtardyń 12-si. /QazAqparat/ - Qazaq aqparat agenttigi respýblıkalyq basylymdarda qańtardyń 12-si, seısenbi kúni shyqqan ózekti materıaldarǵa sholýdy usynady.
***
«Egemen Qazaqstan» basylymnyń seısenbilik nómirinde Elbasynyń 2009 jyly atqarǵan jumystaryna sholý jasalǵan kólemdi maqala jarııalandy. Maqala avtory - QR Prezıdenti Keńsesiniń bastyǵy Mahmut Qasymbekov. Onyń jazýynsha, jyl ishinde Memleket basshysy N.Á.Nazarbaevtyń qatysýymen 500-den astam hattamalyq is-sharalar ótken. Atap aıtqanda, Elbasy shet elderge, el óńirlerine jumys saparlaryna shyqqan. Túrli keńesterdiń, halyqaralyq jáne respýblıkalyq forýmdardyń jumysyna qatysyp, sheteldik memleket jáne qoǵam qaıratkerlerin qabyldaǵan. Jurtshylyqpen jáne eńbek ujymdary ókilderimen kezdesip, ónerkásip oryndary men áleýmettik nysandarda bolǵan. Prezıdent 2 myńnan astam qujatty qarap, qol qoıǵan. Onyń ishinde - 120 zań, 192 jarlyq, 104 ókim, 16 keńes hattamasy, 1,5 myńǵa tarta qyzmettik qujat, taldaý jáne aqparattyq-anyqtamalyq materıaldar, 162 azamattar aryzy men hattary bolǵan. Osy kezeńde N.Á.Nazarbaev shet elderde 44 kún, Qazaqstan óńirlerinde 46 kún - barlyǵy 90 kún issaparda bolǵan. Elbasynyń 2009 jyly atqarǵan jumystary jaıly «Prezıdenttiń jumys kestesi: 2009 jyldyń negizgi qorytyndylary» atty kólemdi maqaladan egjeı-tegjeıli oqı alasyzdar.
Ótken jylǵy Memleket basshysynyń jumys kestesi «Kazahstanskaıa pravda» gazetiniń nazarynan da tys qalmaǵan. «2009 jyl Qazaqstan úshin, bir jaǵynan, álemdik ekonomıkalyq daǵdarystyń áserinen týyndaǵan áleýmettik-ekonomıkalyq problemalardy belsendi ári júıeli túrde sheshý, ekinshi jaǵynan, áleýetti arttyryp, bolashaqqa baǵyttalǵan jańa múmkindikter jasaý ýaqyty boldy. Osynyń bári jınaqtala kele, Memleket basshysynyń ádettegideı tyǵyz da qarqyndy bolatyn jumys kestesiniń mazmunynan óz kórinisin tapty», dep jazady basylym.
«Qazaqstan týraly bilgińiz kelse, Parıjge baryńyz!». «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda jaryq kórgen maqalada Frantsııanyń ekonomıkalyq jáne saıası elıtasyn qosa alǵanda, búkil eýropalyqtarǵa tanymal 100 myńnan asa taralymy bar «L'Essentiel des relations internationales» atty jýrnaly nómiriniń 100 betin tek Qazaqstanǵa arnaǵandyǵy aıtylǵan. Atalǵan jýrnaldyń muqabasynda Elbasynyń sýreti men «Qazaqstan 2010 jyly EQYU basshylyǵynda» degen taqyryp berilgen. «Frantsýzdar tek óz tilinde ǵana emes, sonymen qatar, aǵylshyn tiline aýdaryp, Ulybrıtanııa, AQSh, Germanııa jáne Avstrııa syndy alpaýyt elderge taratýdy da bastap ketken eken. Muny az deseńiz, Frantsııanyń iri dıstrıbıýterlik jelisi jýrnal muqabasy beınelengen eki metrlik posterdi eldegi barlyq gazet satatyn dúńgirshekterge ornalastyryp úlgeripti. Qazir eýropalyqtar aýmaǵy jaǵynan álemde toǵyzynshy oryn alatyn osynaý ǵajaıyp eldi kózben kórip, qolmen ustaǵandaı jaǵdaıda tamashalaýda», dep jazady el gazeti.
