Qazaqstan men AQSh arasynda qupııa aqparatty qorǵaý jónindegi kelisimge qol qoıyldy

***

Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Amerıka Qurama Shtattarynyń Úkimeti arasyndaǵy qupııa aqparatty qorǵaý jónindegi qaýipsizdik sharalaryna qatysty kelisimge qol qoıý týraly

Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2018 jylǵy 22 maýsymdaǵy № 361 qaýlysy

Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti QAÝLY ETEDІ:

1. Qosa berilip otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Amerıka Qurama Shtattarynyń Úkimeti arasyndaǵy qupııa aqparatty qorǵaý jónindegi qaýipsizdik sharalaryna qatysty kelisimniń jobasy maquldansyn.

2. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń Tóraǵasy Kárim Qajymqanuly Másimovke Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Amerıka Qurama Shtattarynyń Úkimeti arasyndaǵy qupııa aqparatty qorǵaý jónindegi qaýipsizdik sharalaryna qatysty kelisimge qaǵıdattyq sıpaty joq ózgerister men tolyqtyrýlar engizýge ruqsat bere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti atynan qol qoıýǵa ókilettik berilsin.

3. Osy qaýly qol qoıylǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Amerıka Qurama Shtattarynyń Úkimeti arasyndaǵy qupııa aqparatty qorǵaý jónindegi qaýipsizdik sharalaryna qatysty kelisim

Kirispe

      Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti (budan ári - Qazaqstan) jáne Amerıka Qurama Shtattarynyń Úkimeti (budan ári - AQSh) (árqaısysy - Tarap, birge - Taraptar),

      Taraptardyń, halyqaralyq qatynastar, qorǵanys, qaýipsizdik, quqyq qorǵaý qyzmeti, ǵylym, ónerkásip jáne tehnologııa salalaryndaǵy yntymaqtastyǵyn qosa alǵanda, biraq olarmen shektelmeı, jáne

      qupııalylyq negizinde Taraptar almasatyn qupııa aqparatty qorǵaýǵa qatysty ózara múddeni qoldaı otyryp,

      tómendegiler týraly kelisti:

1-bap.

Anyqtamalar

      Osy Kelisimniń maqsattary úshin:

      1. Qupııa aqparat - ulttyq qaýipsizdik maqsatynda jáne osy sebepten ruqsat etilmegen áshkereleýden nemese taratýdan qorǵaýdy talap etetin berýshi Tarap qupııa retinde belgileıtin, bir Taraptan ekinshi Tarapqa beriletin aqparat. Aqparat aýyzsha, vızýaldy, elektrondyq nemese qujattyq nysanda ne materıaldar nysanynda, onyń ishinde jabdyq nemese tehnologııalar nysandarynda berilýi múmkin.

      2. Qupııa jumystar júrgizý týraly shart - shartty oryndaý barysynda qupııa aqparatqa nemese onyń jasalýyna ony oryndaýshylardyń nemese onyń jumyskerleriniń qol jetkizýin talap etetin nemese talap etiletin shart.

      3. Oryndaýshy - sharttardy jasasýǵa quqyqtyq qabileti bar, qupııa jumystar júrgizý týraly sharttyń Tarapy bolyp tabylatyn Taraptyń zańdy nemese jeke tulǵasy.

      4. Qupııa jumystardy júrgizýge ruqsat - 4-bapta belgilengen Taraptyń ulttyq qaýipsizdik organy, osy Taraptyń ıýrısdıktsııasyndaǵy oryndaýshynyń obektisine beretin, osy obektige belgili bir dárejede ruqsat berilgenin, sondaı-aq osy obektide qupııa aqparatty qorǵaý úshin belgili bir dárejede qajetti qaýipsizdik sharalary qoldanylǵanyn rastaıtyn kýálik. Mundaı kýáliktiń berilýi "CONFIDENTIAL/QUPIıA" dárejesindegi nemese odan joǵary dárejedegi qupııa aqparatty osy Kelisimniń erejelerine sáıkes qupııa jumystardy júrgizýge ruqsat (budan ári - QJJR) berilgen oryndaýshy qorǵaıtynyn jáne bul erejelerdiń oryndalýyn tıisti ulttyq qaýipsizdik organy qadaǵalaıtynyn jáne qamtamasyz etetinin bildiredi.

