Qazaqstan men AQSh arasynda tikeleı áýe reısterin ashý ne úshin qajet
ASTANA. KAZINFROM — Qazaqstandy álemdik avıatsııanyń jańa tartylys núktesi dep ataǵan «Qazaqstannyń avıatsııalyq ákimshiligi» AQ bas atqarýshy dırektory Maıkl Denıel elimizdiń geografııalyq ornalasýy avıatsııalyq hab retinde damýyna úlken múmkindik beretinin atap ótti. Ol Kazinform agenttigine bergen eksklıýzıvti suhbatynda Qazaqstan men AQSh arasynda tikeleı áýe qatynasyn ashý úshin oryndalýy tıis negizgi rásimder týraly aıtyp berdi.
Maıkl Denıel Qazaqstannyń geografııalyq ornalasýy avıatsııalyq hab retinde damýyna aıtarlyqtaı artyqshylyq beretinin atap ótti.
— Meniń oıymsha, Qazaqstannyń basty artyqshylyǵy onyń ornalasýy, geografııalyq jaǵdaıy. Qazir bul álemdik avıatsııanyń jańa tartylys núktesi. Áýe tasymaly qurylymyndaǵy ózgeristerdiń Prezıdent pen úkimettiń kózqarasymen sáıkes kelýi Qazaqstan men Ortalyq Azııanyń avıatsııalyq habqa aınalýy úshin shynymen de minsiz jaǵdaı qalyptastyryp otyr, — dedi Maıkl Denıel.
AQSh naryǵyna shyǵýdyń úsh kezeńi
Qazaqstannyń avıatsııalyq ákimshiliginiń basshysy atap ótkendeı, Qazaqstan men AQSh arasynda tikeleı reısterdi iske qosý úshin birneshe dáıekti rásimnen ótý qajet.
— Aldymen biz AQSh-tyń Federaldyq avıatsııa ákimshiligi (FAA) tarapynan avıatsııalyq ákimshiligimiz ben ushý qaýipsizdigin qamtamasyz etý júıesine qatysty baǵalaýdan ótýimiz kerek. Biz halyqaralyq standarttar men usynylatyn tájirıbege saı bolýǵa tıispiz, — dep túsindirdi ol.
Onyń aıtýynsha, kelesi kezeń Category 1 sanatyn alý, ıaǵnı avıatsııalyq qaýipsizdik salasyndaǵy halyqaralyq standarttarǵa sáıkestikti rastaý. Osydan keıin áýe kompanııasy AQSh Kólik mınıstrligi arqyly elde kommertsııalyq áýe tasymaldaryn júzege asyrýǵa ruqsat alý rásimin jalǵastyra alady.
— Úshinshi kezeńde áýe kompanııasy AQSh aýmaǵynda ushýdy oryndaýǵa FAA-nyń tıisti ruqsatyn alýy kerek. Bul kezeńde naqty áýejaılar men baǵyttar aıqyndalady. Odan keıin áýe kompanııasy qajetti kórsetilim rásimderinen ótýge tıis. Bul búkil protsestiń sońǵy kezeńi, — dedi Maıkl Denıel.
Category 1 sanatyn alý úshin ne qajet
Halyqaralyq avıatsııalyq qaýipsizdikti baǵalaý (International Aviation Safety Assessment, IASA) talaptary týraly suraqqa jaýap bergen Maıkl Denıel halyqaralyq talaptarǵa saı bolýy tıis birqatar mańyzdy quramdas bólik bar ekenin atap ótti.
— Úkimet pen avıatsııalyq bılik tıisti zańnamanyń, normatıvtik retteýdiń, ınspektorlardyń qajetti biliktiligi men daıarlyǵynyń, tehnıkalyq nusqaýlyqtardyń, sondaı-aq salaǵa arnalǵan tıisti usynymdardyń bolýyn qamtamasyz etýi kerek. FAA qaýipsizdik pen avıatsııanyń qorǵalýyn qamtamasyz ete alatynymyzǵa kóz jetkizý úshin júıelerimizdegi dál osy negizgi elementterdi baǵalaıdy, — dedi ol.
Basty másele — ýaqyt
Maıkl Denıeldiń aıtýynsha, daıyndyq barysynda kezdesetin eń kúrdeli máselelerdiń biri — ýaqyt. Sebebi atqarylýy tıis jumys kólemi aýqymdy.
— Meniń oıymsha, eń kúrdeli másele — ýaqyt. Bizge orasan zor jumys atqarý qajet. Úkimettiń qajetti zańnamany qabyldaý úshin jasaǵan jumystaryn óte joǵary baǵalaımyn. Bul ońaı sharýa emes jáne ýaqytty talap etedi, — dedi ol.
Onyń sózinshe, kúrdeliligi jaǵynan kelesi orynda normatıvtik-quqyqtyq bazany ázirleý máselesi tur. Al ınspektorlar shtatyn jasaqtaý, olardy oqytý jáne qajetti nusqaýlyqtarmen qamtamasyz etý máselelerin sheshý birshama jeńilirek.
FAA Qazaqstanǵa tehnıkalyq kómek kórsetip keledi
Maıkl Denıel AQSh Úkimeti men AQSh-tyń Federaldyq avıatsııa ákimshiligi tarapynan kórsetilip otyrǵan qoldaýdy da atap ótti. Onyń aıtýynsha, shamamen eki jyl buryn taraptar arasynda tehnıkalyq kómek kórsetý týraly kelisimge qol qoıylǵan.
— Osy kelisimniń arqasynda biz FAA-nyń eń bilikti ınspektorlarynan kómek alyp otyrmyz. Olar ózderiniń bilimi men tájirıbesimen bólisip, Category 1 sanatyna qol jetkizý úshin basshylyqqa alýymyz qajet usynymdardy beredi, — dedi ol.
Category 1 sanaty Qazaqstanǵa ne beredi
Qazaqstannyń avıatsııalyq ákimshiliginiń basshysy Category 1 sanatyn alýdyń mańyzy AQSh-qa tikeleı reıster ashý múmkindigimen ǵana shektelmeıtinin, onyń Qazaqstannyń azamattyq avıatsııasynyń halyqaralyq bedeline de yqpal etetinin atap ótti.
— Eń aldymen, ushý qaýipsizdigi. Negizgi kórsetkish halyqaralyq standarttar men usynylatyn tájirıbege sáıkes kelýimiz. Bul árdaıym birinshi orynda turady, — dedi Maıkl Denıel.
Onyń aıtýynsha, Category 1 sanatyn alý Qazaqstannyń halyqaralyq ınvestorlar men áýe kemelerin lızıngke beretin kompanııalar úshin tartymdylyǵyn da arttyrýy múmkin.
— Bedel turǵysynan alǵanda, bul lızıngtik kompanııalar men ınvestorlar úshin elimizge kóbirek ári jańa ınvestıtsııa salý múmkindigin qarastyrýǵa qosymsha aqparat kózi bolady. Sondyqtan Category 1 sanatyn alý aıtarlyqtaı nátıje beredi, — dep túıindedi ol.
Buǵan deıin Qazaqstan men AQSh arasynda tikeleı áýe qatynasyn ashýǵa daıyndyq júrip jatqanyn jazǵanbyz.
