"Qazaqstan qyzdarynyń 70 paıyzynyń densaýlyǵy tómen" – respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń habarlaýynsha, «Batys Eýropa-Batys Qytaı» halyqaralyq kólik dáliziniń Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy qurylysy men qaıta jańartý boıynsha jumystar aǵymdaǵy jyldyń jeltoqsanynan bastalady. Elimizdiń Úkimet basshysy Kárim Másimovtyń aldynda atalmysh kólik dáliziniń qurylysy men Ońtústik Qazaqstan oblysynda magıstral salý úshin jer telimderin satyp alý jóninde jasaǵan baıandamalarynda oblys ákimi Asqar Myrzahmetov pen men Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstri Ábilǵazy Qusaıynov osyndaı derekter keltiredi. Olardyń baıandaýynsha, osy ýaqytta qajetti jer ýchaskelerin satyp alý kestesi ázirlenip qoıǵan. Negizgi problema - 232 shaqyrym avtojoldyń 202 shaqyrymy bos, ıaǵnı jumysty bastaýǵa bolady, ol júzege asyrylady. Qalǵany 30 shaqyrym, olardyń úshten eki bóligin satyp alý keste boıynsha 15 jeltoqsandy aıaqtalady. Bul jóninde «Egemen Qazaqstannyń» búgingi sanynda jarıalanǵan «Jolǵa qatysty másele sheshimin tabýda» degen maqaladan bile alasyzdar. .

Sondaı-aq osy basylymnyń búgingi nómirinde «Densaýlyq zor baılyq deımiz-aý...» atty maqalada berilip otyr. Maqalada keltirilgen derekterge súıensek, 300 myńnan astam halqy bar Semeıde qalalyq densaýlyq saqtaý bóliminiń taratylǵanyna eki-úsh jyl bolyp qaldy. Al onyń qandaı qajettilikten týyndaǵanyn eshkim dóp basyp aıta almaıdy. Qalaı bolǵanda da bul sheshimnen keıin munda bári jaqsy bolyp ketedi degenge sený qıyn. Al oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń bastyǵynyń orynbasary deńgeıindegi shaǵyn shtat barlyq máseleni baqylaı almaıtyndyǵy jáne shyndyq.

***
«Aıqyn» gazeti Maraldy kóliniń taǵdyryna alańdaýly. Bul jaıynda basylymnyń búgingi sanyndaǵy «Maraldy mańy tonalyp jatyr» degen maqalada egjeı-tegjeıli jazylǵan. «Jaz boıy jaǵasynan adam arylmaıtyn shıpaly kólderdiń biri - Maraldy. Ataqty Estaı aqyn Qorlan qyzǵa sóz salǵan jer. Bul jerdiń adamdary Maraldy sýynyń emdik qasıettiligi sonshalyq, tósek tartyp qalǵan adam shaıynsa aıaǵyna turatyndyǵyn aıtady. Amal qansha, búgingi kúni altynnyń qadiri qashyp tur. Sebebi aqsha úshin ash kózdengender Maraldynyń mańaıyn torýyldap, tabıǵı baılyqty óz qaltalary úshin jaratýda jáne barlyǵy zańsyz júrgizilýde. Ekologııalyq ahýaly máz emes. Al buǵan qorshaǵan ortany qorǵaý mamandary da, tártip saqshylary da tosqaýyl bola almaýda. ıAǵnı atalmysh kól tabıǵı teńdessiz baılyǵynan kún ótken saıyn tonalyp barady. Bulaı jalǵasa berse, erteńgi kúni tizeden keletin qaırańǵa shomylyp qalatyn qaýip bar. Sondyqtan da ǵalamdyq ǵalymdardyń nazaryn aýdarǵan kólge jedel arada kóńil aýdarý kerek sekildi», - delingen maqalada.