      5. Personaldyń ruqsaty (budan ári - PR):

      a) osy Taraptyń memlekettik organynda nemese osy Taraptyń ıýrısdıktsııasyndaǵy oryndaýshyda qyzmette júrgen adam qupııalylyqtyń belgili bir deńgeıine deıingi qupııa aqparatqa qoljetimdilikke ýákiletti ekeni týraly 4-bapta aıqyndalǵan Taraptyń ulttyq qaýipsizdik organynyń sheshimi;

      b) bir Taraptyń azamaty bolyp tabylatyn, biraq ekinshi Taraptyń qyzmetine qabyldaýdy kútip júrgen nemese ekinshi Tarap oryndaýshylarynyń biri bolyp tabylatyn tulǵa qupııalylyqtyń belgili deńgeıine deıingi qupııa aqparatqa qoljetimdilikke ýákiletti ekeni týraly 4-bapta aıqyndalǵan Taraptyń ulttyq qaýipsizdik organynyń sheshimi.

      6. Qyzmettik qajettilik qaǵıdaty - qupııa aqparatty yqtımal alýshyǵa memleket aıqyndaǵan quqyqqa syıymdy jáne ruqsat etilgen fýnktsııalardy oryndaý nemese járdemdesý úshin onyń belgili bir túrine qoljetimdiliktiń talap etiletini týraly qupııa aqparattyń ýákiletti qorǵaýshysy bolyp tabylatyn tulǵanyń sheshimi.

2-bap.

Kelisimniń qoldanylý aıasyna shekteýler

      1. Osy Kelisimniń sharttary osyndaı basqa kelisimderge nemese ýaǵdalastyqqa saı sózsiz qoldanýǵa jaramdy bolyp tabylatyn jaǵdaılardy qospaǵanda, osy Kelisim Taraptar nemese olardyń vedomstvolary arasyndaǵy Taraptar nemese olardyń vedomstvolary ózara almasatyn qupııa aqparattyń belgili bir túr tarmaqtary men sanattaryn qorǵaýdy kózdeıtin basqa kelisimder nemese ýaǵdalastyq sharttarynda aıqyndalǵan áreketter aıasyna kiretin qupııa aqparatqa qoldanylmaıdy.

      2. Osy Kelisim sondaı-aq 1954 jylǵy túzetýlerimen qosa Atom energııasy týraly AQSh Zańyna (budan ári - AEZ) sáıkes AQSh ulttyq zańnamasynda shekteýli qoljetimdilik derekteri dep anyqtalǵan derektermen almasýǵa nemese buryn shekteýli qoljetimdiliktiń derekteri bolyp eseptelgen derekterge, ıaǵnı AEZ sáıkes osy sanattan alynǵan, biraq AQSh burynǵydaı qorǵanys sıpatyndaǵy derekter dep qaraıtyn derekterge qoldanylmaıdy.

3-bap.

Qupııa aqparatty qorǵaý jónindegi mindettemeler

      1. Ár Tarap osy qujatta jazylǵan sharttarǵa sáıkes ekinshi Taraptyń qupııa aqparatyn qorǵaıdy.

      2. Alýshy Tarap qupııa aqparatty kem degende qupııa aqparatty berýshi Tarap qamtamasyz etetin qorǵaýǵa balamaly tásilmen qorǵaıdy.

      3. Ár Tarap osy Kelisimge sáıkes óz zańdary men zańǵa táýeldi aktilerindegi qupııa aqparatty qorǵaýǵa yqpal etýi múmkin qandaı da bir ózgerister týraly ekinshi Tarapqa dereý habarlaıdy. Ulttyq zańnamanyń mundaı ózgeristeri osy Kelisim mindettemelerine yqpal etpeıdi. Mundaı jaǵdaılarda Taraptar osy Kelisimge yqtımal túzetýlerge jáne onymen almasý osy Kelisimge sáıkes júrgiziletin qupııa aqparattyń qorǵalýyn qoldaý úshin qajet bolatyn basqa da sharalarǵa qatysty konsýltatsııalar júrgizedi.

