Qazaqstan men Gonkong birlesken jobalar men tikeleı áýe qatynasyn iske qosýdy qarastyrdy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın Astanaǵa joǵary deńgeıdegi delegatsııany basqaryp kelgen Gonkong ákimshiliginiń basshysy Djon Lımen kelissózder ótkizdi. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti málim etti.
Taraptar saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty keńeıtý perspektıvasyn, qarjylyq áriptestikti damytýdy, sondaı-aq Qazaqstan men Gonkong arasyndaǵy kólik baılanysyn nyǵaıtý máselesin talqylady.
Gonkong delegatsııasynyń quramyna bıznes pen memlekettik qurylymdardyń 70-ten astam ókili kirgen. Olardyń ishinde jasyl energetıka, qarjy tehnologııasy, jasandy ıntellekt, robot tehnıkasy, ýrbanıstıka, óndirýshi ónerkásip jáne ınnovatsııalyq damý salasyndaǵy jetekshi kompanııalardyń basshylary bar.
Kezdesý kezinde Serik Jumanǵarın elimizdiń egemendi kredıttik reıtınginiń jaqsarýy rastalǵan Qazaqstan ekonomıkasynyń turaqty ósýin atap ótip, qosylǵan quny joǵary jobalarǵa ınvestıtsııa tartýǵa múddeliligin atap ótti.
— Ekonomıkanyń naqty sektoryndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa erekshe kóńil bólinedi. Qazaqstan agroónerkásiptik keshende jobalardy birlesip iske asyrý, aýyl sharýashylyǵy shıkizaty men tabıǵı resýrstardy tereń óńdeý, munaı-gaz hımııasy, kómir hımııasy, mıneraldy tyńaıtqysh pen pestıtsıd óndirý, sondaı-aq tústi metaldan daıyn ónim shyǵarý múmkindigin qarastyrýdy usyndy. Pysyqtalyp jatqan jobalardyń jıyntyq áleýeti $100 mlrd-tan asady dep baǵalanyp otyr, — delingen habarlamada.
Kelissózderdiń taǵy bir negizgi baǵyty — qarjylyq yntymaqtastyq. Qazaqstan Qytaı men Gonkong naryǵyna qaryz quraldaryn shyǵarý arqyly, sondaı-aq birlesken ınvestıtsııalyq qorlardy qurý arqyly Gonkong kapıtalyn tartýǵa daıyn ekendigin bildirdi. «Báıterek» ulttyq ınvestıtsııalyq holdıngi ınvestıtsııalyq bastamalardy uzaq merzimdi qoldaýdy qamtamasyz ete otyryp, perspektıvalyq jobalardyń qarjylyq áriptesi jáne birlesken ınvestory bolýǵa daıyn.
— Gonkongpen yntymaqtastyqty keńeıtýdiń keleshegin talqylaý biz úshin zor mártebe. Qazaqstan ınvestorlarǵa tartymdy jobalardy ǵana emes, sonymen qatar kórshi memlekettermen transshekaralyq ónerkásiptik kooperatsııa múmkindikterin qosqanda, Ortalyq Azııa naryǵyna shyǵýdy usynýǵa daıyn, — dep atap ótti Serik Jumanǵarın.
Kezdesý barysynda Qazaqstan vıtse-premeri saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytý jónindegi birlesken jol kartasyn ázirleýdi, «Qazaqstan - Gonkong» ekijaqty ınvestıtsııalyq qoryn qurý jáne Qazaqstan – Gonkong – Shyńjań formatyndaǵy ózara is-qımyl jasaý múmkindigin qarastyrýdy usyndy.
