Qazaqstan men Oman saýda, energetıka jáne logıstıkany damytady

Joǵary Mártebeli Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń shaqyrýymen Omannyń Sultany Uly Mártebeli Haısam ben Tarıq 2026 jylǵy 5 – 6 qazanda Qazaqstanǵa memlekettik saparmen keldi. Oman Sultanynyń Qazaqstanǵa alǵashqy memlekettik sapary eki el arasyndaǵy uzaqmerzimdi qarym-qatynastardy damytý turǵysynan mańyzdy tarıhı oqıǵa boldy.

Sapar barysynda kelissózder joǵary deńgeıde jáne tabysty ótti, ol ekijaqty qarym-qatynastardyń qazirgi jaǵdaıy men bolashaǵy týraly jan-jaqty pikir almasýǵa múmkindik beredi. Kóshbasshylar birlesken jobalardy jáne yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtýdyń joldaryn, aımaqtyq jáne halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máselelerdi talqylady. Olar ózara qurmet pen senimge negizdelgen ekijaqty qarym-qatynastyń dostyq nıettegi ári syndarly sıpatyna rızashylyǵyn, sondaı-aq ózara qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵan barlyq salada yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa jáne nyǵaıtýǵa eki taraptyń da múddeli ekenderin bildirdi.

Memleketter basshylarynyń qatysýymen ınvestıtsııalardy yntalandyrý jáne ózara qorǵaý týraly úkimetaralyq kelisimge, áýe qatynasy týraly, Oman – Qazaqstan iskerlik keńesin qurý týraly jáne birlesken ınvestıtsııalyq qor qurý týraly kelisimderge, sondaı-aq Eýrazııalyq damý bankiniń Oman Sultandyǵynda qyzmet etý sharttary týraly jáne túrli saladaǵy yntymaqtastyqty qamtıtyn birqatar vedomstvoaralyq ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.

Joǵary Mártebeli Prezıdent pen Uly Sultan eki el arasyndaǵy qarym-qatynastardyń damýyn jan-jaqty qarastyra otyryp, birqatar mańyzdy halyqaralyq jáne aımaqtyq máseleler týraly pikir almasyp, mynalar týraly málimdedi:

1. Memleketter basshylary Oman men Qazaqstan arasyndaǵy qarym-qatynastar dostyqqa, ózara qurmetke jáne syndarly yntymaqtastyqqa negizdelgenin atap ótip, Qazaqstan men Oman arasyndaǵy seriktestikti odan ári nyǵaıtýǵa múddeli ekenderin rastady. Eki tarap kópjaqty yntymaqtastyqqa jáne halyqaralyq quqyqtyń negizgi qaǵıdattary men Birikken Ulttar Uıymynyń Jarǵysyna, sonyń ishinde barlyq memleketterdiń egemendigine, táýelsizdigine jáne aýmaqtyq tutastyǵyna qurmet kórsetýge beıil ekenderin rastady, daýlar men qaqtyǵystardy beıbit, saıası jáne dıplomatııalyq joldarmen sheshýdiń mańyzyn atap ótti.

2. Memleketter basshylary ekijaqty saýdany odan ári keńeıtý jáne ártaraptandyrý úshin aıtarlyqtaı áleýet baryn atap ótti. Olar eki el arasynda almasatyn taýarlar men ónimderdiń túrlerin keńeıtýge, qoldanystaǵy saýda kedergilerin joıýǵa jáne eki eldiń ónimderine, bir-biriniń naryqtaryna keńirek qol jetkizý múmkindigin jeńildetýge baǵyttalǵan úılestirilgen sharalardy júzege asyrýǵa kelisti.

3. Memleketter basshylary energetıka, tabıǵı resýrstar, óndiris, tamaq óńdeý, densaýlyq saqtaý, logıstıka, týrızm, jańartylatyn energııa jáne taý-ken óndirý sııaqty ózara múddeli salalarda ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty keńeıtýdiń mańyzyn rastady. Eki kóshbasshy energetıka, jańartylatyn energııa, taý-ken óndirý jáne týrızm salalaryndaǵy yntymaqtastyq týraly birneshe kelisim men memorandýmdy quptady.

4. Memleketter basshylary basym ekonomıkalyq salalarda ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty odan ári tereńdetýdiń mańyzy artyp kele jatqanyn atap ótti. Olar ózara ınvestıtsııalardy arttyrýǵa, jańa óndiristik qýattardy qurýǵa, jumys oryndaryn ashýǵa jáne ónerkásiptik yntymaqtastyqty keńeıtýge yqpal etetin, birlesken ekonomıkalyq bastamalardy ilgeriletetin aıtarlyqtaı múmkindikterdiń bar ekenin atap ótti. Eki tarap ta Qazaqstan – Oman ınvestıtsııalyq qoryn qurýdy quptady. Olar Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy men Oman halyqaralyq qarjy ortalyǵy arasyndaǵy iskerlik baılanys pen ózara tıimdi seriktestikti damytýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.