4-bap.

Ulttyq qaýipsizdik organdary

      1. Taraptar bir-birin osy Kelisimdi oryndaýǵa jaýapty ulttyq qaýipsizdik organdary jáne osy organdarǵa qatysty kez kelgen keıingi ózgerister týraly habardar etedi.

      2. Osy Kelisimniń maqsatynda ulttyq qaýipsizdik organdary:

      a) Qazaqstannan: Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qaýipsizdik komıteti (budan ári - UQK) bolyp tabylady. UQK-dan baılanys jasaıtyn adam Memlekettik qupııalardy qorǵaý departamentiniń bastyǵy bolyp tabylady;

      b) AQSh-tan: AQSh Qorǵanys mınıstrliginiń áskerı-saıası máseleler jónindegi Qorǵanys mınıstriniń orynbasary apparatynyń Qorǵanys tehnologııalarynyń qaýipsizdigi basqarmasynyń halyqaralyq qaýipsizdik baǵdarlamalarynyń dırektory.

      3. Taraptar áskerı taýarlardy shetelge satý nemese qorǵanys taýarlaryn nemese kórsetiletin qyzmetterdi birlesip jasaýǵa nemese birlesip ázirleýge baǵyttalǵan yntymaqtastyq baǵdarlamalaryn iske asyrý barysynda alýshy Tarapqa beriletin qupııa aqparatty qorǵaý úshin tehnıkalyq qaýipsizdiktiń qosymsha sharalaryna qajettilik týyndaǵan jaǵdaıda osy Kelisimge qosymsha atqarýshylyq ýaǵdalastyqtardy jasaı alady. Mundaı atqarýshylyq ýaǵdalastyq qaýipsizdiktiń arnaıy sharalary týraly kelisimdi nemese ónerkásiptik qaýipsizdik týraly kelisimdi qamtýy múmkin.

5-bap

Qupııa aqparattyń belgilenýi

      1. Berýshi Tarap qupııa aqparatty belgileıdi jáne múmkindigine qaraı ulttyq qaýipsizdiktiń mynadaı belgileriniń birimen mórtańba basady jáne tańbalaıdy. Balamaly joldaýdy qamtamasyz etý maqsatynda Taraptar qupııalylyqtyń mynadaı belgileriniń balamalylyǵy týraly kelisedi:

      2. AQSh Qazaqstanǵa beretin "CONFIDENTIAL" belgisimen belgilengen qupııa aqparat "QUPIıA" belgisimen belgilenetin qupııa aqparat sııaqty dál sondaı qorǵaý sharalaryn qoldanýǵa jatady.

      3. Qupııa aqparat belgilenedi jáne múmkindigine qaraı berýshi Taraptyń ataýymen mórtańba basylady nemese tańbalanady.

6-bap.

Qupııa aqparat úshin jaýaptylyq

      Alýshy Tarap kem degende qupııa aqparatty berýshi Tarap qupııa aqparat óziniń baqylaýynda bolǵan kezde qamtamasyz etetin qorǵaýǵa balamaly tásilmen berýshi Taraptyń barlyq qupııa aqparatyn qorǵaý úshin jaýapty bolady. Tasymaldaý kezinde berýshi Tarap alýshy Tarapqa saqtaýǵa qupııa aqparatty resmı jibergen kezge deıin barlyq qupııa aqparat úshin jaýapty bolady.

7-bap.

Qupııa aqparatty qorǵaý

      1. Eshbir jeke tulǵa tek qana dárejesine, jaǵdaıyna, laýazymyna nemese PR-ǵa qaraı qupııa aqparatqa qol jetkizýge quqyly emes. Mundaı aqparatqa qoljetimdilik tek qana qyzmettik qajettilik qaǵıdatynyń negizinde jáne alýshy Taraptyń kózdelgen normalaryna saı talap etiletin PR bolǵan kezde jekelegen adamdarǵa beriledi.

      2. Osy Kelisimde ózgeshe kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, alýshy Tarap berýshi Taraptyń qupııa aqparatyn úkimetti, adamdy, fırmany, mekemeni, uıymdy nemese úshinshi jaqtyń ózge de zańdy tulǵasyn qosa alǵanda, qandaı da bir úshinshi tarapqa berýshi Taraptyń aldyn ala jazbasha kelisiminsiz jarııa etpeıdi.

