Qazaqstan ınternet jyldamdyǵy men baǵasy boıynsha álemde neshinshi orynda

Mobıldi baılanys týraly áńgime kóbine tarıf baǵasynan bastalady. Abonenttik tólem qanshaǵa ósti, ınternet paketi qansha turady, basqa eldermen salystyrǵanda bizde baılanys arzan ba? Alaıda ınternettiń qoljetimdiligin tek baǵasyna qarap baǵalaý durys emes. Onyń jyldamdyǵy men tarıfke kiretin ınternet kólemin de eskergen jón.

Broadband Genie zertteýine súıensek, 2026 jyly Qazaqstanda bir gıgabaıt mobıldi ınternettiń ortasha baǵasy 30 tsent shamasynda bolǵan. Bul — tarıftik paketterdegi ortasha baǵa emes, medıanalyq baǵa. Zertteýge engen 234 el men aýmaqtyń arasynda Qazaqstan 53-orynǵa shyqqan.

Álemde bir gıgabaıt ınternettiń ortasha quny 1,23 dollardy quraıdy, ıaǵnı Qazaqstandaǵy baǵadan tórt eseden astam joǵary. Degenmen ınternettiń arzan bolýy onyń jyldam ári sapaly ekenin bildirmeıdi. Sondyqtan tarıf qunymen qatar, ınternettiń qanshalyqty jyldam jumys isteıtinine de nazar aýdarý qajet.

Qazaqstan jyldam ınterneti bar elderdiń arasynda jetinshi orynda

Speedtest Global Index reıtınginde mobıldi ınterneti jyldam 55 eldiń derekteri salystyrylǵan. Osy elderdiń arasynda Qazaqstan aılyq tarıftiń arzandyǵy boıynsha jetinshi orynǵa ıe bolǵan.

Broadband Genie málimetinshe, Qazaqstanda mobıldi ınternettiń aılyq quny orta eseppen 10,65 dollar. Al atalǵan 55 eldegi ortasha baǵa 27 dollardan asady. Demek, elimizde mobıldi ınternet osy toptaǵy memlekettermen salystyrǵanda eki jarym eseden astam arzan.

2026 jylǵy qyrkúıektegi málimet boıynsha, tizimdegi eń arzan ınternet Vetnamda. Onda aılyq tarıf 5,14 dollar turady, al ınternet jyldamdyǵy sekýndyna 230,31 megabıtke jetedi. Grýzııada tarıf quny 5,72 dollar, jyldamdyǵy — 147,46 Mbıt/s.

Ýkraınada aı saıynǵy tólem 7,64 dollar bolǵanymen, ınternet jyldamdyǵy 94,75 Mbıt/s. Úndistanda tarıf 7,82 dollar, jyldamdyq — 126,92 Mbıt/s. Ázerbaıjanda ınternettiń aılyq quny 9,93 dollar bolsa, jyldamdyǵy 98,92 Mbıt/s. Al Kambodjada tarıf 9,98 dollar, ınternet jyldamdyǵy 123,88 Mbıt/s bolǵan.

Qazaqstanda aılyq tarıf 10,65 dollar, ınternet jyldamdyǵy sekýndyna 93 megabıtti quraıdy, ıaǵnı elimizde ınternet atalǵan memleketterdiń keıbirimen salystyrǵanda sál qymbatyraq bolǵanymen, jyldamdyǵy jaǵynan olardan qalyspaıdy.

Interneti jyldam elderdiń bárinde baılanys arzan emes. Máselen, Birikken Arab Ámirlikteri, Qatar jáne Kýveıt jyldamdyq reıtıngisinde aldyńǵy oryndarda tur. Biraq bul elderde mobıldi ınternettiń aılyq quny 58,8 dollardan bastalyp, 80 dollardan asady. Kanadada da ınternet Qazaqstanǵa qaraǵanda baıaý bolǵanymen, abonentter odan bes jarym ese kóp tóleıdi.

Qazaqstandyqtar ınternetti kóp paıdalanady

Baılanystyń qanshalyqty qoljetimdi ekenin onyń baǵasy men jyldamdyǵynan bólek, halyqtyń qansha ınternet paıdalanatynynan da baıqaýǵa bolady.

Halyqaralyq elektr baılanysy odaǵynyń (ITU) dereginshe, 2025 jyly Qazaqstanda bir mobıldi ınternet abonenti jylyna orta eseppen 283 gıgabaıt derek paıdalanǵan. Álem boıynsha bul kólem 184 gıgabaıtqa teń, ıaǵnı qazaqstandyqtar ınternetti álemdik ortasha deńgeıden shamamen bir jarym ese kóp tutynady.

Aı saıynǵy eseppen alǵanda, Qazaqstanda bir abonentke 23,6 gıgabaıttan keledi. Álemdik ortasha mólsher — 15,3 gıgabaıt, al TMD elderinde — 22 gıgabaıt. Osylaısha, qazaqstandyqtardyń ınternet paıdalaný kólemi óńirdegi ortasha deńgeıden de joǵary.

Bul úrdis sońǵy jyldary kúsheıgen. 2019 jyly bir abonent jylyna 120 gıgabaıt ınternet paıdalansa, 2025 jyly bul kólem 283 gıgabaıtqa jetken. Al álemde osy kezeńde jyldyq tutyný 72 gıgabaıttan 184 gıgabaıtqa deıin ósken.