Osy jaǵymdy jańalyq «Alash aınasy» gazetiniń nazarynan da tys qalmaǵan. Basylym sheteldik saıasatker Emerı de Monteskeniń jýrnalda jaryq kórgen «On segiz jyl - bul kemeldený jasy. Qazaqstan álemniń kóptegen elderi úlgi alar ishki jáne syrtqy saıasatqa qol jetkizdi. Táýelsizdik alǵan jyldary bul elge keıinnen Prezıdent N.Nazarbaev bas tartqan keńestik ıadrolyq qarý muraǵa qalǵan bolatyn. Áıgili saıasatker ári eliniń patrıoty álem aldynda óz eli úshin osyndaı batyl qadamǵa bardy. Qazir Qazaqstanda 100-den asa ult, 50-den asa din ókilderi tatý-tátti tirlik keship jatyr. Tóraǵalyq etýshi jas demokratııalyq eldiń josparynda kóptegen tyń pikirler men sony usynystar bar. Sonyń ishinde Uıym sammıtin ótkizý ıdeıasy tur. Shyǵys pen Batys arasynda kópir ispettes bul memleketti sáttilikter kútetinine senimdimin», degen oı-pikirin jarııalapty.
Keshe Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵymen Úkimette kezekti selektorlyq keńes bolyp ótti. Onda Memleket basshysy mindettegen respýblıkamyzdy jedel túrde ındýstrııalandyrý josparynyń bastaý alý máselesi qaraldy. Osyǵan oraı «Egemen Qazaqstan» gazetinde «Jedeldete ındýstrııalandyrý besjyldyǵy bastaldy» degen taqyryppen maqala jaryq kórdi. Basylymnyń jazýynsha, 2010 jyly elimiz boıynsha 134 ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq joba iske qosylmaq. Bul tizimge tek smetalyq quny 1 mln. AQSh dollarynan asatyn jobalar ǵana engizilgen. Qazirgi kúnge deıin belgilengen jospar boıynsha, onyń ishindegi 78 joba bıylǵy jyldyń 1 shildesine deıin, qalǵan iri 56 joba jyl aıaǵyna deıin paıdalanýǵa berilmek.
Úkimettegi selektorlyq keńes arqaý bolǵan kelesi maqala «Joba «jaýǵan» 1 saǵat 1 mınýttyq jıyn» degen taqyryppen «Alash aınasy» gazetinde jarııalanǵan. Basylym Indýstrııa jáne saýda mınıstri Áset Isekeshevtiń «Bul jobalarǵa 800 mlrd teńgeden astam ınvestıtsııa quıylady. Sonymen qatar qurylys jumystaryna 16 myńnan adam tartylǵan. Atalmysh 134 jobanyń iske qosylýynyń nátıjesinde taǵy 17 myńǵa jýyq jańa jumys oryndary qurylady», depti.
Al osy alqaly jıyn arqaý bolǵan taǵy bir maqala «Úkimet «kún tártibindegi» kúrdeli máselelerge kóshti» degen taqyryppen «Aıqyn» gazetiniń seısenbilik sanynda berilgen. Basylymnyń jazýynsha, Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aqylbek Kúrishbaev Syrdarııa ózeniniń arnasynan asyp, eldi mekenderdi sý basý qaýipi joq ekendigin málimdegen. Mınıstrdiń aıtýynsha, Shardara sý qoımasyndaǵy sýdyń kólemi 3 mlrd 350 mıllıon tekshe metrdi quraıdy. Bul byltyrǵyǵa qaraǵanda shamamen 200 mıllıon tekshe metrge kóp. Degenmen bıyl mıllıard tekshe metr sý jańadan salynǵan alyp qurylǵy - Kóksaraı sý rettegishine jiberiledi. Óz kezeginde Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Vladımır Bojko 2010 jyly Kóksaraı sý rettegishiniń qurylysyn jalǵastyrýǵa 15 mıllıard teńge jumsaý josparlanǵanyn jetkizgen.
2010 jylǵy úkimettiń alǵashqy jıyny jaıynda «Kazahstanskaıa pravda» basylymy da egjeı-tegjeıli jazǵan.
Keshe QR Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaevtyń Avstrııa Respýblıkasyna bastalǵan saparynyń basty is-sharasy - elimizdiń Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń tóraǵalyǵyna resmı kirisý rásimine qatysý. Bul oqıǵa 14 qańtarǵa belgilengen. Osy aıtýly sharaǵa oraı «Egemen Qazaqstan» gazetinde «Tóraǵalyq tabaldyryǵynda» atty maqala berildi. «Tóraǵa el retinde Qazaqstan jyl boıynsha EQYU-nyń atynan san túrli halyqaralyq is-sharalarda sóıleıtini ózinen-ózi túsinikti. Bıyl kári qurlyq atynan Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik keńesinde, Eýropa Keńesinde jáne NATO-da sóz sóıleý qurmeti bizge tımek. Jyl boıynda eki ret EQYU Úshtiginiń, sondaı-aq Eýroodaqtyń mınıstrler jáne elshiler deńgeıinde konsýltatsııalar almasýy ótkizilmek», dep jazady basylym.
