Qazaqstan halyqaralyq kólik aǵymdaryna ıntegratsııalanady
ASTANA. QazAqparat - «Eýrazııalyq transqurlyqtyq dálizi» mýltımodeldik kólik dálizin qurý jáne onyń tıimdi jumys isteýi úshin elimizdegi normatıvtik-quqyqtyq bazany jetildirýimiz qajet. Osyǵan oraı, «Kólik týraly» zańǵa ózgeris engizý sheńberinde ókiletti memlekettik organnyń biryńǵaı kólik qujatyn bekitý usynylyp otyr. Bul týraly Májiliste «QR-nyń keıbir zańnamalyq aktilerine jol-kólik ınfraqurylymyn, kóliktik logıstıkany jáne avıatasymaldaýdy damytý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn tanystyrǵan Investıtsııalar jáne damý mınıstri Áset Isekeshev málimdedi.
Mınıstrdiń aıtýynsha, aralas júk tasymalyn tıimdi júzege asyrý maqsatynda zańnamalyq deńgeıde aralas tasymaldar operatory anyqtalady. Atap aıtarlyǵy, onyń qyzmetin kez-kelgen azamattyq nemese zańdy tulǵalar, júkti saqtaýǵa jáne jetkizýge tolyq jaýapkershilikti moınyna alatyn ekspedıtorlar atqara alady. Konteınerlik júk tasymalyn damytý maqsatynda magıstraldyq temirjol jelileriniń qyzmetin tabıǵı monopolııaǵa jatqyzý jónindegi tásildemeni qaıtadan qaraý usynylǵan. Óıtkeni qazirgi kezde júkterdi konteınermen tasymaldaý eń tıimdi, keleshegi zor tasymaldyń túrine aınalýda. «Mysaly, Qytaı-Eýropa baǵytyndaǵy konteınerlik júk tasymalynyń kólemi qaıtadan baǵyttalǵan júk aǵyny esebinen ósip keledi. Bul jerdegi júkter teńiz kóliginen temirjol kóligine aýystyrylýda. Aǵymdaǵy jyldyń 7 aıynda atalǵan júk tasymalynyń kólemi 3 esege deıin kúrt ósti»,- dep mysal keltirdi Áset Iesekeshev.
Sonymen qatar, atalǵan zań jobasynda «avıatsııalyq hab» degen uǵym engizilip, onyń aerovokzalyna qoıylatyn talaptar belgilengen. Mınıstrdiń baıandamasynda keltirilgen málimetter boıynsha, 2014 jyly búkil álemde áýe kóligimen tasymaldanǵan júkterdiń kólemi 51,3 mln. tonnany qurasa, sonyń ishinde 10 mln. tonnasy (19,6 paıyzy) «Azııa-Eýropa» baǵytynyń úlesine tıedi eken. Sonyń ishinde Qazaqstannyń áýe keńistigi arqyly tasymaldanatyn júkterdiń kólemi jylyna 1,5 mln. tonnany quraıdy, sonyń 90 myń tonnasy elimizdegi áýejaılarda qaıta óńdeledi, ıaǵnı, barlyq júk tasymalynyń 6 paıyzyn quraıdy. Áset Isekeshevtiń aıtýynsha, áýe tasymalynyń áleýetin tolyq paıdalaný maqsatynda elimizdiń zańnamasyna birqatar ózgerister engizý qarastyrylýda. Bul ózgerister júk tasymaly kezindegi elektrondyq qujat aınalamyn engizýdi, júkterdiń áýe tranzıti boıynsha Qazaqstandaǵy halyqaralyq áýejaılarǵa biryńǵaı talaptar men tehnologııalyq rásimderdi bekitýdi kózdeıdi. Mundaı ózgeris júkterdi óńdeý jyldamdyǵyn 10 kúnnen 4 kúnge deıin qysqartýǵa múmkindik beredi.
Áset Isekeshev buǵan deıin Qazaqstanda eki halyqaralyq hab: Almaty men Astanada qurylatynyn habarlaǵan bolatyn. Onyń aıtýynsha, azamattyq avıatsııa salasynda eki úlken joba júzege asyrylady. Alǵashqysy - Qytaı men Eýropa arasyndaǵy tranzıttik áleýetti paıdalaný úshin Almatyda jańa halyqaralyq hab qurylady. Bul habty qurý jónindegi tujyrymdama sheteldik sarapshylarmen birge talqylanyp, 2015 jyldyń qazan aıynda ınvestorlarmen kelissózder júrgiziledi. Ekinshisi - Qazaqstandaǵy halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń jumysyna jáne EKSPO-2017 kórmesin ótkizýge qajetti Astanadaǵy hab. Bul oraıda mınıstrlik áýedegi reısterdiń qaýipsizdigin arttyrýǵa baǵyttalǵan ınstıtýtsıonaldyq reformalar júrgizýge nıettenip otyr. Eń aldymen, áýe tasymaldaryn tarıf boıynsha retteý qyzmetin ókiletti organ - Azamattyq avıatsııa komıtetine berý josparlanǵan. Sodan soń, Azamattyq avıatsııa komıtetiniń qyzmetin Brıtandyq azamattyq avıatsııa agenttigi modeline ózgertý qarastyrylýda. Ol úshin sheteldik mamandar shaqyrylyp, kadr daıyndaý, tehnıka qaýipsizdigi sııaqty máseleler túpkilikti talqylanady. Áset Isekeshevtiń aıtýynsha, qazirgi kezde aldyńǵy qatarly álemdik agenttiktermen kelissózder bastalyp úlgeripti. - Bizdiń esepteýimizshe, 2016 jyly sheteldik mamandar osy baǵyt boıynsha jumysqa kirisedi. Al mundaı qadam 2020 jylǵa qaraı Qazaqstandaǵy áýe qaýipsizdiginiń IKAO-nyń standarttaryna sáıkestik deńgeıin 64-ten 80 paıyzǵa deıin kóterýge jol ashady,- dep málimdedi mınıstr.
