Qazaqstan men Ózbekstannyń shekarasyndaǵy ótkizý beketterinde qandaı ózgeris bolady
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Quryltaıdyń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Úkimeti men Ózbekstan Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy men Ózbekstan Respýblıkasynyń keden qyzmeti ókildikterin ashý týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» zań eki oqylymda qaralyp qabyldandy.
Kelisimge 2025 jyly 15 qarashada Tashket qalasynda qol qoıyldy. Bul qujat keden isi salasyndaǵy ózara baılanystyń quqyqtyq jáne uıymdastyrýshylyq negizderin qalyptastyrý maqsatynda jasaldy. Kelisimde jedel aqparat almasý, keden isindegi yntymaqtastyq jónindegi sharalardy kelisý, sondaı-aq quzyretti organdardyń is-qımylyn úılestirý qarastyrylǵan.
- Búginde Qazaqstan – Ózbekstan shekarasynda 11 ótkizý pýnkti jumys isteıdi, onyń ishinde segizi avtomobıl, al úsheýi temirjol ótkizý pýnkti. 2025 jyly «Qaplanbek», «Qazyǵurt», «Atameken» ótkizý pýnktterin rekonstrýktsııalaý aıaqtaldy. Aldaǵy ýaqytta «Jibek Joly» ótkizý pýnkti paıdalanýǵa beriledi. Tıisti jańǵyrtý jumystarynyń nátıjesinde jolaýshylar men júk jáne avtomobıl kóligin ótkizý qabileti birneshe ese artty. Tek 9 aıdyń ishinde 650 myńǵa jýyq avtokólikke jetti, - dedi Qarjy mınıstri Mádı Tákıev.
Onyń aıtýynsha, kelisimdi ratıfıkatsııalaý, kedendik ákimshilendirýdiń tıimdiligin arttyrýǵa, ekonomıkalyq qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa jáne memleket aralyq ózara saýdany damytýǵa yqpal etedi, Qazaqstan men Ózbekstan keden qyzmetteriniń ózara baılanysynyń qosymsha ınstıtýtsıonaldyq mehanızmin jasaıdy.
- Osy Kelisimdi iske asyrý memlekettik bıýdjetten qarjylyq shyǵyndardy, sondaı-aq keden zańnamasyna ózgerister engizýdi talap etpeıdi jáne memlekettik bıýdjettiń kiris bóligine keri áserin tıgizbeıdi, - dep túsindirdi mınıstr.
Taýar aınalamy
Aıta keteıik, bul zań jobasy Parlamentke bıylǵy 18 mamyrda engizildi. Osy qujattyń maqsaty eki eldiń keden qyzmetteri ókildikteriniń turaqty jáne tıimdi jumysyn qamtamasyz etý bolyp tabylady.
- Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy taýar aınalymynyń qarqyndy ósýi ózara is-qımyl jasaý qıyndyqtaryn joıý, shekaralyq ákimshilendirýdi jańǵyrtý qajet ekenin anyqtady. Qoldanystaǵy ákimshilik kedergiler keıde kommertsııalyq júkterdiń logıstıkalyq turyp qalýyna alyp kelip, týyndaǵan syn-qaterlerge den qoıý jedeldigin tómendetken. Keden ókilderin ózara ornalastyrýdyń jańa tetigi anaǵurlym serpindi saýdaǵa kóshýge múmkindik beredi. Bıylǵy 8 aıda eki el arasyngdaǵy taýar aınalymy 3,7 mlrd AQSh dollaryn qurady, bul byltyrǵy osyǵan uqsas kezeńmen salystyrǵanda 29 %-ǵa artyq. Memleket basshysynyń 2030 jylǵa deıin elder arasyndaǵy ózara taýar aınalymyn 10 mlrd AQSh dollaryna deıin jetkizý mindetin qoıǵanyn eskere otyryp, ózara is-qımyldyń jańa formatyna kóshý shekara mańyndaǵy tıimdi yntymaqtastyq úshin biryńǵaı qol jetkizý arnasyn qurady, - dedi Quryltaı depýtaty Baqtybek Bıbaev.
Bul taýarlardy jetkizý turaqtylyǵyn qamtamasyz etip, ákimshilik jáne tehnıkalyq kedergilerdi joıýǵa, sondaı-aq is-qımyldardy ýaqtyly úılestirip, shekarada týyndaıtyn máselelerdi birlesip sheshýge múmkindik beredi. Tutastaı alǵanda, Kelisimdi iske asyrý Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy strategııalyq áriptestik pen tatý kórshilik qatynastardy nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
Shekaradaǵy kezek
Atalǵan zańdy talqylaý barysynda depýtat Aleksandr Danılov
júk aǵyny men týrıster sanynyń kóptigine baılanysty Qazaqstan men Ózbekstan shekarasynda uzyndyǵy birneshe shaqyrymǵa jetetin kezek paıda bolyp jatatynyn aıtty.
- Mundaı kezderi shekaralyq ótkizý pýnktterine túsetin júkteme shamadan tys artyp, olar ózderiniń tehnıkalyq múmkindikteriniń sheginde jumys isteýge májbúr bolady. Sońǵy úsh jyl ishinde Qazaqstan barlyq shekaralyq ótkizý pýnktterin jańartýǵa 118 mlrd teńge jumsady. Onyń shamamen 59 mlrd teńgesi Qazaqstan-Ózbekstan shekarasyndaǵy ótkizý pýnktterin jańǵyrtýǵa baǵyttaldy. Sondyqtan ótkizý pýnktterin jańǵyrtý jumystary júrgizilgenine qaramastan, nelikten shekaradaǵy keptelis máselesi sheshilmedi? Sondaı-aq, Mınıstrlik qazirgi ýaqytta osy ótkizý pýnktteriniń ótkizý qabiletin tıimdi arttyrý úshin qandaı sharalar qabyldap jatyr?, - dep surady depýtat.
Óz kezeginde mınıstr Mádı Tákıev keıingi eki jyl ishinde toǵyz ótkizý pýnkti jańartylǵanyn aıtty.
- Qazaq aıynda Ózbekstanmen shekaradaǵy «Jibek joly» ótkizý pýnktin aıaqtap jatyrmyz. Ony qarjylandyrý tolyǵymen bıýdjetten tys kózderden, naqtyraq aıtsaq, demeýshilik qarajaty esebinen júzege asyryldy. Jaıaý júrginshilerge arnalǵan bul nysan táýligine 70 000 adam men 200 avtobýsty ótkizýge qaýqarly, - dedi vedomstvo basshysy.
Bul turǵyda mınıstr ótkizý qabiletin arttyrý jańa baqylaý pýnktterin salý arqyly ǵana emes, sonymen qatar jumys ýaqytyn uzartý arqyly da iske asyrylmaq. Úsh aýysymdy júıemen táýlik boıy jumys isteý rejımine kóshirilip jatyr, ıaǵnı keden qyzmeti de osy baǵytta jumys isteıdi.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, memlekettik shekaradan ótken kezde jeke paıdalanýǵa arnalǵan taýarlardy ákelý qaǵıdalary jaıynda jazǵan edik.
