Qazaqstan transshekaralyq ózenderdi tıimdi paıdalaný máselesinde óziniń ishki saıasatyn da ornyqty júrgizgeni lázim - Á. Kenshimov

Bul týraly búgin Islam yntymaqtastyq uıymy sý strategııasyn qalyptastyrý jónindegi keńestiń ekinshi májilisinde BUU Damý baǵdarlamasynyń úılestirýshisi, QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń keńesshisi Ámirhan Kenshimov osylaı málim etti.

Á. Kenshimovtyń aıtýynsha, Qazaqstan men Qytaı arasynda transshekaralyq 24 ózen bar bolsa, sonyń 4-eýi úlken, qalǵandary shaǵyn ózender bolyp tabylady. Alaıda osy transshekaralyq ózenderdi ortaq paıdalanýda sheshimin tappaı otyrǵan problemalar jetkilikti. «Qazaqstan úshin eń birinshi másele - shekara mańyndaǵy ózen boıynda qazaq jurtshylyǵy kóp qonystanbaǵan. Buryn bolǵan aýyldar ekonomıkalyq qıyndyq kezeńinde qalaǵa qaraı kóship ketti. Al Qytaı kerisinshe jurtty shekaraǵa tógip, kishi ózenderimizdiń bárin sol arqyly paıdalanýǵa jol ashyp berip otyr. Kelissózder tarıhı faktiniń aldyna keltirilse Qytaı osyny basymdyq etýi múmkin. Ekinshiden - ózenderdi bóliske salǵanda qytaılar halyqtyń sanyn da alǵa tartady. Óz tarapynan jerlerdi ıgerip, óndiris oshaqtaryn qaptatqan kórshi el ishki Qytaıdan adamdy shekaraǵa tasyp, tógýde. Sondyqtan da Qytaı sýdy paıdalanýdy halyq sanyna qaraı bólý kerektigin arakidik aıtyp qalýda. Úshinshiden - 10 jyldyń ishinde Qytaıdyń sýarmaly jerleri 2 esege ulǵaıdy. Buryn 1,5 mln. gektar bolsa, qazir 3 mln. gektar shamasynda. Buny da Qytaı alǵa tartyp: «sýarmaly jerler boıynsha bóleıik» degendi aıtady. Al Qazaqstanda kerisinshe jerdi ıgerý úrdisi tómen», - dedi Á. Kenshimov.

Onyń aıtýynsha, Qytaı tarapynyń atalǵan úsh ustanymy boıynsha sý bólinse Balqash teńizi Aral taǵdyryn qaıtalaýy bek múmkin. Osyǵan oraı Qazaqstan Balqashtyń mártebesin kóterip, sýdy bólgende ony «úshinshi memleket» retinde qaraýdy usynady. «Sóıtip sýdy ekige emes, úsh memleketke (úshinshisi Balqash ózeni) qatysty bólýdi usynyp otyrmyz. Budan bólek, Qazaqstannyń sýdy tıimdi paıdalanýǵa qatysty ishki saıasaty da durys órbýi shart. Sýarmaly jerdiń kóbisine jańa tehnologııalar engizgen lázim. Onyń ishinde tamshylatyp sýarýdyń orny erekshe. Sonda ǵana sýdy paıdalanýdyń tıimdiligi artady», - dedi Á. Kenshimov.