Internetti kóp paıdalaný kúndelikti ómirde tsıfrlyq qyzmetterdiń keń taralǵanyn kórsetedi. Bank qosymshalary, elektrondy memlekettik qyzmetter, beıneqońyraý, onlaın oqý, qashyqtan jumys isteý men áleýmettik jeliler qazir kópshilik úshin úırenshikti nársege aınaldy. Munyń bári elektrondy saýda men tsıfrlyq tólemderdiń de damýyna jol ashady.

Internetti paıdalaný artqan saıyn jelige túsetin salmaq ta kóbeıedi

Abonentter ınternetti neǵurlym kóp paıdalansa, baılanys jelisine túsetin salmaq ta soǵurlym artady. Ásirese halyq tyǵyz ornalasqan aýdandarda jáne keshki ýaqytta ınternet jyldamdyǵyn birqalypty ustaý ońaı emes.

Mysaly, Tele2 jelisinde bıyl bir abonent aıyna orta eseppen 40 gıgabaıt ınternet paıdalanǵan. Kcell jáne Activ jelilerinde 2026 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda bul kólem 30,4 gıgabaıtqa jetip, bir jylda 63,4 paıyzǵa artqan. Al Beeline jelisinde bıylǵy ekinshi toqsanda bir abonentke aıyna 22,9 gıgabaıttan kelgen. Bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 13,4 paıyzǵa kóp.

Suranys artqan saıyn operatorlarǵa qosymsha bazalyq stantsııalar ornatyp, jabdyqtaryn jańartýǵa, 4G jáne 5G jelilerin keńeıtýge týra keledi. Munyń bári qomaqty qarjyny qajet etedi.

Kompanııalardyń qarjylyq esepterine qaraǵanda, 2023 jyldan 2026 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵyna deıin «Ksell» AQ-nyń negizgi qorlarǵa jumsaǵan qarjysy 411,8 mlrd teńgege jetken. «KaR-Tel» JShS osy kezeńde 288,6 mlrd teńge jumsaǵan. Al «Mobaıl Telekom-Servıs» JShS 2030 jylǵa deıin baılanys jelisin damytýǵa 400 mlrd teńgeden astam qarjy salýdy josparlap otyr.

Aqparat jáne baılanys salasyna salynǵan ınvestıtsııa da kóbeıgen. 2023–2025 jyldary onyń jalpy kólemi shamamen 1,2 trln teńgege jetti. Al 2026 jyldyń qańtar-qyrkúıeginde salaǵa 344,7 mlrd teńge ınvestıtsııa quıylǵan. Bul byltyrǵy osy kezeńmen salystyrǵanda 47 paıyzǵa kóp.

Baılanys tarıfi ınflıatsııadan baıaý qymbattaǵan

Jelige qomaqty qarjy jumsalyp, ınternetti paıdalaný kólemi artqanymen, baılanys tarıfteri basqa taýarlar men qyzmetterge qaraǵanda baıaý qymbattaǵan.

2020 jylǵy jeltoqsannan 2026 jylǵy qyrkúıekke deıin qońyraý, ınternet jáne SMS kiretin tarıftik josparlardyń abonenttik tólemi 58,4 paıyzǵa ósken. Al osy ýaqyttaǵy jalpy ınflıatsııa 86,8 paıyz bolǵan. Azyq-túlik baǵasy 88 paıyzǵa, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar 83,4 paıyzǵa, aqyly qyzmetter 88,5 paıyzǵa qymbattaǵan.

Halyqtyń tabysy da ósken. 2026 jyldyń ekinshi toqsanynda ortasha tabys 410 myń teńgege jetip, 2020 jylmen salystyrǵanda ataýly mánde eki eseden astam artqan.

Ulttyq statıstıka bıýrosynyń deregine súıensek, halyqtyń jalpy shyǵynynyń 3,4 paıyzy baılanys qyzmetine jumsalady. Bul úles keıingi jyldary aıtarlyqtaı ózgermegen.

Taǵy bir mańyzdy jaıt: 2020–2025 jyldary bir abonenttiń jyldyq ınternet paıdalanýy 160 gıgabaıttan 283 gıgabaıtqa deıin ósken. Bul — 77 paıyzdyq ósim. Al osy kezeńde abonenttik tólem 58 paıyzǵa artqan, ıaǵnı tólem kóbeıgenimen, tarıfke kiretin ınternet kólemi de ulǵaıǵan. Sonyń arqasynda bir gıgabaıt ınternettiń abonentke túsetin quny tómendegen.

Jalpy, derekter Qazaqstanda mobıldi ınternettiń baǵasy qoljetimdi ekenin, jyldamdyǵy joǵary ári ony paıdalanýshylar sany men tutyný kólemi artyp kele jatqanyn kórsetedi. Endigi mindet — osy qarqyndy saqtap, ınternet sapasyn tómendetpeý. Ol úshin baılanys jelilerin jańartyp, ınfraqurylymdy odan ári damytý qajet.

Buǵan deıin Qazaqstanda spýtnıktik ınternettiń jańa operatorlary paıda bolatyny týraly jazǵan edik.