Qazaqstan Horizon Europe baǵdarlamasyna qaýymdastyrylǵan el bolýǵa ótinim berdi
ASTANA. KAZINFORM – Astanada Qazaqstandyq uıymdardyń zertteýler men ınnovatsııalardy qarjylandyrýǵa arnalǵan Eýropalyq odaqtyń Horizon Europe baǵdarlamasyna qatysýyn keńeıtý máselesi talqylandy, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń tilshisi.
Kezdesýge ýnıversıtetter, ǵylymı uıymdar, bıznes ókilderi jáne sarapshylar qatysty. Qatysýshylar Qazaqstan men Eýropalyq odaqqa ortaq qyzyǵýshylyq týdyratyn baǵyttardy talqylady. Olardyń qatarynda strategııalyq mańyzy bar shıkizat materıaldary, jasandy ıntellekt, aýyl sharýashylyǵy, densaýlyq saqtaý jáne basqa da tehnologııalyq salalar bar.
Qazaqstandaǵy Horizon Europe ulttyq úılestirýshisi Álııa Sembaevanyń aıtýynsha, sońǵy jyldary qazaqstandyq uıymdardyń baǵdarlamaǵa qyzyǵýshylyǵy aıtarlyqtaı artqan.
-2023 jyly Qazaqstannan bar bolǵany 15 ótinim túsken edi. Qazir qazaqstandyq uıymdardan 200-ge jýyq ótinim berildi. 2 mln eýroǵa jýyq qarajat tartyldy. Ótinimderdi baǵalaıtyn sarapshylardyń sany da beseýge deıin artty, – dedi Álııa Sembaeva.
Qazirgi ýaqytta baǵdarlama aıasynda Qazaqstannyń 50-ge jýyq jobasy iske asyrylyp jatyr nemese júzege asyrylǵan. Sonymen qatar qazaqstandyq uıymdar ótinimdi ózderi berip qana qoımaı, iske asyrylyp jatqan halyqaralyq jobalarǵa da qosyla alady.
Osyndaı jobalardyń biri sırek jer metaldary salasynda júzege asyrylyp jatyr. Oǵan Nazarbaev Ýnıversıteti qatysýda. Ýnıversıtet Nıderlandtan kelgen doktoranttyń zertteý júrgizýine alań usyndy. Sonymen qatar birlesken ǵylymı jarııalanymdar ázirleýge qatysady.
-Horizon Europe is júzinde barlyq baǵytta jumys isteýge múmkindik beredi. Munda irgeli ǵylymnan bastap ınnovatsııalyq jobalar men startaptardy qoldaýǵa deıingi qarjylandyrý quraldary bar. Qazir qazaqstandyq uıymdardyń sırek jer metaldary jobalarynda ǵana emes, aýyl sharýashylyǵy, jasandy ıntellekt, densaýlyq saqtaý, ǵarysh jáne basqa da baǵyttarda usynylýy mańyzdy, – dedi Álııa Sembaeva.
Qazaqstan jekelegen jobalarǵa qatysýdan júıeli jumysqa kóshýdi kózdep otyr. Osy maqsatta el Horizon Europe baǵdarlamasyna qaýymdastyrylǵan el mártebesin alý úshin resmı ótinim berdi.
Mundaı mártebe qazaqstandyq ýnıversıtetterge, ǵylymı-zertteý uıymdaryna jáne kompanııalarǵa baǵdarlamaǵa keńirek sharttarmen qatysýǵa jáne halyqaralyq konsortsıýmdarǵa belsendirek kirýge múmkindik beredi.
-Júıeli jumys júrgizý úshin biz bul baǵdarlamanyń tolyqqandy seriktesi bolýymyz kerek. Maýsym aıynda Qazaqstannyń Horizon Europe baǵdarlamasyna qaýymdasýy máselesi boıynsha Eýropalyq komıssııamen dıalog bastaldy. Qazir bizdiń mindetimiz – qazaqstandyq uıymdardyń iri eýropalyq ǵylymı jáne ınnovatsııalyq konsortsıýmdarǵa júıeli túrde qatysýyna kóshý, – dedi ulttyq úılestirýshi.
Qazirgi ýaqytta Eýropalyq komıssııamen rásimdik, quqyqtyq jáne qarjylyq máseleler boıynsha aldyn ala konsýltatsııalar jalǵasyp jatyr. Qazaqstan 2026 jylǵy maýsymda Horizon Europe baǵdarlamasyna qaýymdasý týraly resmı ótinim joldady. Buǵan deıin Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ta eldiń baǵdarlamaǵa qosylýǵa nıetti ekenin málimdegen.
Horizon Europe baǵdarlamasy 2021-2027 jyldarǵa arnalǵan. Ol halyqaralyq ǵylymı jobalardy, tehnologııalar men ınnovatsııalardy qoldaýdy kózdeıdi. Baǵdarlamanyń jalpy bıýdjeti 93,5 mlrd eýrony quraıdy.
Qazirgi kezdesý ınnovatsııalyq saıasat boıynsha eýropalyq TAIEX sarapshylary mıssııasy aıasynda da ótip jatyr. 5-9 qazan aralyǵynda mamandar Qazaqstandaǵy ǵylymdy, ınnovatsııalardy jáne olardy kommertsııalandyrýdy qoldaý júıesin baǵalap, ony odan ári jetildirý jóninde usynymdar ázirlep jatyr.
Buǵan deıin Cambrian Futures kompanııasynyń negizin qalaýshy ári bas dırektory, QR Prezıdenti janyndaǵy Jasandy ıntellektini damytý jónindegi keńestiń múshesi, fýtýrolog Olaf Dj. Grot jasandy ıntellekt Qazaqstannyń álemdik ekonomıkadaǵy pozıtsııasyn nyǵaıtýǵa qalaı kómektese alatyny týraly aıtyp bergen.
British Council men QAA bastamasymen joǵary bilim sapasyna ortaq standarttar ázirlenbek.
