Qazaqstan men Qytaı 2027–2030 jyldarǵa arnalǵan jańa saýda baǵdarlamasyn ázirlep jatyr
ASTANA.KAZINFORM — IX «Qytaı-Eýrazııa» halyqaralyq kórmesiniń aıasynda Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary — ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın QHR Memlekettik keńesi Premer-mınıstriniń orynbasary Dın Sıýesıanmen ekijaqty kezdesý ótkizdi.
Kelissóz barysynda taraptar strategııalyq áriptestikti odan ári nyǵaıtý, birlesken ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrý, kólik-logıstıkalyq ınfraqurylymdy damytý jáne saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty keńeıtý perspektıvalaryn talqylady.
Serik Jumanǵarın Úrimshi qalasyndaǵy IX «Qytaı-Eýrazııa» halyqaralyq kórmesiniń tehnologııalyq deńgeıine joǵary baǵa berdi. Ol EKSPO-ǵa usynylǵan ozyq ázirlemeler eki eldiń ónerkásiptik kooperatsııasy úshin túbegeıli jańa baǵyt ashatynyn atap ótti.
— Búgingi kórmede agrohımııa men dron óndirisindegi ozyq úlgiler usynylǵan. Biz osy óndirýshiler men ınvestorlardy Qazaqstanǵa shaqyrǵymyz keledi. Olarǵa óndiristi lokalızatsııalaý úshin barlyq qajetti jaǵdaıdy jasaýǵa daıynbyz, — dedi Serik Jumanǵarın.
Taraptar ekijaqty qatynasta turaqty oń dınamıka baryn atap ótti. Máselen, 2025 jyly Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy ózara taýar aınalymy rekordtyq $48,7 mlrd-qa jetken. Al 2026 jylǵy alǵashqy bes aıda saýda kólemi $22 mlrd boldy, ıaǵnı ótken jylǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 27%-ǵa ósti. Jyl sońyna qaraı bul kórsetkish $50 mlrd-tan asýy múmkin.
Jıynda atap ótilgendeı, ekijaqty jalpy saýda kóleminiń jartysynan kóbi Qytaıdyń Shyńjań-Uıǵyr avtonomııalyq aýdanyna tıesili. Ol eki memlekettiń ekonomıkalyq ózara is-qımylynyń negizgi aımaǵy bolyp qala beredi.
— Bizdiń basty mindetimiz, jaqyn arada $100 mlrd kólemindegi ózara taýar aınalymyna qol jetkizý. Ol úshin Qazaqstan men Qytaıdyń 2027-2030 jyldarǵa arnalǵan saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyǵynyń baǵdarlamasy men Jol kartasyn kelisýdi jedeldetý qajet, — dedi Serik Jumanǵarın.
Kezdesý barysynda ınvestıtsııalyq yntymaqtastyq máselesine erekshe nazar aýdaryldy. Táýelsizdik jyldary Qytaı Qazaqstan ekonomıkasyna $30 mlrd-qa jýyq tikeleı sheteldik ınvestıtsııa quıyp, elimizdegi iri ınvestorlardyń birine aınaldy.
Qazaqstandyq tarap qytaı bıznesin qosylǵan quny joǵary ónim jasaýǵa arnalǵan jobalarǵa qatysýǵa shaqyrdy. Basym baǵyttardyń qatarynda bıdaı men júgeri sekildi aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý, tolyq tsıkldi metallýrgııalyq óndiristi damytý, sondaı-aq agrohımııa jáne pılotsyz ushý apparattaryn óndirý salasyndaǵy ınnovatsııalyq jobalardy júzege asyrý bar.
Eki el arasyndaǵy agroónerkásip kesheni ónimderiniń saýda kólemi $2 mlrd-qa jetkeni de atap ótildi. Qazirgi ýaqytta Qytaı tarapy Qazaqstannan aýyl sharýashylyǵy óniminiń 34 túrin ımporttaýǵa kelisim berdi. Salqyndatylǵan et sekildi taǵy 9 taýar pozıtsııasy kelisý satysynda tur.
Kelissózderdiń mańyzdy bir parasy — «Bir beldeý, bir jol» bastamasy sheńberinde kóliktik-logıstıkalyq yntymaqtastyqty damytý. Búginde Qytaıdan Eýropaǵa qurlyqpen jóneltiletin barlyq júk tasymalynyń shamamen 85%-y Qazaqstan aýmaǵy arqyly ótedi.
Osyǵan oraı, Qazaqstan ótkizý pýnktterin keńeıtýde. «Baqty-Aıagóz» baǵytyndaǵy jańa úshinshi ótkeldiń qurylysyn eseptegende, úsh pýnkttiń ótkizý qabileti jylyna 100 mln tonna júk. Qytaı tarapy qazaqstan-qytaı shekarasynda úshinshi temirjol ótkelin salý jobasyn birlesip júzege asyrýǵa daıyn ekenin jetkizdi. Bul halyqaralyq kólik baǵytynyń turaqtylyǵy men qaýipsizdigin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Dın Sıýesıan Qytaı tarapynyń Qazaqstanmen tsıfrlyq ekonomıka, jasandy ıntellekt, energetıka men navıgatsııalyq tehnologııalar salasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtýge múddelili ekenin jetkizdi. Ol sondaı-aq qazaqstandyq kompanııalardy óz ónimderin qytaı naryǵynda ilgeriletýi úshin «Qytaı-Eýrazııa» kórmesiniń múmkindikterin belsendi paıdalanýǵa shaqyrdy.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha taraptar jan-jaqty strategııalyq áriptestikti odan ári nyǵaıtýǵa, ózara saýda men ınvestıtsııany arttyrýǵa, sondaı-aq BUU, Shanhaı yntymaqtastyq uıymy jáne «Ortalyq Azııa — Qytaı» formaty sheńberindegi ózara is-qımyldy tereńdetýge daıyn ekendikterin rastady.
Aıta ketelik Qazaqstan ónimderi Úrimshide ótken halyqaralyq kórmede tanystyrylǵan edi.
