Qazaqstan munaı men gaz óńdeý áleýetin qalaı arttyrady
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan munaı-gaz salasynda óndiris kólemin saqtaýmen qatar, shıkizatty tereń óńdeýge jáne gaz resýrstaryn tıimdi paıdalanýǵa basymdyq berip otyr. Aldaǵy jyldary munaı óńdeý zaýyttary jańǵyrtylyp, jańa gaz óńdeý kásiporyndary iske qosylady. Bul týraly Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary Nurlybek Nálibaev aıtyp berdi.
Onyń aıtýynsha, munaı-gaz salasynda negizgi jumys óndirý kólemin saqtaýǵa jáne óńdeý salasyn damytýǵa baǵyttalǵan. Bıylǵy 9 aıda 69,4 mln tonna munaı jáne 47,4 mlrd tekshe metr gaz óndirilgen.
— Ótken jylmen salystyrǵanda óndiris kóleminiń tómendeýi baıqalady. Buǵan syrtqy faktorlar, atap aıtqanda, Kaspıı qubyr konsortsıýmyna ushqyshsyz ushý apparattarymen jasalǵan shabýyldar jáne Teńiz ken ornyndaǵy órt sebep boldy. Óndiristegi shyǵyndardyń ornyn toltyrý maqsatynda Teńiz jáne Qashaǵan ken oryndaryndaǵy josparly jóndeý jumystary 2027 jylǵa aýystyryldy, — dedi Nurlybek Nálibaev Úkimette ótken baspasóz máslıhatynda.
Óndirý kólemin ulǵaıtý baǵytynda da belsendi jumys júrgizilip jatyr. Atap aıtqanda, 2025 jyly Teńiz ken ornynda iske qosylǵan Keleshek keńeıtý jobasy munaı óndirý kólemin jylyna 12 mln tonnaǵa arttyrýǵa múmkindik beredi.
Jyl sońyna deıin Qarashyǵanaq ken ornynda gazdy keri aıdaýǵa arnalǵan altynshy kompressor iske qosylyp, munaı óndirý kólemin jylyna 10-11 mln tonna deńgeıinde ustap turýdy qamtamasyz etedi.
— Munaı óńdeý salasyn damytýǵa erekshe nazar aýdaryldy. 9 aıda munaı óńdeý kólemi 14,1 mln tonnany, al munaı ónimderin óndirý kólemi 11,9 mln tonnany qurady. Munaı óńdeý salasyn damytýdyń 2040 jylǵa deıingi tujyrymdamasy aıasynda Shymkent munaı óńdeý zaýytynyń qýatyn 6 mln tonnadan 12 mln tonnaǵa deıin, Pavlodar munaı-hımııa zaýytynyń qýatyn 5,5 mln tonnadan 9 mln tonnaǵa deıin, al Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń qýatyn 5,5 mln tonnadan 6,7 mln tonnaǵa deıin keńeıtiledi, — dedi N. Nálibaev.
Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, qýaty jylyna 10 mln tonna bolatyn jańa munaı óńdeý zaýytyn salý máselesi de pysyqtalyp jatyr.
Gaz salasynda 2035 jylǵa deıin kómirsýtekterdiń jańa perspektıvaly ken oryndaryn ıgerý jospary qabyldanyp, 2035 jylǵa qaraı eldi gazdandyrý deńgeıin 80%-ǵa jetkizý jóninde Jol kartasy ázirlendi.
Jyl qorytyndysy boıynsha gazdandyrý deńgeıi 64,3%-ǵa jetedi. Nátıjesinde 13,2 mln adam gaz tutynýǵa qol jetkizedi.
— Gazdy tereń óńdeýdi damytý maqsatynda 2027 jyly Qashaǵan ken ornynda qýaty jylyna 1 mlrd tekshe metr jáne Jańaózen qalasynda 0,9 mlrd tekshe metr bolatyn gaz óńdeý zaýyttary paıdalanýǵa beriledi. 2029-2030 jyldary Qashaǵan ken ornynda qýaty jylyna 2,5 mlrd tekshe metr jáne Qarashyǵanaq ken ornynda 5 mlrd tekshe metr bolatyn gaz óńdeý zaýyttary iske qosylady, — dedi Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary.
Buǵan deıin Nurlybek Nálibaev Qazaqstanda salynyp jatqan úsh jańa áýejaı qurylysyna qansha qarajat bólingenin aıtty.
2029 jylǵa deıin 13,3 GVt bolatyn jańa energııa nysandaryn iske qosý josparlanyp otyr.