Osy aıtýly sharaǵa oraı jaryq kórgen kelesi maqala «Lıter» gazetinde jarııalanǵan. Onda «Bul tek bizdiń elimizdiń tarıhyndaǵy ǵana aıtýly oqıǵa emes. EQYU jumysyn alǵash ret Eýropada emes, Azııa aýmaǵynda ornalasqan memleket basshylyq jasaıdy. Sonymen qatar Qazaqstan bul qurmetti halyqaralyq uıymnyń ıerarhııasynda osyndaı joǵary mártebege ıe bolǵan birinshi postkeńestik memleket», delingen.
***
«Parıj Mustafany dáriptedi». Osy taqyryppen «Alash aınasy» gazetinde jaryq kórgen maqalada qazaq halqynyń birtýar memleket qaıratkeri Mustafa Shoqaıdyń týǵanyna 120 jyl tolýyna oraı Parıjde arnaıy eske alý rásimi ótkizilgeni jazylǵan. M.Shoqaı atyndaǵy qazaq-frantsýz dostyq qoǵamy uıymdastyrǵan osy sharaǵa Qazaqstannyń Frantsııadaǵy elishiliginiń ókilderi, Parıjdiń Mustafa ǵumyr keshken Nojan aýdanynyń ákimshilik qyzmetkerleri, dıaspora ókilderi jáne jergilikti zııaly qaýym ókilderi qatysyp, uly qaıratker týraly júrekjardy oı-tujyrymdarymen bólisken.
***
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń kúndelikti atqaratyn alýan túrli sharalary jalpy jurtty qyzyqtyrary anyq. Osyǵan oraı «Aıqyn» basylymy QR Prezıdenti Keńsesiniń bastyǵy Mahmut Qasymbekovti áńgimege tartqan. «2010 jylǵy sáýirde AQSh-ta josparlanyp otyrǵan ıAdrolyq qaýipsizdik jónindegi jahandyq sammıt qarsańynda N.Á.Nazarbaevtyń Semeı ıadrolyq polıgony jabylǵan kún - 29 tamyzdy Dúnıejúzilik ıadrolyq qarýdy synaqtan ótkizýge qarsy is-qımyl kúni dep jarııalaý týraly usynysy da mańyzdylyqqa ıe boldy. Bul ıdeıany «ıadrolyq klýb» elderin qosa alǵanda, álemniń jetekshi memleketteri qoldap, BUU Bas Assambleıasynyń qararymen maquldandy», depti áńgime barysynda M.Qasymbekov.
«2013 jyly elimizde reseılik «Tý-410» ushaǵy qurastyrylatyn bolady. Ushaq jınaý óndirisin «Ońtústik» áleýmettik-kásipkerlik korporatsııasynyń enshiles kásiporny Shymkenttegi «Ońtústik-avıa» qolǵa alady», dep jazady «Aıqyn» gazeti. Basylymnyń habarlaýynsha, joba úsh jyldan keıin tolyq kúshine enbek. Qazir ushaq Máskeý avıatsııa ınstıtýtynda synaqtan ótip jatqan kórinedi. Oǵan salynǵan ınvestıtsııanyń bastapqy mólsheri shamamen 90 mıllıon teńgeni quraıdy.
***
«Astana aqshamy» basylymnyń jazýynsha, erteń Avstrııanyń astanasy Venada K.Baıseıitova atyndaǵy Opera jáne balet teatrynyń mýzykanttary qazaqtyń tól týyndylaryn oryndamaq. Osyǵan oraı elimizdiń bir top óner sheberleri Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyq etýine baılanysty Hovbýrg jáne Gabsbýrg ımperator saraıynda óner kórsetedi. Atalǵan jaıt ózek bolǵan «Shtraýstyń otanynda shyrqaıdy» atty maqalany basylymnyń búgingi sanynan egjeı-tegjeıli oqı alasyzdar.
Osy basylymynyń 2-5-shi betterinen elorda aýdandarynyń 2009 jylǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýy týraly esepterimen jan-jaqty tanysa alasyzdar.