Serik Jumanǵarın sondaı-aq Qazaqstannyń Gonkong ókilderimen, jetekshi halyqaralyq kompanııalarmen birlesken kásiporyndar qurýǵa múddeliligin atap ótti. Investorlar úshin jańa jobalardy iske asyrý úshin kedergilerdi azaıtýǵa baǵyttalǵan memlekettik qoldaý jáne birlesip qarjylandyrý tetikteri kózdelgen. Qazaqstan bıznesti júrgizý úshin qolaıly jaǵdaılardy, qajetti ınfraqurylymdy jáne keleshegi zor bastamalardy qoldaýdy usynýǵa daıyn. Bul rette jobalardyń ekonomıkalyq tıimdiligi, sondaı-aq taraptardyń ınvestıtsııalyq múmkindikti, tehnologııalar men saraptamany biriktirýge daıyndyǵy negizgi faktorlar bolyp qala beredi.
Taraptar ózara saýdany ulǵaıtýdyń zor múmkindigi bar ekenin atap ótti. Qazaqstan Gonkong naryǵyna metallýrgııa, munaı-hımııa jáne tamaq ónerkásibi ónimderin, sondaı-aq astyq pen un jetkizýdi arttyrýǵa múddeli. Bul rette Qazaqstan óńirdegi astyq, maıly daqyl men mal sharýashylyǵy ónimderiniń iri eksporttaýshysy bolyp tabylady. Ótken jylǵy qorytyndy boıynsha astyq eksporty 15 mln tonnadan asqan. Bul sońǵy 20 jyldaǵy eń jaqsy nátıje. Birlesken kásiporyndar qurý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý boıynsha jobalardy iske asyrýdyń bolashaǵyna erekshe nazar aýdaryldy.
Óz kezeginde Djon Lı Qazaqstannyń ekonomıkalyq damý qarqynyn jáne onyń Azııa men Eýropa arasyndaǵy negizgi tranzıttik torap retindegi rólin joǵary baǵalady. Onyń aıtýynsha, eki aımaq arasyndaǵy qurlyqtaǵy júk tasymalynyń shamamen 85%-y el aýmaǵy arqyly ótedi.
Gonkong ákimshiliginiń basshysy jetekshi álemdik qarjy ortalyqtarynyń biri mártebesin nyǵaıtýmen qatar ınnovatsııalar men tehnologııalardy damytýǵa baǵyttalǵan AÁA ekonomıkasynyń júrgizilip jatqan transformatsııasy týraly aıtty. Aldaǵy jyldary Gonkong ınnovatsııalyq ınfraqurylymdy edáýir keńeıtýdi, ǵylymı-tehnologııalyq parkter sanyn ulǵaıtýdy jáne joǵary tehnologııalyq salalarǵa halyqaralyq mamandardy tartýdy jalǵastyrýdy josparlap otyr.
— Biz Gonkong pen Qazaqstan arasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtýdiń eleýli áleýetin kórip otyrmyz. Bizdiń ekonomıkalar qarjy, ınnovatsııa, tehnologııa, logıstıka jáne ınvestıtsııa salalarynda bir-birin tıimdi tolyqtyra alady. Baılanysymyzdy odan ári nyǵaıtýdyń mańyzdy qadamy Gonkong pen Qazaqstan arasyndaǵy tikeleı áýe qatynasyn qalpyna keltirý bolýy múmkin, — dep atap ótti Djon Lı.
Kezdesýdi túıindeı kelip, taraptar memlekettik organdar men isker toptar arasyndaǵy ózara is-qımyldy odan ári damytýǵa múddeli ekendikterin jetkizdi. Sondaı-aq yntymaqtastyqtyń perspektıvalyq baǵyttaryndaǵy jumysty jandandyrýǵa ýaǵdalasty.
2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan men Gonkong arasyndaǵy taýar aınalymy $180 mln-ǵa jetken. Osylaısha, ózara saýda kólemi 2024 jylǵy $130 mln-men salystyrǵanda 40%-ǵa ósip otyr.
Aıta keteıik, buǵan deıin Premer-mınıstrdiń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda azyq-túlik ınflıatsııasy men áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń qazirgi ahýaly qaraldy.
