Qazaqstan Ortalyq Azııadaǵy naǵyz ishimdikke qumar el bolyp otyr
ASTANA. 30 qańtar. QazAqparat -Qazaqstan spırt ishimdikterin tutanytan elder arasynda 34-orynda tur jáne Ortalyq Azııadaǵy naǵyz ishimdikke qumar el bolyp tabylady.
Búgin Parlament Májilisinde elimizde alkogoldi tutyný kúrt ósip bara jatqanyna alańdýshylyq bildirip, bir top depýtattar atynan Úkimet basshysyna saýal joldaǵan depýtat Ergen Doshaev osylaı málim etti.
Depýtattyń aıtýynsha, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy búkil jer sharynda spırt ishimdikterin tutyný deńgeıin aıqyndaý úshin 188 elde arnaıy monıtorıng júrgizedi. 2011 jylǵy reıtıngte Qazaqstan 34-orynda tur.
«Bul - elimizdiń árbir azamaty jylyna 11 lıtrge jýyq taza etıl spırtin nemese jarty lıtrlik araqtyń 50 bótelkesin tutynady degen sóz. Sonyń nátıjesinde Qazaqstan búgingi kúni Ortalyq Azııada naǵyz ishimdikke qumar el bolyp tabylady. Mysal úshin aıtatyn bolsaq, joǵaryda atalǵan reıtıngte Qyrǵyzstan - 106-shy, Túrkimenstan - 114-shi, Ózbekstan - 131-shi, al Tájikstan 134-shi orynda tur. Tipti, bir jarym mıllıard halqy bar kórshiles Qytaıdyń ózi 95-shi orynda tur. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy halyqtyń jan basyna shaqqanda alkogol tutynýynyń shekti deńgeıin de eseptegen. Ol jylyna 8 lıtrden aspaýǵa tıis. Odan artyq tutyný ulttyń azyp-tozýyna, tipti quryp ketýine ákep soǵady», - deıdi E. Doshaev.
Bul rette depýtat áleýmettik kesirli qubylystyń aýyr saldaryna birqatar mysaldyrdy da alǵa tartty. Máselen, onyń aıtýynsha, sońǵy bes jylda elimizde alkogoldik mas kúıde jasaǵan qylmys sany eki eseden astam ósip, 13 myńnan astam faktini qurady. Osy ýaqyt ishinde mas qylmyskerdiń qolynan 3172 qazaqstandyq qaza tapqan.
«Mas kúıdegi júrgizýshiler de júgensizdik tanytýda, sońǵy bes jylda osyndaı 330 myń júrgizýshi ustalǵan. Olar 1814 jol-kólik oqıǵasyn jasap, sonyń saldarynan 494 adam qaza tapqan, 2,5 myń adam ártúrli jaraqat alǵan. Maskúnemdik kóptegen órttiń shyǵýyna da sebep boldy. Sońǵy bes jylda 1275 azamat mas kúıde osyndaı órt saldarynan qaza tapqan», - deıdi depýtat.
Budan bólek, alkogol tutynýdyń kúrt ósýi, eldegi demografııalyq jaǵdaıǵa jáne jalpy ekonomıkanyń damýy men áleýmettik ómirge de óz kesirin tıgizedi. «Alkogolızmniń sebebinen jappaı jumys ornyn tastap ketý, óndiristiń toqtap qalýy jáne basqa da keleńsiz faktorlar saldarynan keltirilgen orasan zor zalaldy eseptep shyǵý tipti múmkin emes», - dedi ol.
