Qazaqstan Tájikstanǵa 100 myń tonna bıdaı jetkizýge kelisti

Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov Tájikstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Qurbon Hakımzodamen kezdesip, bizdiń elimizden alatyn aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń eksportyn ulǵaıtý, óńdelgen ónimder jetkizilimin arttyrý jáne agroónerkásip kesheni salasyndaǵy birlesken jobalardy damytý máselelerin keńinen talqylady.

Júzdesý Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmonnyń Qazaqstanǵa resmı sapary aıasynda ótti.

Tájikstan – Qazaqstannyń Ortalyq Azııadaǵy mańyzdy ári bolashaǵy zor saýda seriktesteriniń biri.

Ótken jyly eki el arasyndaǵy aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń saýdasy 11 paıyzǵa ósip, 600 mln AQSh dollaryna jetti. Bul ekijaqty taýar aınalymynyń jartysyna jýyǵy deýge bolady.

Odan ári taraptar aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeýdiń tolyq óndiristik tizbegin qalyptastyrý múmkindikterin qarastyrdy.

Kelissózder barysynda Qazaqstan astyǵyn Tájikstanǵa jetkizý kólemin arttyrýǵa aıryqsha kóńil bólindi.

Atap aıtqanda, «Azyq-túlik kelisimshart korporatsııasy» UK» aktsınerlik qoǵamy men Tájikstannyń Memlekettik materıaldyq rezervter agenttigi arasynda 100 myń tonna bıdaı jetkizý jóninde jasalǵan kelisimshart aıasyndaǵy áriptestik týraly áńgime qozǵaldy.
Kezdesý ıeleri Tájikstan naryǵynyń suranysy men qajettiligin eskere otyryp, bıdaı jetkizý kólemin arttyrýdy yntalandyrýǵa kelisti.

Bul Qazaqstan úshin eksport kólemin ulǵaıtýmen qatar, otandyq dıqandardyń ónimin ótkizý múmkindigin keńeıtip, astyqqa degen turaqty suranysty qamtamasyz etýge jáne qazaqstandyq ónimniń Ortalyq Azııa naryǵyndaǵy ornyn nyǵaıtýǵa jol ashady.

Kezdesýde eksport baǵyttaryn ártaraptandyrý máselesi de nazardan tys qalǵan joq. Taraptar bir-birine óńdelgen aýyl sharýashylyǵy ónimderi men daıyn azyq-túlik taýarlaryn jetkizýdi kúsheıtýge yntaly ekenin bildirdi. Basty maqsat – saýda-sattyqta shıkizatqa basymdyq berýden birtindep arylyp, qosylǵan quny joǵary daıyn ónimderdiń úlesin arttyrý. Bul otandyq óńdeý kásiporyndarynyń óndirisin keńeıtip, el ishindegi agroónerkásip salasynyń damýyna tyń serpin bermek.

Eki el arasyndaǵy baılanysty júıeli túrde damytý úshin 2027–2028 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasyn iske asyrý kózdelip otyr. Qujatta aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń ózara saýdasyn keńeıtý, ósimdik sharýashylyǵyn, tuqym sharýashylyǵy men selektsııany damytý, mal ónimdiligin arttyrý, sondaı-aq veterınarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý baǵyttaryndaǵy birlesken jumystar qamtylmaq.

Kelissózderdi is júzinde jalǵastyrý maqsatynda Tájikstan delegatsııasy otandyq agroónerkásip keshenindegi ozyq kásiporyndarynyń biri – «Rodına» agrofırmasy» seriktestiginiń jumysymen tanysty. Bul kásiporyn egin jáne mal sharýashylyǵyn, aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeýdi bir arnaǵa toǵystyryp, óndiristik qyzmetimen qatar aýyldyń áleýmettik ınfraqurylymyn da damytýǵa úles qosyp otyrǵan sharýashylyqtardyń biri.

Meımandarǵa kásiporynnyń egin egýden bastap, mal azyǵyn daıyndaý, mal ósirý, sút óndirý jáne ony óńdeýge deıingi tolyq óndiristik júıesi tanystyryldy. Sharýashylyqtyń mundaı keshendi jumys úlgisi ónim sapasyn ár kezeńde baqylaýǵa, qolda bar resýrsty tıimdi paıdalanýǵa jáne óndiris shyǵynyn ońtaılandyrýǵa múmkindik beredi.

Ásirese, Ortalyq Azııadaǵy eń iri shvedtik DeLaval kompanııasynyń robottandyrylǵan saýý karýselimen jabdyqtalǵan taýarlyq-sút fermasy delegatsııasynyń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Ótken jylǵy qańtarda iske qosylǵan bul keshen Qazaqstandaǵy sútti mal sharýashylyǵyna ozyq tehnologııalardy engizýdiń jarqyn úlgisine aınaldy.

Zamanaýı saýý qondyrǵysy bir mezgilde 80 sıyrǵa qyzmet kórsetýge arnalǵan. Bes saǵat ishinde 2 myńǵa deıin sıyrdy saýýǵa múmkindik beredi. Óndiris úderisiniń joǵary deńgeıde avtomattandyrylýy eńbek ónimdiligin arttyryp, jumys kúshin tıimdi paıdalanýǵa jaǵdaı jasaǵan. Keshenniń bir aýysymdaǵy jumysyn nebári 12 maman qamtamasyz etedi.

Mundaı ozyq tehnologııalardy engizý mal sharýashylyǵyn jańa deńgeıge kóterýge, taýarly sút óndirý kólemin arttyrýǵa jáne otandyq ónimniń básekege qabilettiligin nyǵaıtýǵa múmkindik beredi.

Sapar barysynda kásiporynnyń áleýmettik baǵyttaǵy jumysyna da nazar aýdaryldy. Qurbon Hakımzoda agrofırma qyzmetkerleri men aýyl turǵyndary úshin salynǵan áleýmettik nysandardy aralap kórdi.

«Rodına» agrofırmasynyń jumysymen tanysý Tájikstan delegatsııasyna Qazaqstannyń agroónerkásip salasyndaǵy múmkindikterin kózben kórip, ozyq óndiristik tájirıbesin baǵalaýǵa múmkindik berdi. Sonymen qatar aýyl sharýashylyǵyna zamanaýı tehnologııalardy engizý jáne eki el arasyndaǵy tájirıbe almasýdy damytý turǵysynan da mańyzdy boldy.

Aıta ketelik Ortalyq Azııaǵa 6,2 mln tonna qazaqstandyq astyq jetkizilgen edi.