Qazaqstan men BAÁ kompanııalary 335 mln dollar somaǵa jýyq kelisimderge qol qoıdy
ASTANA. KAZINFORM - Qazaqstannyń agroónerkásiptik eksportyn damytý jáne salaǵa ınvestıtsııa tartý máseleleri Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparovtyń tóraǵalyǵymen ótken dóńgelek ústelde talqylandy.
Іs-shara mınıstrdiń Dýbaı qalasyna jasaǵan jumys sapary aıasynda jáne Qazaqstannyń azyq-túlik ónerkásibi men sýsyndar salasyndaǵy eń iri halyqaralyq Gulfood 2026 kórmesine qatysýy sheńberinde uıymdastyryldy. Jıynǵa qazaqstandyq agrobıznes ókilderimen qatar Birikken Arab Ámirlikteri, Mysyr, Túrkııa jáne Qytaıdyń isker toptarynyń ókilderi qatysty.
Aıdarbek Saparov BAÁ-niń Qazaqstan úshin strategııalyq mańyzyn atap ótti.
«BAÁ Qazaqstannyń basym saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq seriktesteriniń biri sanalady, al aýyl sharýashylyǵy — ekijaqty qatynastardyń negizgi quramdas bóligi. 2025 jyldyń 11 aıynyń qorytyndysy boıynsha agroónerkásiptik ónimder taýar aınalymy shamamen 7 paıyzǵa ósti. Bul yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa ózara qyzyǵýshylyqtyń bar ekenin kórsetedi. Dóńgelek ústel iri qazaqstandyq aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshiler men BAÁ, Túrkııa, Qytaı jáne Mysyrdyń isker toptary arasynda tikeleı dıalog ornatý, sondaı-aq turaqty iskerlik baılanystardy jolǵa qoıý maqsatynda ótkizilýde», - dedi mınıstr.
Sheteldik bıznes-qoǵamdastyq ókilderine Qazaqstan agroónerkásiptik kesheniniń eksporttyq áleýeti men ınvestıtsııalyq múmkindikteri tanystyryldy.
2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemi 5,9 paıyzǵa artyp, shamamen 20 mlrd AQSh dollaryna jetti. Aıtarlyqtaı ósim sońǵy bes jylda jeńildetilgen qarjylandyrý kóleminiń on ese ulǵaıýynyń arqasynda qamtamasyz etildi. 2025 jyly agrosalaǵa 3 mlrd AQSh dollary baǵyttaldy, aldaǵy ýaqytta bul kórsetkishti 4 mlrd AQSh dollaryna jetkizý josparlanyp otyr.
Memlekettik qoldaý men zamanaýı agrotehnologııalardy engizýdiń arqasynda sońǵy eki jylda rekordtyq ónim jınaldy. Atap aıtqanda, dándi daqyldar — shamamen 27 mln tonna, maıly daqyldar - 4,8 mln tonna, burshaq tuqymdastar - 1 mln tonnadan asty.
Ótken marketıngtik jyly astyq eksporty 15,3 mln tonnaǵa jetip, aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 70 paıyzǵa ósti jáne sońǵy 20 jyldaǵy eń joǵary kórsetkish boldy.
Kólik shyǵyndaryn sýbsıdııalaý arqyly Qazaqstan jetkizý geografııasyn keńeıtip keledi. Dástúrli naryqtar — Ortalyq Azııa elderi, Qytaı, Aýǵanstan jáne Iranmen qatar Soltústik Afrıka, Ońtústik-Shyǵys Azııa jáne Eýropa baǵyttary ashylýda. Qazirgi ýaqytta qazaqstandyq aýyl sharýashylyǵy ónimderi álemniń 70-ten astam eline eksporttalady.
Qazaqstan dándi daqyldar eksporty boıynsha álemde 10-orynǵa, un eksporty boıynsha 2-orynǵa (1,7 mln tonna) jáne kúnbaǵys maıy eksporty boıynsha 8-orynǵa (600 myń tonna) turaqtaǵan. Sońǵy bes jylda aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń eksporty eki ese ósip, 6 mlrd AQSh dollarynan asty.
Mal sharýashylyǵy salasy da turaqty ósim kórsetip otyr. 2025 jyly Qazaqstan alǵash ret 91,3 myń tonna et eksporttady, onyń ishinde 29,4 myń tonnasy qoı eti. Mal sharýashylyǵyn damytýdyń keshendi jospary et ónimderi eksporty kólemin eki ese arttyrýdy kózdeıdi.
Agroónerkásiptik keshendegi ınvestıtsııalyq belsendilik artyp keledi. Salanyń negizgi kapıtalyna salynǵan ınvestıtsııalar 53 paıyzǵa ósip, 3,2 mlrd AQSh dollaryna jetti. Qazaqstan PepsiCo, Mars, Fufeng Group, Lihua, Al Ghurair Group jáne basqa da halyqaralyq kompanııalardyń óndiristerin keńeıtý alańyna aınalýda.
«Bizdiń elimiz azyq-túlik qaýipsizdigin tek ishki mindet retinde ǵana emes, jahandyq turaqtylyqqa qosyp jatqan úles retinde qarastyrady. Biz uzaq merzimdi jáne júıeli halyqaralyq yntymaqtastyqqa, logıstıkany damytýǵa jáne ashyq ári turaqty jetkizilimderdi qamtamasyz etýge basa nazar aýdaramyz», - dedi Aıdarbek Saparov.
Gúlfýd 2026 kórmesi aıasynda qatysýshylar 30-dan astam qazaqstandyq kompanııanyń ónimderimen tanysady.
Óz kezeginde BAÁ, Oman, Mysyr, Túrkııa jáne Qytaı bıznes ókilderi yntymaqtastyqty keńeıtý jáne birlesken jobalardy iske asyrý boıynsha birqatar bastamalar usyndy.
Dóńgelek ústel qorytyndysynda jalpy somasy 335 mln AQSh dollaryn quraıtyn 20-ǵa jýyq kommertsııalyq qujatqa qol qoıyldy. Qatysýshylar qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtar saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty odan ári keńeıtýge, sondaı-aq azyq-túlik qaýipsizdigi salasyndaǵy halyqaralyq áriptestikti nyǵaıtýǵa berik negiz bolatynyn aıtty.
Aıta keteıik, Qazaqstan BAÁ-ge astyq, et jáne maıly daqyldar eksportynyń kólemin arttyrmaq.