«Aıqynnyń» búgingi sanynda «Qazaqstan qyzdarynyń 70 paıyzynyń densaýlyǵy tómen» degen taqyryppen suhbat jarııalandy. Suhbat berýshi Salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵynyń bas dırektory Sáýle Dıqanbaeva. Suhbattasýshynyń aıtýynsha, búginde alkogoldik ishimdikterdi tutynýshylyq óziniń damý qarqyny jáne aýqymymen búkil álemde asqan alańdaýshylyq týyndatyp otyr. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetinshe, jyl saıyn 2,5 mıllıon adamnyń erte ólimge ushyraýynyń birden-bir sebebi - araqqa qumarlyq bolyp tabylady. Qazaqstanda osy dertten týǵan psıhıkalyq aýytqýshylyǵy bar 249 myń adam dıspanserlik esepte tur. Bul tek kómek surap kelgenderi ǵana. Olardyń árbir on ekinshisi - áıelder. Qazaqstan turǵyndarynyń 34 paıyzy ishimdik ishedi. Olardyń basym úlesi - 30-49 jas aralyǵyndaǵylarǵa keledi, olardyń paıyzdyq mólsheri - 46,8 paıyzdy quraıdy. 15-18 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimderdiń úlesi - 21,3 paıyz. 11-12 jastaǵy oqýshylardyń 9,4 paıyzy alkogoldik ishimdikter tutynady. Búginde alkogoldik ishimdikterdi shekteýdiń eń bir tıimdi joly - onyń ekonomıkalyq qoljetimdiligin shekteý bolyp otyr. Bul úshin qoldanylatyn shara - spırttik ishimdikterdiń baǵasyn kóterý bolmaq. Sondaı-aq fızıkalyq qoljetimdilikti de shekteý kerek.

***
«Alash aınasy» basylymy qarashadan bastap elimizde qysqaratyn 26 myńnan astam memlekettik qyzmetkerlerdiń jaǵdaıyna alańdaýly. Basylymnyń habarlaýynsha, qysqartýlar birde-bir memlekettik organdy aınalyp ótpeıdi jáne bul sharalardy memlekettik organdardyń birinshi basshylary ózderi júrgizedi. Qazirgi tańda jergilikti ákimdikterde qysqartý boıynsha jumys toby qurylyp, is-sharalardy júzege asyrýda. Bul rette balasy 14 jastan aspaǵan jesir áıelder, bala asyrap alǵan memlekettik qyzmetshiler, balasy úsh jasqa tolmaǵan áıelder qysqartýǵa ushyramaıdy. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Gúlshara Ábdihalyqovanyń aıtýynsha, biliktiligi tómen, ózin-ózi kórsete almaǵan mamandar ketedi. Ol-zańdylyq. Sonymen qatar birinshi kezekte bos turǵan oryndar qasqartylady. Odan keıin ózderiniń mamandyq deńgeılerine sáıkes kelmeıtin qyzmetkerler qysqartylady. Memlekettik organ qyzmetkerlerin qysqartýǵa qatysty máseleniń qyr-syryn bilgińiz kelse, «Alash aınasynyń» búgingi sanyndaǵy «Qarashadaǵy qysqartý» atty maqalany oqyńyz.

Sondaı-aq «Alash aınasy» tilshileriniń habarlaýynsha, Qostanaı qalasyna tıip turǵan Zarechnyı aýylyna josparlanǵan «Nurly kóshtiń» úıleriniń ár sharshy metrin memleket 56 myń 515 teńgege baǵalapty. «Kánekeı sharshy metri 56 myń turatyn jóni túzý baspana salyp kórińdershi. Bizde qazir sharshy metrdiń quny 120 myń teńgeni quraıdy, orta eseppen 90 myń deıik. Al basqaǵa biz úı turǵyza almaımyz», - deıdi oblys ákimi Sergeı Kýlagın. Osyny tilge tıek etken jergilikti bılik «Nurly kósh» baǵdarlamasy aıasynda Qostanaıǵa bólingen qarjyny qazynaǵa qaıtarýdy jón kóripti. Bul másele jóninde «Alash aınasynyń» búgingi sanyndaǵy «Qostanaıdaǵy «Nurly kósh» kóshten nege qaldy?» atty maqaladan bile alasyzdar.

***

«Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń habarlaýynsha, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Frantsııaǵa sapary barysynda Astana Sammıtin qoldaý maqsatynda Frantsııa tarapynan transfert jáne tehnologııalar salasy boıynsha 2 mıllıard eýro kóleminde ınvestıtsııa bólý jóninde kelisim jasaldy. Osynyń ózi eki el arasynda naǵyz strategııalyq áriptestik qatynastardyń ornyǵýyn kórsetedi. Sońǵy ýaqytta memleketter arasynda qarym-qatynas barynsha jetilip keledi. Mysaly Frantsııanyń Syrtqy saýda jónindegi Memlekettik hatshysy Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Frantsııaǵa saparyn Astana men Parıj arasyndaǵy qatynastarda damytýdaǵy erekshe kúnderdiń biri ekendigin atap kórsetti. Bul jaıynda bilgińiz kelse, basylymdaǵy «Harakter kontaktov - strategıcheskıı» atty maqalaǵa kóz júgirtińiz.