Qazaqstan, Reseı jáne Iran bıdaı saýdasy boıynsha yntymaqtastyq ornatty
MÁSKEÝ. QazAqparat - Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi, Reseı Federatsııasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi jáne Iran Islam Respýblıkasynyń Aýylsharýashylyq jıhady mınıstrligi bıdaı saýdasyndaǵy yntymaqtastyq máselesi boıynsha ózara túsinistik memorandýmyn jasasty, dep habarlaıdy QazAqparattyń menshikti tilshisi.
Qujatqa QR aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń orynbasary Gúlmıra Isaeva, IIR aýylsharýashylyq jıhady mınıstriniń orynbasary Álı Ákbar Mehrfard jáne RF aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń orynbasary Sergeı Levın qol qoıdy. Qol qoıý rásimine Eýrazııa ekonomıkalyq komıssııasynyń Saýda jónindegi alqa múshesi (mınıstr) Veronıka Nıkıshına da qatysty.
QR aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń orynbasary Gúlmıra Isaevanyń aıtýynsha, memorandým - EAEO elderi jáne IIR arasynda byltyr qol qoıylǵan Erkin saýda aýmaǵy týraly kelisimniń quramdas bóligi.
«Qazaqstan bıdaıyn jetkizý kólemi jylyna bes júz myń tonnadan mıllıon tonnaǵa deıin jetýi múmkin. Byltyr Qazaqstan tamasha tabystarǵa qol jetkizdi. Jyl boıy Qazaqstan 11,7 mln tonna astyq eksporttady. Sonymen qatar, ónimdi ótkizý naryǵyn odan ári keńeıtý mindeti tur. Sondyqtan da, Iran naryǵy bizdi qyzyqtyrady», - deıdi G.Isaeva.
Ol Iran sońǵy jyldary astyqpen ózin-ózi qamtý sharalary arqyly syrttan astyq ımporttaýǵa shekteý qoıyp kelgenin jetkizdi. Iran óndiretin 12 mln tonna astyq eldiń ishki qajettiligin jabady. Biraq Iran un tartatyn zaýyttarynyń jalpy qýatynyń jartysyna jýyǵy bos jatqandyqtan, Qazaqstan men Reseıden astyq ákelip, ony qaıta óńdep, kórshi elderge eksporttaýdy kózdep otyr. Óz kezeginde, bul naryq álemde jalpy un tutynýdyń 70% quraıdy.
Memorandýmǵa qol qoıý rásimine Iran delegatsııasynyń quramynda aýylsharýashylyq ónimderin satyp alýshy SLAL memlekettik kompanııasynyń ókilderi, Irannyń Bıdaı ónerkásibi qaýymdastyqtary ortalyǵynyń bas hatshysy, Iran Un óndirýshileri qaýymdastyǵynyń prezıdenti de qatysty.
«Iran EAEO elderimen qarym-qatynasyn damytý jóninde sheshim qabyldady... Bul qadam elderimiz arasyndaǵy taýar aınalymynyń artýyna jaǵdaı jasaıdy dep oılaımyn. Biz aldaǵy ýaqytta logıstıka jáne ónerkásip baılanystaryn nyǵaıta beremiz», - deıdi IIR aýylsharýashylyq jıhady mınıstriniń orynbasary Álı Ákbar Mehrfard.
Onyń aıtýynsha, Irannyń un tartatyn kásiporyndarynyń áleýeti joǵary, al óńirdegi naryq shamamen 7 mıllıon tonna bıdaıdy qajet etedi.
«Memorandýmǵa sáıkes, Reseı men Qazaqstan Irannyń logıstıkalyq múmkindikterin paıdalana otyryp, tranzıt arqyly úshinshi elderge bıdaı eksporttaı alady», - deıdi Iran ókili.
Memorandýmǵa sáıkes, un eksporttaýshy kez kelgen kedendik bajdardan nemese soǵan uqsas alymdardan bosatylady. Tek Qazaqstan jáne Reseıden ýaqytsha nemese tranzıt maqsatynda ákelingen bıdaıǵa qatysty ulttyq normalar men erejeler buǵan kirmeıdi.
Avtor: Medet Ahmetov