      3. Alýshy Tarap berýshi Taraptyń qupııa aqparatyn ony arnaıy berilgen maqsattan basqa qandaı da bir ózge maqsatta berýshi Taraptyń aldyn ala jazbasha kelisiminsiz paıdalanbaıdy jáne paıdalanýǵa ruqsat etpeıdi.

      4. Alýshy Tarap berýshi Taraptyń qupııa aqparatymen baılanysty kez kelgen jeke quqyqtaryna, onyń ishinde patentterge, avtorlyq quqyqtarǵa nemese kommertsııalyq qupııalarǵa qatysty quqyqtaryna qurmet bildiredi jáne mundaı qupııa aqparatty osy quqyqtar ıesiniń aldyn ala jazbasha ruqsatynsyz osy quqyqtarmen syıyspaıtyn tásilmen taratpaıdy, paıdalanbaıdy, almastyrmaıdy nemese jarııalamaıdy.

      5. Alýshy Tarap osy Kelisimniń qoldanysyna jatatyn qupııa aqparatpen jumys isteıtin árbir obektiniń nemese mekemeniń osyndaı qupııa aqparatqa qol jetkizýge ruqsaty bar osy obektidegi nemese osy mekemedegi jeke tulǵalardyń tizimin júrgizýdi qamtamasyz etedi.

      6. Ár Tarap qupııa aqparatty taratý jáne oǵan qol jetkizý máselelerin retteıtin esepke alý jáne baqylaý tártibin ázirleıdi.

      7. Qupııa aqparatty ashqan kezde berýshi Tarap eskertetin qupııa aqparatty paıdalanýǵa, ashýǵa, jarııalaýǵa jáne oǵan qol jetkizýge barlyq shekteýlerdi saqtaıdy. Eger Taraptardyń biri kórsetilgen shekteýlerdi saqtaı almasa, bul Tarap dereý ekinshi Tarappen konsýltatsııa júrgizedi jáne kez kelgen mundaı paıdalanýdy, ashýdy, jarııalaýdy nemese qoljetimdilikti bolǵyzbaýǵa nemese barynsha azaıtýǵa baǵyttalǵan, zańmen ruqsat etilgen barlyq sharalardy qoldanady.

8-bap.

Personaldyń ruqsaty

      1. Taraptar qyzmettik mindetterin oryndaý barysynda ruqsat talap etiletin nemese mindetteri nemese fýnktsııalary osy Kelisimge sáıkes qupııa aqparatqa qoljetimdilikti alýǵa múmkindik beretin barlyq tulǵalardyń olar osyndaı aqparatqa ruqsat alǵanǵa deıin PR-dyń qajetti dárejesin alýyn qamtamasyz etedi.

      2. PR beretin Tarap qupııa aqparatqa ruqsatty alýǵa osy tulǵanyń jaramdylyǵyn aıqyndaý maqsatynda jetkilikti dárejede egjeı-tegjeıli qajetti tergep-tekserýdi júrgizedi. PR-dy berý týraly sheshim berýshi Taraptyń ulttyq zańnamasyna sáıkes qabyldanady.

      3. Bir Taraptyń resmı tulǵasy nemese ókili qupııa aqparatty ekinshi Taraptyń resmı tulǵasyna nemese ókiline bererdiń aldynda alýshy Tarap berýshi Tarapqa óziniń resmı adamynyń nemese ókiliniń qajetti dárejedegi PR-y bolýy jáne qyzmettik qajettilik qaǵıdatyn saqtaıtyny, sondaı-aq osy Kelisimge sáıkes alýshy Taraptyń qupııa aqparatty qorǵaıtyny týraly rastama beredi.

