Qazaqstan Ózbekstannyń kásiporyndarymen kelisip, elge arzan baǵamen azyq-túlik jetkizbek
ASTANA.KAZINFORM - Úkimette Premer-mınıstrdiń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarınniń tóraǵalyǵymen áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń qazirgi jaǵdaıy qaraldy.
Inflıatsııanyń baıaýlaý úrdisi altynshy aı qatarynan saqtalyp otyr: byltyrǵy qyrkúıektegi 12,9%-dan 2026 jylǵy naýryz aıynyń qorytyndysy boıynsha 11,0%-ǵa deıin tómendedi. Retteletin qyzmetter salasynda bul nátıje tabıǵı monopolııa sýbektileriniń operatsııalyq shyǵyndaryn ońtaılandyrý esebinen qamtamasyz etildi. Áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryn (31 ataý) óndirýshiler úshin baǵany turaqtandyrý maqsatynda elektr energııasy men temirjol tasymaldary tarıfterin 70%-ǵa deıin tómendetý sharalary qarastyrylǵan.
Naýryz aıynyń qorytyndysy boıynsha jyldyq azyq-túlik ınflıatsııasy 11,7%-dy qurap, 1 paıyzdyq tarmaqqa tómendedi. Sáýirdiń birinshi aptasynda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ortasha ósim ındeksi nóldik deńgeıde saqtaldy (2025 jylǵy sáıkes kezeńde – 1,6%). Qııar (-9,7%), pııaz (-2,3%), qyryqqabat (-1,7%) baǵasynyń tómendeý úrdisi jalǵasýda. Sonymen qatar balyq (-0,7%), qyzanaq (-0,6%), un jáne kúnbaǵys maıy (-0,2%) jáne ózge de azyq-túlik taýarlary arzandady.
Baǵany odan ári turaqtandyrý maqsatynda Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi Mal sharýashylyǵy odaǵymen memorandýmǵa qol qoıý máselesin pysyqtaýda. Qujat jyl sońyna deıin et ónimderiniń belgili bir tobyna shekti baǵalardy belgileý esebinen ishki naryqty saýda jelileri arqyly qamtamasyz etýdi kózdeıdi.
Maýsymaralyq kezeńde ishki naryqty kókónis ónimderimen qamtamasyz etý maqsatynda qazaqstandyq delegatsııanyń Ózbekstan Respýblıkasyna jumys sapary uıymdastyryldy. Delegatsııa quramyna Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrliginiń, oblys ákimdikteriniń, sondaı-aq iri saýda jelileriniń ókilderi kirdi.
Sapar barysynda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary tizbesine kiretin jemis-kókónis ónimderin óndiretin jáne eksporttaıtyn jetekshi ózbek kásiporyndarymen ekijaqty kelissózder júrgizilip, Qazaqstannyń ishki naryǵyna jetkizilimderdi ulǵaıtý máselelerine basa nazar aýdaryldy. Sonymen qatar qazaqstandyq delegatsııa Sýrhandarııa oblysynyń birqatar aýdanyn aralap, ónimdi ósirý, jınaý, býyp-túıý jáne saqtaý jumysymen tanysty. Ónim sapasynyń joǵary ekeni aıtylyp, ony Qazaqstan standarttaryna sáıkestendirý úshin qosymsha kalıbrleý qajettigi kórsetildi.
Kelissózder qorytyndysy boıynsha logıstıkany eskere otyryp, Qazaqstannyń kóterme naryǵyndaǵy baǵadan tómen baǵamen jańa ónimnen 1,4 myń tonna sábiz jáne 400 tonna qyryqqabatty pılottyq jetkizý jóninde aldyn ala kelisimderge qol jetkizildi. Ónim sapasyn baqylaýdy ózbek tarapy júzege asyrady, al jetkizý qazaqstandyq tasymaldaýshynyń qatysýymen «jasyl dáliz» tetigi arqyly uıymdastyrylady. Sonymen qatar taraptar ekijaqty taýar aınalymyn odan ári keńeıtý perspektıvalaryn, onyń ishinde ımportqa qajetti taýarlar tizbesin qalyptastyrý máselelerin talqylady.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimeti boıynsha, qazirgi ýaqytta óńirlik turaqtandyrý qorlarynda ótken jylǵy kókónis ónimderiniń jalpy kólemi 29,5 myń tonnany quraıdy. Sonymen qatar jalpy kólemi 13,1 myń tonna erte pisetin kókónister boıynsha kelisimsharttar jasalýda, onyń ishinde 10,8 myń tonnasy Túrkistan oblysy fermerleriniń ónimi, bul ishki suranysty otandyq óndiris esebinen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Osyǵan deıin áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ósýi úsh esege tómendegeni týraly jazdyq.