Qazaqstan TMU elderimen saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyǵyn tereńdetedi
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Astanada Túrki memleketteri uıymy elderiniń (TMU) memlekettik organ, bıznes-qoǵamdastyq jáne damý ınstıtýttary ókilderin biriktirgen Túrki saýda-ónerkásip palatalary odaǵynyń 3-Bas Assambleıasy ótti. Bul týraly Ekonomıka mınıstrligi málim etti.
Qazaqstannyń TMU elderimen ózara saýda-ekonomıkalyq is-qımyly týraly QR Ulttyq ekonomıka vıtse-mınıstri Asan Darbaev baıandama jasady. Ol Qazaqstan Túrki memleketteriniń uıymyn ekonomıkalyq ıntegratsııany tereńdetý, ınvestıtsııany damytý, ónerkásiptik kooperatsııa men logıstıkalyq dáliz úshin strategııalyq alań retinde qarastyratynyn atap ótti.
— Túrki aımaǵy búginde aıtarlyqtaı ekonomıkalyq áleýetke ıe. Bizdiń ortaq mindetimiz — turaqty qosylǵan qun tizbegin jáne bıznes úshin jańa ósý núktelerin qura otyryp, ony tolyq kólemde ashý, — dep atap ótti Asan Darbaev.
Onyń aıtýynsha, ózara saýda dınamıkasy ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń turaqtylyǵy men suranysyn dáleldeıdi. 2025 jylǵy 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstannyń TMU elderimen taýar aınalymy kólemi 10,4 mlrd AQSh dollary. Bul ótken jylǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 10,9%-ǵa artyq. Qazaqstannyń eksporty 17,1%-ǵa ósip, 7,6 mlrd AQSh dollaryna jetti. Import 4,8 mlrd AQSh dollary deńgeıindegi oń saýda saldosyn qamtamasyz etip, 2,8 mlrd AQSh dollaryna jetti.
Eksporttyń ósýi mys pen mys katodtaryn, shıki munaıdy, bıdaıdy, munaı ónimin, kúnbaǵys maıyn, sondaı-aq metallýrgııa men agroónerkásiptik keshen ónimin jetkizýdi ulǵaıtý esebinen qamtamasyz etildi. Bul shıkizat komponentiniń saqtalýyn ǵana emes, sonymen birge qosylǵan quny joǵary taýar nomenklatýrasynyń birtindep artýyn da kórsetedi.
Sóz sóıleý kezinde Qazaqstannyń ınvestıtsııalyq tartymdylyǵyna erekshe nazar aýdaryldy. El Dúnıejúzilik Banktiń Doing Business zertteýi men Business Ready 2025 reıtıngin qosqanda, bıznesti júrgizýdiń halyqaralyq jeńildik reıtınginde turaqty joǵary pozıtsııany kórsetedi.
Memleket basshysynyń 2029 jylǵa qaraı ekonomıkany eki ese arttyrý jónindegi mindeti sheńberinde Úkimet tikeleı sheteldik ınvestıtsııany keminde 150 mlrd AQSh dollary kóleminde, sondaı-aq negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestıtsııa úlesin 2029 jylǵa qaraı JІÓ-niń 23%-na deıin ulǵaıtýǵa baǵdarlanady.
Osy maqsatqa qol jetkizý úshin elde ınvestıtsııany qoldaýdyń tutas júıesi qalyptasýda. 2030 jylǵa deıingi Investıtsııalyq saıasat tujyrymdamasy qabyldandy. Qosylǵan quny joǵary básekege qabiletti óndiristi damytýǵa basa nazar aýdarylyp, kapıtal tartý tásili qaıta qaraldy. Investorlar qarjylaı jáne qarjysyz memlekettik qoldaýǵa qol jetkize alady.
Asan Darbaev atap ótkendeı, Qazaqstan TMU-nyń belsendi qatysýshysy. Ol Túrki ınvestıtsııalyq qorynyń qyzmetin qoldaı otyryp, iskerlik ahýaldy jaqsartý, saýda kedergisin azaıtý, kólik-logıstıkalyq baılanysty damytý, sondaı-aq tsıfrlyq jáne saýda platformasyn iske qosý bastamalaryn dáıekti ilgeriletpek.
Túrki saýda-ónerkásip palatalary Odaǵy 2023 jyly Túrki saýda-ónerkásip palatasynyń negizinde qurylǵan. Onyń quramyna Qyrǵyzstan, Ázirbaıjan, Qazaqstan, Túrkııa, Ózbekstan kiredi. Vengrııa men Túrkimenstan baqylaýshy mártebesine ıe. 2025 jyly Ázirbaıjan oǵan tóraǵalyq etti.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, Túrki memleketteri uıymyna múshe elderdiń sport mınıstrleri Tashkentte bas qosty.