9-bap

Oryndaýshylarǵa qupııa aqparatty ashý

      1. Alýshy Tarap alatyn qupııa aqparatty berýshi Taraptyń aldyn ala jazbasha kelisimimen alýshy Tarap oryndaýshyǵa nemese mindetteri osyndaı aqparatqa qoljetimdilikti talap etetin yqtımal oryndaýshyǵa berýi múmkin. Oryndaýshyǵa nemese yqtımal oryndaýshyǵa qandaı da bir qupııa aqparatty bererdiń aldynda alýshy Tarap:

      a) mundaı oryndaýshynyń nemese yqtımal oryndaýshynyń, sondaı-aq oryndaýshy kásipornynyń osy Kelisimniń sharttaryna sáıkes aqparatty qorǵaýdy qamtamasyz etý múmkindigin rastaıdy;

      b) osyndaı oryndaýshyǵa nemese yqtımal oryndaýshyǵa, sondaı-aq oryndaýshynyń kásipornyna mán-jaılarǵa baılanysty tıisti PR jáne QJJR berilgenin rastaıdy;

      c) osyndaı oryndaýshyda nemese yqtımal oryndaýshyda aqparatqa qoljetimdiligi bar barlyq adamdardyń qoldanylatyn zańdar men zańǵa táýeldi aktilerge sáıkes aqparatty qorǵaý úshin óziniń jaýaptylyǵy týraly habardar bolýyn qamtamasyz etý tártibi bar ekendigin rastaıdy;

      d) osy Kelisimniń talaptaryna sáıkes aqparattyń qorǵalýyn qamtamasyz etý úshin QJJR alǵan obektilerge merzimdi qaýipsizdik ınspektsııasyn júrgizedi;

      e) oryndaýshyda nemese yqtımal oryndaýshyda aqparatqa qoljetimdiliktiń aqparatqa qyzmettik qajettiligi bar adamdarmen shektelýin qamtamasyz etý tártibi bar ekendigin rastaıdy.

10-bap.

Qupııa jumystar júrgizý týraly sharttar

      1. Tarap qupııa jumystar júrgizý týraly shart jasasýdy kózdegen nemese ez elindegi oryndaýshyǵa ekinshi Tarap elindegi oryndaýshy men "CONFIDENTIAL/QUPIL" nemese odan da joǵary qupııalylyq dárejesi berilgen qupııa jumystar júrgizý týraly shart jasasýǵa ruqsat bergen kezde qupııa jumystar júrgizý týraly shart jasasatyn nemese oryndaýshyǵa ruqsat beretin Tarap ekinshi Taraptyń ulttyq qaýipsizdik organynan QJRR berý týraly rastamany suratýy tıis. Suraý salýdy alǵan Taraptyń ulttyq qaýipsizdik organy oryndaýshynyń qaýipsizdikke qoıylatyn barlyq talaptardy oryndaýynyń qoldanylatyn zańdar men zańǵa táýeldi aktilerge sáıkes kelýin qadaǵalaıdy jáne ony qamtamasyz etý úshin barlyq qajetti sharalardy qabyldaıdy.

      2. Taraptyń ekinshi Tarap elinde oryndalýǵa tıis qupııa jumystar júrgizý týraly shart jasasatyn ulttyq qaýipsizdik organy qupııa jumystar júrgizý týraly shartqa, usynysqa salynǵan saýalǵa nemese qosalqy merdigerlik týraly qujatqa qaýipsizdik týraly qajetti eskertýlerdi jáne basqa da tıisti erejelerdi, onyń ishinde qaýipsizdikti qamtamasyz etýge arnalǵan shyǵystar týraly eskertýlerdi engizedi. Buǵan barlyq oryndaýshylardan ózderiniń qosalqy merdigerlik týraly qujattaryna qaýipsizdik jónindegi tıisti eskertýlerdi engizýin talap etetin erejeler kiredi.

11-bap.

Obektiler úshin jaýaptylyq

      Ár Tarap ezi ekinshi Taraptyń qupııa aqparatyn saqtaıtyn barlyq memlekettik jáne jekemenshik obektiler men mekemelerdiń qaýipsizdigi úshin jaýapty bolady jáne osyndaı obektilerde nemese osyndaı mekemelerde bilikti jáne tıisti ruqsatty alǵan adamdardyń bolýyn qamtamasyz etedi, olardyń taǵaıyndalýy osyndaı aqparatty baqylaý jáne qorǵaý salasyndaǵy jaýaptylyq pen ókilettikterdiń bolýyn kózdeıdi.

