Qazaqstan-Fınlıandııa ekonomıkalyq forýmy ózara is-qımyldyń sapaly jańa baǵytyn anyqtaıtyn bolady - QR Prezıdenti

Memleket basshysy óz sózinde bul is-shara ózara is-qımyldyń sapaly jańa baǵytyn anyqtaýǵa múmkindik beretinine senim bildirdi, dep habarlady Aqordanyń baspasóz qyzmetinen.

- Qazaqstan Fınlıandııany senimdi iskerlik seriktes retinde joǵary baǵalaıdy. Qazirdiń ózinde biz búgin ekijaqty ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń eleýli nátıjesine qol jetkizdik. Ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha bizdiń elderimiz arasyndaǵy taýar aınalymynyń kólemi 800 mıllıonǵa jýyq AQSh dollaryna jetti. 2002 jyldan bastap Fınlıandııadan Qazaqstanǵa salynǵan tikeleı ınvestıtsııa aǵyny 170 mıllıon AQSh dollarynan asty. Bizdiń elderimiz ekonomıkasyndaǵy oń ózgerister iskerlik seriktestiktiń odan ári damýyna negiz qalaıdy, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Nursultan Nazarbaev Qazaqstan meılinshe ashyq saıasat ustanatynyn atap ótti.

- Búkilálemdik ekonomıkalyq forým ázirlegen básekege qabilettilik jónindegi reıtıngide bizdiń elimiz sońǵy jyldary 72-orynnan 51-orynǵa kóterildi. Al Búkilálemdik Banktiń «Bıznesti júrgizý-2012» reıtingisinde Qazaqstan 183-tiń ishinen 49 oryn alyp otyr. Qazaqstan bıznesti damytý úshin salyq júıesi sharttaryn jaqsartty. Bul rette salyqtyq eseptilik rásimderi ońaılatylýda. Jaqynda biz arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń ınvestıtsııalyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan zańnamaǵa ózgerister engizdik. Qazir Qazaqstanda olardyń sany - toǵyz. Qazirgi ýaqytta elimizde sheteldikter qatysýymen on myńǵa jýyq kompanııa jumys isteıdi. Olardyń qatarynda fın bıznesiniń 70 kompanııasy da bar, - dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdenti forýmǵa qatysýshylar nazaryn 2010 jyly Qazaqstan Reseı jáne Belarýspen birge Keden odaǵyna kirgenine aýdardy.

- 170 mıllıon adamy jáne jıyntyq ishki jalpy ónimi 2 trıllıon AQSh dollary bolatyn ortaq naryq quryldy. Sonymen qatar, Keden odaǵy bizdiń ekonomıkamyzdaǵy ınvestorlar úshin biregeı múmkindikter ashty. Biryńǵaı kedendik aýmaq jáne qaǵıdalar óz ónimderin úsh eldiń naryǵynda kedergisiz jyljytýda óndirýshilerge múmkindikter beredi, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Memleket basshysy Qazaqstanda iske asyrylyp jatqan birqatar ózge mańyzdy bastamalar týraly da aıtty.

- Bıylǵy mamyrda VI Astana ekonomıkalyq forýmy ótedi. Onyń aıasynda BUU-nyń qatysýymen alǵash ret Daǵdarysqa qarsy búkilálemdik konferentsııa ótetin bolady. Biz fın áriptesterimizdi forým men konferentsııanyń jumysyna belsene qatysýǵa shaqyramyz. Taǵy bir iri halyqaralyq oqıǵa 2017 jyly Astanada «EKSPO» halyqaralyq kórmesiniń ótkizilýi bolady. Kórme fın kompanııalarynyń qatysýǵa jáne óz pavılonyn ashýǵa degen qyzyǵýshylyǵyn oıatady dep úmittenemin. Budan bólek, biz «EKSPO-2017» kórmesine daıyndyq máseleleri boıynsha yntymaqtastyq jaıyn qarastyrýǵa ázirmiz, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Nursultan Nazarbaev byltyrǵy maýsym aıynda Brazılııada Rıo+20-nyń ornyqty damýy jónindegi BUU konferentsııasynda qorytyndy deklaratsııaǵa Qazaqstan usynǵan, álemdik qoǵamdastyqtan qoldaý tapqan bastama - «Jasyl kópir» serktestik baǵdarlamasy engenin atap ótti.

