Qazaqstan men Aýǵanstan óńirlik saýda jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty keńeıtedi
ASTANA.KAZINFORM — Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary — ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın Qundyz provıntsııasynyń gýbernatory Maýlavı Nasrýlla Matımen jáne Gerat provıntsııasynyń gýbernatory Nur Ahmad Islamjarmen kezdesýler ótkizdi. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Serik Jumanǵarın atap ótkendeı, Gerat pen Qundyz — Qazaqstan eń tyǵyz saýda-ekonomıkalyq baılanys jasaıtyn provıntsııalar.
Gerat gýbernatorymen áńgime barysynda kólik-logıstıkalyq yntymaqtastyqty damytý jáne ózara saýdany keńeıtý máseleleri talqylandy. Serik Jumanǵarın byltyr Qazaqstan Týrgýndı — Gerat temir jolyn salý týraly bastama kótergenin eske saldy. Sonymen qatar Haf — Gerat temirjol jelisiniń qurylysy aıaqtalýda. Ony iske asyrýǵa qazaqstandyq tarap ta qatysýda.
Qazaqstandyq tarap ózara taýar aınalymyn ulǵaıtý úshin Qazaqstan naryǵyna aýǵan jemis-kókónis ónimin jetkizýdi arttyrýdy usyndy. Óz kezeginde Qazaqstan Gerat provıntsııasyna un eksportyn molaıtýǵa daıyn. Bıylǵy sáýir men mamyrda Qazaqstannyń Gerattaǵy saýda úıiniń kómegimen «Azyq-túlik kelisimshart korporatsııasy» AQ men aýǵandyq kompanııalar arasynda qazaqstandyq undy jetkizý boıynsha eki kelisimshart jasaldy.
— Biz Geratty qazaqstandyq ónimdi aýǵan naryǵyna jyljytýdyń negizgi torabynyń biri retinde qarastyramyz. Qazaqstandyq tarap úshin astyq pen un, ósimdik maıy, qurylys materıaly, metallýrgııa ónimi, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy, hımııalyq ónim men tyńaıtqysh, sondaı-aq tereń óńdelgen taýar jetkizilimin damytý erekshe qyzyǵýshylyq týǵyzýda, — dep atap ótti Serik Jumanǵarın.
Kezdesý barysynda Gerat gýbernatory kólik ınfraqurylymyn odan ári damytýdyń jáne Qazaqstan aýmaǵy arqyly, onyń ishinde Aqtaý porty arqyly aýǵan ónimderin eksporttaý úshin jiksiz logıstıka qurýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, Gerat arqyly ótetin saýda jolynyń damýy provıntsııanyń ǵana emes, Aýǵanstannyń basqa aımaqtarynyń da ekonomıkalyq ósýine yqpal etedi.
Qundyz gýbernatorymen kezdesýde birlesken ınvestıtsııalyq jobalardy iske asyrý perspektıvasy talqylandy. Provıntsııa basshysy qazaqstandyq taraptyń Qundyz tsement zaýytyn salýǵa qatysý múmkindigin, aımaqta qajetti shıkizat bazasynyń bar ekenin atap ótti. Sonymen qatar provıntsııa ınvestorlary un men kúnbaǵys maıyn ımporttaý boıynsha qazaqstandyq bıznespen yntymaqtastyqqa múddeli. Sondaı-aq óńirde jemis-kókónis ónimderin saqtaý jáne eksporttaý úshin tońazytqysh qýatyn arttyrý qajettiligi atap ótildi.
Agroónerkásiptik keshendi damytýǵa erekshe nazar aýdaryldy. Gýbernatordyń aıtýynsha, Qundyz — Aýǵanstandaǵy eń iri aýylsharýashylyǵy aımaǵynyń biri ári mıneraldy tyńaıtqysh óndiretin kásiporyn qurýǵa nıetti. Provıntsııa ınvestorlary qazaqstandyq áriptestermen birlesip, osyndaı jobalardy júzege asyrýǵa daıyn.
Anyqtama:
Gerat provıntsııasy — batys Aýǵanstannyń mańyzdy saýda-logıstıkalyq haby. Aımaq aýǵandyq taýarlardyń Iran, Parsy shyǵanaǵy men Ortalyq Azııa naryǵyna shyǵýyn qamtamasyz etedi. Geratta Qazaqstannyń saýda úıi jumys isteıdi. Ol ekijaqty saýdany keńeıtýdiń jáne qazaqstandyq ónimdi aýǵan naryǵyna jyljytýdyń negizgi quralynyń biri retinde qarastyrylady.
Provıntsııanyń ákimshilik ortalyǵy Gerat — eldegi eń iri ári ekonomıkalyq jaǵynan damyǵan qalanyń biri. Provıntsııanyń halqy shamamen 2-2,2 mln adam. Aımaqta qurylys materıaly men kún panelin óndirý sekildi 200-den asa ónerkásiptik kásiporyn jumys isteıdi. Sonymen qatar Gerat Aýǵanstannyń mańyzdy eksporttyq taýarynyń biri — dástúrli kilem toqý jáne shafran óndirisiniń ortalyǵy.
Qundyz provıntsııasy Aýǵanstannyń soltústik-shyǵysynda ornalasqan, eldiń eń qunarly aımaǵynyń biri. Negizinen aýyl sharýashylyǵymen aınalysady. Munda bıdaı, kúrish, maqta, júgeri, arpa, burshaq daqyldary, kúnjit, kókónister men jemister ósiriledi. Aımaqtyń negizgi eksporttyq dástúrli daqylynyń biri — maqta óndirisi. Sondaı-aq mal sharýashylyǵy men aýyl sharýashylyǵy ónimin qaıta óńdeý damyǵan. Provıntsııanyń eksporttyq áleýeti eń aldymen maqta men toqyma ónimin, dándi daqyl, jemis, kókónis, mal sharýashylyǵy ónimderin jetkizýmen baılanysty.
Aıta ketelik Qazaqstan-Aýǵanstan bilim berý jáne ǵylymı-zertteý ortalyǵy qurylatyny týraly jazǵan edik.