12-bap.

Qupııa aqparattyń saqtalýy

      Taraptar ózara almasatyn qupııa aqparat oǵan ruqsaty bar adamdardyń ǵana qoljetimdiligin qamtamasyz etetindeı saqtalady.

13-bap.

Berý

      1. Qupııa aqparat Taraptar arasynda aldyn ala jazbasha túrde ózara maquldanǵan úkimetaralyq arnalar nemese basqa da arnalar arqyly Taraptardyń ulttyq zańnamalaryna sáıkes beriledi.

      2. Qupııa aqparatty berý barysynda onyń qaýipsizdigine qoıylatyn eń az talaptar tómendegiler:

      a. Qujattar nemese basqa da tasymaldaǵyshtar:

      (1) Qupııa aqparatty qamtıtyn qujattar nemese basqa da tasymaldaǵyshtar eki qabat jabylǵan konverttermen beriledi. Іshki konvertte qujattardyń nemese basqa da tasymaldaǵyshtardyń qupııalylyq belgisi, sondaı-aq boljanǵan alýshynyń mekenjaıy ǵana kórsetiledi. Syrtqy konvertte boljanǵan alýshynyń mekenjaıy, jóneltýshiniń mekenjaıy jáne qajet bolǵan jaǵdaıda qujattyń tirkeý nómiri kórsetiledi.

      (2) Syrtqy konvertte oǵan salynǵan qujattardyń nemese basqa da tasymaldaǵyshtardyń qupııalylyq dárejesi kórsetilmeıdi. Eki qabat, mór basylǵan konvert Taraptardyń aldyn ala belgilegen tártibine sáıkes beriledi.

      (3) Taraptar arasynda beriletin qupııa aqparat qamtylǵan qujattardy nemese basqa da tasymaldaǵyshtardy qamtıtyn paketterdi alýshylar qolhattardy daıyndaıdy, bul rette mundaı qolhattarǵa sońǵy alýshy qol qoıady jáne jóneltýshige qaıtarylady.

      b. Materıaldar:

      (1) Qupııa aqparat qamtylǵan materıaldar, onyń ishinde jabdyqtar plombalanǵan jabyq kólik quraldarymen tasymaldanady ne olardyń qalpyn, mólsherin nemese ishindegisin tanyp-bilýdi bolǵyzbaıtyndaı ózge de tásildermen berik býyp-túıiledi nemese qorǵalady jáne ýákilettik berilmegen adamdardyń qol jetkizýiniń aldyn alý úshin olar turaqty baqylaýda bolady.

      (2) Qupııa aqparat qamtylǵan jáne jóneltilýin kútip ýaqytsha saqtaýǵa jatatyn materıaldar, onyń ishinde jabdyqtar qorǵalǵan qoımalarda ornalastyrylady. Mundaı qoımalar ruqsatsyz enýdi baıqaý jabdyǵynyń kómegimen qorǵalady nemese qajetti PR-y bar kúzetshilerdiń turaqty baqylaýynda bolady. Qorǵalǵan qoımalarǵa qajetti PR alǵan ýákiletti personal ǵana kire alady.

      (3) Qupııa aqparat qamtylǵan materıaldar, onyń ishinde jabdyqtar tasymaldaý barysynda bir qoldan ekinshisine ótken kezde qolhat tabystalady, bul rette mundaı materıaldar úshin beriletin qolhatqa sońǵy alýshy qol qoıady jáne jóneltýshige qaıtarylady.

      c. Elektrondyq berý:

      (1) Elektrondyq tásilmen berýge jatatyn "CONFIDENTIAL/QUPIıA" dárejesindegi belgisi bar nemese odan da joǵary dárejedegi qupııa aqparat Taraptardyń árqaısysynyń ulttyq qaýipsizdik organy maquldaǵan, qorǵalǵan quraldar arqyly beriledi.

14-bap.

Taraptardyń obektilerine jáne mekemelerine jasalatyn saparlar

      1. Bir Tarap ókilderiniń ekinshi Taraptyń obektileri men mekemelerine qupııa aqparatqa qol jetkizýdi talap etetin saparlary nemese PR bolýy talap etiletin saparlar resmı maqsattar úshin qajet bolatyn saparlarmen ǵana shektelýge tıis. Ruqsattama jaramdy PR bar ókilderge ǵana beriledi.