- Qazaqstanda «jasyl» ekonomıkaǵa kóshý jóninde belsendi jumys júrgizilýde. Bul úshin aýqymdy aýmaq, tıimdi geosaıası oryn, qarjylyq jáne tabıǵı resýrstardy qosa alǵanda bizdiń jaqsy múmkindikterimiz bar. Búgin biz sizderdi «jasyl» ekonomıkany damytýdaǵy ózara tıimdi yntymaqtastyqqa shaqyramyz. Biz Fınlıandııany «jasyl» bastamalardy júzege asyrýdaǵy álemdik kóshbasshy retinde tanımyz. Qazaqstan «jasyl» ekonomıka jáne energııanyń jańartylatyn kózderi salasynda zamanaýı tehnologııalardy engizetin fın kompanııalaryna qoldaý kórsetýge ázir, - dedi Memleket basshysy.

Óz sózinde S.Nıınıste Qazaqstan ekonomıkasynyń Eýropanyń kóptegen elderi qol jetkize qoımaǵan deńgeıde ósip kele jatqanyn atap ótti.

- Halyqtyń ómir súrý deńgeıi tez jaqsarýda. Búgin Sizben birge bolý men úshin úlken mártebe. Men elderimiz arasyndaǵy belsendi saıası dıalog pen qarqyndy ekonomıkalyq ózara qarym-qatynastar qazir asa kózge túsetindeı nátıjesin ákele bastaǵanyna baqyttymyn. Forýmda qarastyrylǵan «jasyl ekonomıka» men jańǵyrtý taqyryby ózara tyǵyz baılanysty jáne birin-biri ońtaıly túrde tolyqtyra túsedi, - dedi S.Nıınıste.

Fınlıandııa Prezıdenti sońǵy 20 jyl ishindegi Qazaqstannyń tabysyna eldiń alǵa uzaq merzimdi strategııalyq maqsat qoıyp, el damýynyń barlyq osy joǵary qarqynyn eskerip, túrli múddeni teńdestirip, muqııat eseptegen múmkindiginiń arqasynda qol jetkizilgenin atap kórsetti.

- EKSPO-2017 kórmesi «Bolashaqtyń energııasy» atty máni zor taqyrypqa ıe. Bul Qazaqstanǵa da, sol sııaqty halyqaralyq qoǵamdastyqqa da energetıkaǵa baılanysty problemany sheshýge kómektesetin bolady. Qazaqstannyń búginde «jasyl ekonomıkaǵa» kóshý jónindegi strategııany ázirlep jatqanyn bilý meni qýantty. Ony júzege asyrýdyń óte mańyzdy tásili - bul eki eldiń ashyq qarym-qatynasyn ornatý jáne olarmen seriktestiginiń aıasyn keńeıtý. Fınlıandııa men Qazaqstan arasynda sý salasynda, energııa tıimdiligi jáne jańa jańartylatyn energııa kózderin damytý máselelerinde jobalar bar. Mundaǵy kompanııalardyń sheshimderi elektr energııasyn tutynýdy jáne zııandy zattardy azaıtyp, sýdy paıdalanýdyń joǵary tıimdiligine kepildik beredi. Olardyń qazirgi zamanǵy elektr toraptary qurylysyn salý jáne temir joldardy elektrlendirý jóninde usynystary bar. Sonymen qatar munda meılinshe joǵary tehnologııalyq klaster retinde moıyndalǵan Oýlý qalasynyń meri qatysyp otyr, - dedi Fınlıandııa Prezıdenti.

S.Nıınıste fın kompanııalary basshylarynyń toby quramy jóninen alýan túrli jáne kommertsııa salasynan da, áleýmettik saladan da bar ekenin atap ótti.

- Densaýlyq saqtaý salasynda oqytý tehnologııalary jáne baǵdarlamalarymen almasý usynylady. 2011 jyly bizde «jasyl ekonomıka» salasynda jumys isteıtin eki myńnan astam kompanııa boldy, bul sektor Fınlıandııada únemi ulǵaıýda. Biz Qazaqstandy tek shıkizat pen energııa resýrtarynyń kózi retinde ǵana emes, sonymen birge «jasyl ekonomıkany» damytý salasyndaǵy mańyzdy seriktes retinde kóbirek kórgimiz keler edi. Budan bólek, búgin qol qoıylatyn 20 qujattyń úshten biri birlesken jumys jáne elderimiz arasynda stýdentter almasýdy qamtı otyryp, bilim berý salasyna arnalǵan, - dedi S.Nıınıste.

Forýmda Qazaqstan Respýblıkasy men Fınlıandııa Respýblıkasy arasynda «jasyl ekonomıkany» damytý jáne jańǵyrtý salasyndaǵy seriktestik týraly deklaratsııa qabyldandy, sondaı-aq ózge birqatar qujattarǵa qol qoıyldy.