Qasym-Jomart Toqaev Eýropalyq odaq basshylarymen Birlesken málimdeme qabyldady

Kóshbasshylar Prezıdent Q.K. Toqaevtyń saparyn ózara kólik baılanysynyń, energetıkalyq qaýipsizdiktiń jáne ornyqty jetkizý tizbekterin qamtamasyz etýdiń geosaıası mańyzy artyp otyrǵan kezeńde Qazaqstan men Eýropalyq Odaq (EO) arasyndaǵy strategııalyq áriptestiktiń nyǵaıýyn aıqyndaıtyn mańyzdy belgi retinde quptady. Olar 2025 jyly qol qoıylǵanyna 10 jyl tolýy atalyp ótken Qazaqstan Respýblıkasy men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy keńeıtilgen áriptestik jáne yntymaqtastyq týraly kelisim sheńberinde yntymaqtastyqty odan ári tereńdetýge beıildiligin rastady.

Prezıdentter Eýropalyq Odaqtyń Qazaqstannyń jetekshi saýda jáne ınvestıtsııalyq seriktesi retindegi rólin atap ótip, ınvestıtsııalyq ahýaldy odan ári jetildirýge jáne strategııalyq sektorlardaǵy, onyń ishinde EO-nyń «Jahandyq qaqpa» strategııasynyń Ortalyq Azııaǵa qatysty qoldanylatyn erejeleri sheńberinde, atap aıtqanda, asa mańyzdy shıkizat materıaldary, energetıka, kólik, tsıfrlandyrý jáne jańa tehnologııalar salalarynda yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa kelisti.

Olar Transkaspıı halyqaralyq kólik dáliziniń strategııalyq mańyzyn atap ótip, Eýropalyq Odaqtyń «Jahandyq qaqpa» strategııasy sheńberindegi yntymaqtastyqtyń keńeıýin quptady. Kóshbasshylar Gorızontaldy avıatsııalyq kelisimge qol qoıylǵanyn jáne vıza berýdi jeńildetý týraly kelisim men readmıssııa týraly kelisim boıynsha kelissóz júrgizýshiler deńgeıindegi talqylaýlardyń sátti aıaqtalǵanyn quptady, bul Qazaqstan men Eýropalyq Odaq azamattary arasyndaǵy ózara baılanys pen halyqtar arasyndaǵy qarym-qatynastardy nyǵaıtýǵa yqpal etedi.

Prezıdentter asa mańyzdy shıkizat materıaldary salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń mańyzdylyǵyn rastady jáne Qazaqstan men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy ornyqty shıkizat, akkýmýlıatorlar jáne «jasyl» sýtegi qun tizbekterin qurý salalaryndaǵy strategııalyq áriptestikti iske asyrý jónindegi Jol kartasyn oryndaýǵa beıildiligin bildirdi. Sonymen qatar olar Qazaqstannyń Eýropaǵa munaı men ýran jetkizýdegi mańyzdy rólin jáne jańartylatyn energetıka men atom energııasyn beıbit maqsatta paıdalaný salalaryndaǵy neǵurlym tyǵyz yntymaqtastyqtyń áleýetin moıyndaı otyryp, senimdi energetıkalyq áriptestiktiń mańyzdylyǵyn atap ótti. Olar sanktsııalar máselesi boıynsha jalǵasyp jatqan syndarly dıalogty quptady.

Kóshbasshylar Eýropalyq ınvestıtsııalyq bankpen jáne Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankimen yntymaqtastyqtyń nyǵaıýyn quptady. Atap aıtqanda, EIB-men jasalǵan ózara kólik baılanysyn qoldaý jónindegi kelisimge (150 mıllıon eýro) jáne Qazaqstanda halyqaralyq deńgeıde akkredıttelgen ulttyq hımııalyq-taldamalyq zerthana qurý týraly Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankimen ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıylýyn joǵary baǵalady. Atalǵan bastamalar Eýropalyq Odaqpen áriptestikte «Team Europe» tásili sheńberinde iske asyrylatyn bolady. Sondaı-aq 2025 jylǵy «Ortalyq Azııa – Eýropalyq Odaq» sammıtiniń deklaratsııasynda kózdelgendeı, EIB-niń Astanadaǵy ókildigin ashýǵa qoldaý bildirildi.

