Qazaqstan mektepterindegi JI — adamı kapıtalǵa salynǵan strategııalyq ınvestıtsııa — taılandtyq sarapshy
ASTANA. KAZINFORM — Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń orta bilim berý júıesine jasandy ıntellektini engizý jónindegi sharalar týraly» Jarlyqqa qol qoıdy. Osyǵan oraı Kazinform tilshisi Chýlalongkorn ýnıversıteti janyndaǵy Azııalyq zertteýler ınstıtýtynyń zertteýshisi Arıfın ıAmamen suhbattasty.
Sarapshy qazirgi tańda jahandyq ekonomıka, eńbek naryǵy men memlekettik basqarý júıesi qarqyndy ózgerip jatqanyn atap ótti. Onyń pikirinshe, mundaı jaǵdaıda mektepterge jasandy ıntellektini engizý tek tehnologııalyq jańarý emes, eldiń bolashaq adamı kapıtalyna salynǵan strategııalyq ınvestıtsııa sanalady.
— Bul qujattyń basty mańyzy — bilim berý júıesin jańa zamanǵa beıimdeýdiń negizgi tetigi retinde qarastyrýynda. Qazir memlekettiń básekege qabileti tek tabıǵı resýrstarǵa emes, jastardyń synı oılaý qabileti men tsıfrlyq júıelerdi meńgerý deńgeıine de baılanysty. Jarlyq bilim ekonomıkasynda erkin ári senimdi jumys isteı alatyn jańa býyndy daıarlaýǵa baǵyttalǵan, — dedi ol.
Zertteýshiniń aıtýynsha, bul strategııanyń kelesi kezeńi — jekeleı oqytý tásiline kóshý. Jasandy ıntellekt ár oqýshynyń qabileti men yntasyn eskerýge múmkindik berip, oqý materıalyn bárine birdeı qarqynmen meńgertý modelinen birtindep bas tartýǵa jol ashady. Sonymen qatar, tehnologııa muǵalimderge oqýshylardyń bilimindegi olqylyqtardy dálirek anyqtap, oǵan der kezinde nazar aýdarýǵa kómektesedi. Osylaısha, pedagogter balanyń qajettiligin tereńirek túsinip, oqý úderisin soǵan saı beıimdeı alady.
Taılandtyq sarapshy Jarlyqtyń áleýmettik mańyzyna da erekshe toqtaldy. Onyń pikirinshe, bul bastama qala men aýyl arasyndaǵy tsıfrlyq alshaqtyqty azaıtýǵa yqpal etedi. Jasandy ıntellekt aýyl mektepterindegi oqýshylarǵa da iri qalalardaǵydaı sapaly bilim resýrstary men ınteraktıvti platformalardy paıdalanýǵa múmkindik beredi. Nátıjesinde, tehnologııa bilimge teń qoljetimdilikti qamtamasyz etetin tıimdi quralǵa aınalady.
Sarapshy sondaı-aq tsıfrlyq sheshimderdi turaqty engizip, tıimdi paıdalaný úshin óńirlerdiń tehnıkalyq daıyndyǵy men qaýipsizdik máselesine erekshe kóńil bólý qajet ekenin aıtty.
— Oqýshylardyń jeke málimetterin qorǵaý — qoǵam senimin saqtaýdyń negizgi sharttarynyń biri. Ata-analar men muǵalimder derekterdiń qaýipsiz saqtalatynyna senimdi bolýy kerek. Qupııalyq talaptarynyń qatań saqtalýy jańa bastamalardy tabysty engizýdiń berik negizin qalyptastyrady, — dedi ol.
Reformanyń mazmundyq bóligine toqtalǵan zertteýshi Qazaqstan halyqaralyq tájirıbeni, sonyń ishinde Kaı-Fý Lı usynymdaryn ulttyq ereksheliktermen tıimdi ushtastyryp otyrǵanyn atap ótti. Onyń pikirinshe, bilim berý júıesine jańa tehnologııalardy engizý kezinde jergilikti tildik jáne áleýmettik erekshelikter eskerilýi qajet. Bul óz kezeginde júıeniń jahandyq bilim keńistigimen úılesimdi damýyna múmkindik beredi.
— Jarlyqtyń kezeń-kezeńimen júzege asyrylýy jáne ár máselege muqııat nazar aýdarylýy jaýapty kózqarasty kórsetedi. Akademııalyq adaldyq pen derekterdi qorǵaý talaptarynyń engizilýi reformanyń jan-jaqty oılastyrylǵanyn ańǵartady. Qazaqstan bul baǵytta úderisterdi jaı ǵana avtomattandyrýdy emes, ózgeristerdi sanaly túrde basqarýdy maqsat etip otyr, — dep túıindedi sarapshy.
Sóz sońynda Arıfın ıAma bastamany ashyq ári adam múddesine saı júzege asyrý Qazaqstan tájirıbesin ózge elder úshin úlgi ete alatynyn aıtty. Onyń pikirinshe, jasandy ıntellekt durys qoldanylǵan jaǵdaıda eldiń adamı áleýetin nyǵaıtyp, barlyq azamatqa teń múmkindik beretin senimdi quralǵa aınalady.
Aıta keteıik, buǵan deıin Túrkııa sarapshysy Qazaqstannyń bilim berý júıesin jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan bastamalaryna oń baǵa bergen edi.
