Qazaqstan óńirlik kóshbasshy mártebesin nyǵaıtty
ASTANA. KAZINFORM — World Population Review platformasynda jarııalanǵan Most Powerful Countries 2026 reıtıngi boıynsha Qazaqstan 100 memlekettiń arasynda 34-orynǵa ıe bolyp, álemdegi eń yqpaldy 35 eldiń qataryna endi.
Reıtıngini qalyptastyrý kezinde ekonomıkalyq jáne saıası yqpal, kóshbasshylyq áleýeti, halyqaralyq odaqtary men áskerı qýaty eskerildi.
Qazaqstan Ortalyq Azııa elderi arasynda tizimniń alǵashqy jartysyna engen jalǵyz memleket boldy. Postkeńestik elder arasynda Reseıden (11-oryn) ǵana keıin, al Ýkraınadan (51-oryn), Belarýs elinen (57-oryn), Ózbekstannan (71-oryn), Latvııadan (74-oryn), Estonııadan (75-oryn), Armenııadan (80-oryn) jáne Grýzııadan (91-oryn) kósh ilgeri tur. Reıtınginiń alǵashqy úsh ornyn Qytaı, AQSh jáne Úndistan ıelendi.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen Qazaqstan ekonomıkalyq áleýetin júıeli túrde nyǵaıtyp keledi. Muny naqty kórsetkishter de rastaıdy. Sońǵy bes jylda, ıaǵnı 2021–2025 jyldary, elge tikeleı sheteldik ınvestıtsııalardyń jalpy aǵyny $114 179,2 mln-dy qurady. Al 2019–2025 jyldar aralyǵynda bul kórsetkish $155 771,2 mln-ǵa jetti. 2025 jyldyń sońynda Ulttyq qordyń valıýtalyq aktıvterin qosa eseptegendegi eldiń halyqaralyq rezervteri $129,3 mlrd-ty qurady. Bul sońǵy bes jylda 37%-ǵa, al jeti jylda 45,4%-ǵa óskenin kórsetedi. Altyn-valıýta rezervteri $70,6 mlrd-qa jetip, bes jylda 91,7%-ǵa artty.
Halyqaralyq reıtıng agenttikteri de otandyq ekonomıkanyń ornyqtylyǵyn rastap otyr. S& P Global Ratings agenttigi 2026 jyly Qazaqstannyń táýelsiz nesıelik reıtıngin «BBB» deńgeıine deıin kóterip, boljamyn «turaqty» dep belgiledi. Agenttik el ekonomıkasynyń syrtqy faktorlar áserine tótep berý jáne rezervteriniń jetkilikti deńigeıde ekenin atap ótti.
Moody’s agenttigi Qazaqstannyń reıtıngin «Baa1» deńgeıinde, boljamyn «turaqty» kúıinde saqtap, memlekettik boryshtyń tómen deńgeıi men ornyqty fıskaldyq jaǵdaıyn kórsetti.
Sheteldik sarapshylar elimiz Ortalyq Azııanyń negizgi saýda lokomotıvi bolyp qala beretinin atap ótip otyr. 2025 jyly Qazaqstannyń úlesine óńir elderiniń jıyntyq taýar aınalymynyń shamamen 51%-y nemese jalpy $281,4 mlrd-tan $143,9 mlrd tıesili boldy, bul Ortalyq Azııadaǵy taýarlardy satyp alý-satýdyń árbir ekinshi mámilesi Qazaqstan arqyly ótetinin bildiredi.
Eksportqa qatysty jaǵdaı odan da aıqyn. Máselen, $139,9 mlrd-tyq óńirlik eksporttyń $79 mlrd-yn nemese shamamen 57%-yn Astana qamtamasyz etti. Qarapaıym sózben aıtqanda, Ortalyq Azııanyń álemge satatyn barlyq taýarynyń jartysynan kóbi bir elden shyǵady. Mundaı basymdyq ekonomıkanyń aýqymymen ǵana emes, damyǵan kólik-logıstıkalyq ınfraqurylymnyń, iri eksporttyq marshrýttardyń jáne jetkizilimderdiń munaı men metaldardan bastap aýyl sharýashylyǵy ónimderi men óńdeý ónerkásibi taýarlaryna deıingi ártaraptandyrylǵan qurylymynyń bolýymen baılanysty.
Budan buryn Qazaqstan bir jyl ishinde jahandyq ınvestıtsııalyq reıtıngte 17 satyǵa joǵarylaǵanyn jazǵanbyz.
Sonymen qatar Qazaqstan ekonomıkalyq básekege qabilettilik reıtınginde TMD elderin basyp ozǵany habarlandy.