Prezıdentter «Air Astana» men «Airbus» arasynda jalpy quny 7,145 mıllıard eýrony quraıtyn 50-ge jýyq áýe kemesin satyp alýdy kózdeıtin Sertıfıkattyq kelisimge qol qoıylýyn quptady. Olar bul kelisimdi avıatsııa, ınnovatsııalar, kólik baılanysyn damytý jáne jeke sektor ınvestıtsııalaryn tartý salalaryndaǵy Qazaqstan men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń tereńdep kele jatqanynyń naqty kórinisi retinde atap ótti.

Prezıdentter klımat salasynda belsendi is-qımyldarǵa jáne «jasyl» energetıkaǵa kóshýge ózderiniń beıildilikterin rastady, sonymen qatar básekege qabilettilikti arttyrý jáne ekonomıkalyq yntymaqtastyqty kúsheıtý maqsatynda tyǵyz dıalogty qoldady. Olar sondaı-aq bilim berý, zertteýler júrgizý jáne ınnovatsııalar salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń keńeıýin, onyń ishinde «Erasmus+» jáne «Horizon Europe» baǵdarlamalary aıasyndaǵy yntymaqtastyqty quptady.

Eýropalyq Odaq Qazaqstanda júrgizilip jatqan saıası reformalardyń kún tártibin tanyp, 2026 jylǵy naýryzda respýblıkalyq referendým arqyly jańa Konstıtýtsııanyń qabyldanǵanyn atap ótti. Kóshbasshylar adam quqyqtary, quqyq ústemdigi jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres máseleleri boıynsha dıalogtyń jalǵasýyn, sonyń ishinde Venetsııa komıssııasymen yntymaqtastyqty, sondaı-aq «TAIEX» jáne «Twinning» baǵdarlamalary sheńberindegi praktıkalyq yntymaqtastyqty quptady.

Prezıdentter beıbitshilikke, qaýipsizdikke jáne turaqtylyqqa, sondaı-aq Birikken Ulttar Uıymy Jarǵysynyń qaǵıdattaryna, onyń ishinde egemendikke, aýmaqtyq tutastyqqa jáne daýlardy beıbit jolmen retteýge degen ortaq beıildilikterin rastady. Olar Birikken Ulttar Uıymynyń qaǵıdattaryna negizdelgen tıimdi kópjaqty tásildiń mańyzdylyǵyn atap ótip, qaqtyǵystardy beıbit jolmen sheshýdi qoldaıtyndaryn rastady. Kóshbasshylar sondaı-aq qarýsyzdaný men taratpaý jónindegi jahandyq rejımdi nyǵaıtýdyń, onyń ishinde ıadrolyq qarýdan azat aımaqtardy qoldaýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Eýropalyq Odaq BUU júıesi aıasynda sý resýrstaryna baılanysty jahandyq máselelerdi sheshý maqsatynda Halyqaralyq sý uıymyn qurý jónindegi Qazaqstannyń bastamasyn nazarǵa aldy.

Prezıdentter Ortalyq Azııa men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy qatynastardyń strategııalyq áriptestik deńgeıine kóterilgenin quptap, 2026 jylǵy sáýirde Astanada ótken Óńirlik ekologııalyq sammıttiń qorytyndylaryn atap ótti. Olar ortaq órkendeýdi, ornyqtylyqty, turaqty damýdy jáne turaqtylyqty qamtamasyz etý úshin Ortalyq Azııadaǵy óńirlik yntymaqtastyqty nyǵaıtýdyń mańyzdy ekenin atap kórsetti.