5. Memleketter basshylary Qazaqstan – Oman úkimetaralyq komıssııasynyń mańyzdy rólin atap ótti jáne onyń ózara qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵan barlyq salada ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári tereńdetý men keńeıtýdegi sheshýshi rólin quptady.

6. Memleketter basshylary Ortalyq Azııa men Shyǵanaq elderi arasyndaǵy kólik jáne logıstıka baılanystaryn nyǵaıtýdyń strategııalyq mańyzyn atap ótti. Olar Qazaqstan men Omannyń Ortalyq Azııa, Taıaý Shyǵys, Afrıka jáne basqa da negizgi aımaqtar arasyndaǵy naryqtardy baılanystyratyn, tıimdi jáne turaqty kólik-logıstıka dálizderin damytatyn aıtarlyqtaı áleýeti baryn atap ótti.

7. Memleketter basshylary Qazaqstan men Oman arasynda tikeleı jáne turaqty áýe qatynasyn múmkindiginshe tezirek ornatý mańyzdy ekenin atap ótti. Muny eki el arasyndaǵy bıznes, týrızm, mádenıet salalaryndaǵy qatynastardy jáne gýmanıtarlyq baılanystardy damytýǵa yqpal etetin mańyzdy faktor retinde moıyndady.

8. Memleketter basshylary aýyl sharýashylyǵy jáne azyq-túlik qaýipsizdigi salalarynda yntymaqtastyqty keńeıtýdiń aıtarlyqtaı áleýeti bar ekenin atap ótti.

9. Memleketter basshylary energetıka salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári keńeıtýge jáne tereńdetýge ózara múddeli ekenderin rastady. Taraptar energetıka, munaı-hımııa, ónerkásiptik óndiris jáne óńdeý salalarynda ózara tıimdi birlesken jobalardy ázirleý jáne júzege asyrý múmkindigin zertteýge daıyn ekenin bildirdi.

10. Memleketter basshylary tsıfrlyq tehnologııalar, jasandy ıntellekt, ınnovatsııalar jáne adamı kapıtaldy damytý salalaryndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa aıtarlyqtaı áleýetteriniń bar ekenin atap ótti. Taraptar eki eldiń tehnologııalyq kompanııalary, ınnovatsııalyq habtary, akademııalyq jáne bilim berý mekemeleri arasynda bilim almasý, ınnovatsııalardy engizý jáne ózara tıimdi bastamalardy júzege asyrý úshin tyǵyz ózara is-qımyl men seriktestikti damytýǵa daıyn ekenderin bildirdi.

11. Memleketter basshylary bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári keńeıtýge jáne tereńdetýge, sonyń ishinde stýdentter jáne oqytýshylar almasýǵa, birlesken bilim berý baǵdarlamalaryn ázirleýge jáne birlesken ǵylymı-zertteý bastamalaryn ilgeriletýge qyzyǵýshylyq tanytty. Taraptar eki eldiń joǵary oqý oryndary, ǵylymı-zertteý jáne akademııalyq mekemeleri, mádenı uıymdary arasyndaǵy ınstıtýtsıonaldyq baılanystar men almasýlardy odan ári damytýdy qoldady.

12. Memleketter basshylary joǵary deńgeıde turaqty saıası dıalog pen baılanystardy saqtaýǵa daıyn ekenderin rastady. Olar eki el úkimetteri arasyndaǵy yntymaqtastyqty jalǵastyrýǵa, sondaı-aq parlamentaralyq baılanystardy jáne úkimettik vedomstvolar men uıymdar arasyndaǵy qarym-qatynasty damytýǵa nıetti ekenderin bildirdi.

Joǵary Mártebeli Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Uly mártebeli Sultan Haısam ben Tarıqqa Qazaqstan Respýblıkasyna memlekettik sapary úshin, sondaı-aq Qazaqstan – Oman arasyndaǵy san qyrly qarym-qatynastardy odan ári damytýǵa kórsetken qoldaýy úshin shynaıy alǵysyn aıtty.

Uly Mártebeli Sultan Haısam ben Tarıq ózine jáne delegatsııasyna qurmet kórsetkeni, sondaı-aq jyly shyraımen qarsy alǵany úshin Joǵary Mártebeli Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevqa rızashylyǵyn bildirdi, Oman Sultandyǵynyń Qazaqstan Respýblıkasymen dostyq qarym-qatynasty, ózara tıimdi yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa degen nıetin rastady jáne Joǵary Mártebeli Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevty Oman Sultandyǵyna saparmen kelýge shaqyrdy.

Astana qalasy, 2026 jylǵy 6 qazan