      2. Osyndaı obektilerge jáne mekemelerge barýǵa ruqsatty aýmaǵynda baratyn obekt nemese mekeme ornalasqan Tarap qana beredi. Qabyldaýshy Tarap nemese onyń taǵaıyndalǵan resmı ókilderi boljanǵan sapar týraly, sondaı-aq kelýshige usynylýy múmkin aqparattyń kólemi men qupııalylyǵynyń eń joǵary dárejesi týraly obektini nemese mekemeni habardar etýge jaýapty bolady.

      3. Taraptardyń ókilderi sapar jasaýǵa arnalǵan suraý salýlardy Qazaqstannan kelýshiler bolǵan kezde Qazaqstan Respýblıkasynyń Vashıngtondaǵy Elshiligi jáne amerıkalyq kelýshiler bolǵan kezde AQSh-tyń Astanadaǵy elshiligi beredi.

15-bap.

Qaýipsizdikti tekserý maqsatyndaǵy saparlar

      Osy Kelisimde baıandalǵan qaýipsizdikke qoıylatyn talaptardy oryndaý Taraptardyń qaýipsizdik qyzmetteri ókilderiniń ózara saparlary arqyly tekserilýi múmkin. Aldyn ala konsýltatsııalar ótkizgennen keıin Taraptardyń árqaısysynyń qaýipsizdik qyzmetteriniń ókilderine qaýipsizdik júıeleriniń balamalylyǵyna qol jetkizý maqsatynda ekinshi Taraptyń ımplementteý tártipterin talqylaý jáne qadaǵalaý úshin ekinshi Tarapqa saparmen barýǵa ruqsat etiledi. Qabyldaýshy Tarap ekinshi Taraptan alynǵan qupııa aqparatty qorǵaýdyń barabarlyǵyn aıqyndaýda qaýipsizdik qyzmetiniń kelýshi ókilderine járdem kórsetedi.

16-bap.

Qaýipsizdik standarttary

      Suraý salý boıynsha árbir Tarap ekinshi Tarapqa óziniń qaýipsizdik standarttary, qupııa aqparatty qorǵaý qaǵıdalary men tártipteri týraly aqparatty usynady.

17-bap.

Qupııa aqparatty kóbeıtý

      Qupııa aqparatty kóbeıtkende onyń árbir kóshirmesi kóbeıtiledi, mórtańba basylady nemese qaýipsizdiktiń barlyq tıisti grıfteri belgilenedi. Mundaı kóshirmeler túpnusqa aqparat sııaqty shekteýlerge jatady. Kóshirmeler sany resmı maqsattar úshin qajetti eń az sanmen shekteledi.

18-bap.

Qupııa aqparatty joıý

      1. Qupııa aqparatty qamtıtyn qujattar jáne basqa da tasymaldaǵyshtar olarda qamtylǵan qupııa aqparatty qalpyna keltirýge jol berilmeıtin jaǵý, kesý, usaqtaý nemese basqa da tásilder arqyly joıylady.

      2. Qupııa aqparatty qamtıtyn jabdyqty qosa alǵanda, materıaldar olardy taný múmkin bolmaıtyn jáne qupııa aqparattyń tolyq nemese ishinara qalpyna kelýin bolǵyzbaıtyn tásilmen joıylady.

19-bap.

Qupııalylyq dárejesin tómendetý jáne qupııasyzdandyrý

      1. Taraptar qupııa aqparat qorǵaýdyń joǵary dárejesin qajet etýden qalǵan sátten bastap onyń qupııalylyq dárejesin tómendetý qajettiligimen nemese mundaı aqparat zańsyz jarııa etýden qorǵaýdy budan keıin qajet etpeıtin sátten bastap ony qupııasyzdandyrý qajettigimen kelisedi.

