Qazaqstan sý qoımalaryndaǵy bos syıymdylyq 14,3 mlrd tekshe metrdi quraıdy

ASTANA. KAZINFORM – Kóktemgi sý tasqyny kezeńine daıyndyq aıasynda QR Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrligi elimizdiń soltústik, ortalyq, batys jáne shyǵys óńirlerindegi sý qoımalarynda bos syıymdylyqty qamtamasyz etý jumystaryn júrgizip jatyr. 

Al ońtústik óńirlerdegi sý qoımalary sý jınaý rejımine kóshti.

Qazirgi ýaqytta eldiń soltústigindegi iri sý qoımalary orta eseppen 70 paıyzǵa, ortalyq óńirlerde 68 paıyzǵa tolǵan. Batys aımaqtarda bul kórsetkish 48 paıyzdy, al shyǵys óńirlerde 86 paıyzdy quraıdy. Respýblıkadaǵy iri sý qoımalaryndaǵy jalpy bos syıymdylyq kólemi 14,3 mlrd tekshe metrden asady. Kútiletin sý kólemi 9,1–13,9 mlrd tekshe metr shamasynda boljanyp otyr.

Sonymen qatar shekaralas memlekettermen birlesken jumys júrgizilýde. Atap aıtqanda, Reseı Federatsııasy tarapymen sý tasqyny kezeńinde ózara is-qımyl jasaý úshin 2025 jyly arnaıy jumys toby qurylǵan. Osy aıdyń basynda atalǵan toptyń tórtinshi otyrysyna daıyndyq máseleleri talqylandy. Jaıyq ózeni basseınindegi sý kólemine qatysty naqty boljam naýryz aıynyń basynda usynylady. Reseı tarapynyń aldyn ala málimetine sáıkes, tasqyn kezeńinde Irıkla sý qoımasynan sekýndyna 200 tekshe metrden aspaıtyn kólemde sý jiberý josparlanyp otyr.

Qytaı Halyq Respýblıkasymen birlesip transshekaralyq sýdyń sapasyn baqylaý jáne jedel aqparat almasý júıesi jumys isteıdi. Bul júıe gıdrologııalyq beketterde oqý-jattyǵýlar ótkizýdi jáne baılanys arnalarynyń jumysyn tekserýdi qamtıdy.

Gıdrotehnıkalyq qurylysjaılarǵa tekserý júrgizildi. Paıdalanýshy uıymdarǵa tasqyn sýdy qaýipsiz ótkizý jóninde usynymdar berildi. Soǵan sáıkes 39 gıdrotehnıkalyq nysanda jóndeý jumystary atqaryldy. Atap aıtqanda, Abaı oblysyndaǵy Shar sý qoımasynda, Shymkent qalasyndaǵy «Aqjar» sý qoımasynda, Aqtóbe oblysyndaǵy «Sholaq» bógetinde kúrdeli jóndeý aıaqtaldy. Sondaı-aq Qostanaı oblysynyń Stepnoe aýylyndaǵy bógetke rekonstrýktsııa júrgizildi.

Gıdrotehnıkalyq nysandardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń negizgi talaptarynyń biri – kópfaktorly tekserýler júrgizý. 2025 jyly mundaı tekserýler 56 nysanda ótkizildi.

Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, eldiń 10 oblysynda kommýnaldyq gıdrotehnıkalyq nysandardy paıdalaný jáne basqarý jónindegi mamandandyrylǵan uıymdar quryldy. Qazirgi tańda olardyń sany 16-ǵa jetti. Bul mekemelerde 1193 adam jumys isteıdi, 846 nysanǵa qyzmet kórsetiledi.

Ózen arnalarynyń tasqyn kezeńine daıyndyǵy aıasynda 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan eldi mekender mańyndaǵy ózen ýchaskelerin qalpyna keltirý jónindegi Jol kartasy ázirlendi. Búginge deıin ózen arnalarynyń 166,98 shaqyrymy tazartylyp, tereńdetildi. Onyń ishinde 15 shaqyrymy – Abaı oblysynda, 126,6 shaqyrymy – Atyraý oblysynda, 17,8 shaqyrymy – Aqmola oblysynda, 4,4 shaqyrymy – Qaraǵandy oblysynda, 2,1 shaqyrymy – Qostanaı oblysynda, 1,08 shaqyrymy – Soltústik Qazaqstan oblysynda. Bıyl 6 oblysta jalpy uzyndyǵy 192,55 shaqyrymdy quraıtyn ýchaskelerde sanatsııa jumystary júrgizý josparlanyp otyr.

«Kóktemgi sý tasqynyna daıyndyq belsendi túrde júrgizilip jatyr. Arnaıy tehnıka men ınertti materıaldar ázirlenip, shekaralas eldermen derekter almasý jolǵa qoıyldy. Ár 10 kún saıyn sý qoımalarynyń ońtaıly jumys rejımi esepteledi. Qabyldanǵan sharalar sý sharýashylyǵy nysandarynyń tasqyn sýdy qabyldaýǵa jáne qaýipsiz ótkizýge daıyndyǵyn qamtamasyz etedi. Mınıstrlik sý sharýashylyǵy jaǵdaıyna kúndelikti monıtorıng júrgizip otyr. Ákimdiktermen birlesip, tasqyn qaýpin azaıtý jáne halyq pen ınfraqurylym qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha júıeli jumys jalǵasýda», – dedi Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa birinshi vıtse-mınıstri Nurlan Aldamjarov.

Aıta keteıik, Tarazdyqtar kún jylynsa sý basý qaýpi tónýi múmkin dep saq otyrǵany habarlandy.