      2. Berýshi Taraptyń qupııalylyq dárejesin tómendetýge nemese óziniń qupııa aqparatyn qupııasyzdandyrýǵa qatysty óz qalaýy boıynsha áreket etýge barlyq ókilettikteri bolady. Alýshy Tarap berýshi Taraptyń aldyn ala jazbasha kelisiminsiz berýshi Taraptan alynǵan qupııa aqparattyń qupııalylyq dárejesin tómendetpeıdi jáne qujattaǵy qupııasyzdandyrý jónindegi qandaı da bolsyn nusqaýǵa qaramastan, ony qupııasyzdandyrmaıdy.

20-bap.

Joǵaltý nemese jarııa etý

      Qabyldaýshy Tarap joǵaltý nemese jarııa etýdiń kez kelgen faktisi týraly, sondaı-aq berýshi Taraptyń qupııa aqparatynyń joǵalýynyń nemese jarııa etilýiniń yqtımal faktileri týraly berýshi Tarapty dereý habardar etedi. Osyndaı aqparat naqty joǵalǵan nemese joǵalýy yqtımal bolatyn nemese jarııa etilgen jaǵdaıda qabyldaýshy Tarap naqty joǵalý nemese joǵalý yqtımaldyǵy nemese jarııa etý mán-jaılaryn aıqyndaý maqsatynda tergep-tekserýdi dereý bastaıdy. Berýshi Tarapqa tergep-tekserý nátıjeleri jáne osy jaǵdaılardyń qaıtalanýyn bolǵyzbaý úshin qabyldanǵan sharalar týraly aqparat beriledi.

21-bap.

Daýlar

      Taraptar arasynda osy Kelisimdi iske asyrý barysynda nemese onymen baılanysty týyndaıtyn kelispeýshilikter Taraptar arasyndaǵy konsýltatsııalar arqyly ǵana retteledi jáne retteý úshin ulttyq sotqa da, halyqaralyq sotqa da, qandaı da bir basqa jeke nemese zańdy tulǵaǵa da berilmeıdi.

22-bap.

Shyǵyndar

      Or Tarap osy Kelisimdi iske asyrý barysynda eziniń shekken shyǵyndary úshin jaýapty bolady. Taraptardyń osy Kelisim sheńberindegi barlyq mindettemeleri qarajattyń bolýyna baılanysty bolady.

23-bap.

Túzetýler

      Osy Kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar Taraptardyń eki jaqty kelisimi boıynsha ǵana engizile alady. Kez kelgen ózgerister men tolyqtyrýlar osy Kelisimniń 24-babynyń 1-tarmaǵyna sáıkes kúshine enetin bólek qujat túrinde resimdelýi kerek.

24-bap.

Qorytyndy erejeler

      1. Osy Kelisim jáne osy Kelisimge engiziletin kez kelgen ózgerister men tolyqtyrýlar Taraptar árbir Tarap osy Kelisimniń jáne osy Kelisimge engiziletin kez kelgen ózgeristerdiń kúshine enýi úshin qajetti óziniń memleketishilik rásimderdi oryndaǵany týraly habarlaǵan dıplomatııalyq notalarmen almasý barysynda sońǵy dıplomatııalyq notany alǵan ýaqyttan bastap kúshine enedi.

      2. Kez kelgen Tarap óziniń osy Kelisimniń qoldanysyn toqtatý nıeti týraly toqsan kún buryn dıplomatııalyq arnalar arqyly ekinshi Tarapty jazbasha túrde habardar etip, onyń qoldanysyn toqtatýy múmkin.

      3. Osy Kelisimniń qoldanysy toqtatylǵanyna qaramastan, osy Kelisimge sáıkes aıyrbastalǵan nemese ózgeshe túrde usynylǵan barlyq qupııa aqparatty osy Kelisimniń erejelerine sáıkes odan ári qorǵaý jalǵasady.

      Osyny kýálandyrý úshin ózderiniń tıisti úkimetteri tıisti túrde ýákilettik bergen tómende qol qoıýshylar osy Kelisimge qol qoıdy.

      201 jylǵy " " qalasynda árqaısysy qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde eki danada jasaldy ári barlyq mátinderdiń kúshi birdeı.

      Osy Kelisimniń erejelerin túsindirý kezinde kelispeýshilikter týyndaǵan jaǵdaıda aǵylshyn tilindegi mátininiń kúshi basym bolady.