Qazaqstan energetıkasynyń kıberqaýipsizdigi kúsheıtiledi
ASTANA. KAZINFORM - Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrligi Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligimen jáne ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetimen birlesip, otandyq energetıka salasynyń tarıhynda alǵash ret otyn-energetıka kesheni obektileriniń tehnologııalyq júıelerin qorǵaýǵa arnalǵan ENERFORT 2026 kıberoqýlaryn ótkizip jatyr.
QR Energetıka mınıstrligi baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, is-sharany kıberqaýipsizdik deńgeıin arttyrýǵa jáne mamandardyń kásibı daıarlyǵyn jetildirýge arnalǵan jyl saıynǵy salalyq alańǵa aınaldyrý josparlanyp otyr.
Kıberoqýlardyń uıymdastyrýshysy ári ádisnamalyq ortalyǵy retinde ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ janyndaǵy otyn-energetıka kesheniniń kıberfızıkalyq ornyqtylyǵy salasyndaǵy perspektıvalyq ázirlemelerdi damytý jónindegi R&D ortalyǵy jumys isteıdi.
Ortalyq ǵylymı qaýymdastyqty, salalyq sarapshylardy jáne ındýstrııalyq seriktesterdi biriktiredi. Onyń ındýstrııalyq seriktesteri qatarynda tehnologııalyq jelilerdiń, tehnologııalyq protsesterdi avtomattandyrylǵan basqarý júıeleriniń (TP ABJ) jáne asa mańyzdy ınfraqurylymnyń kıberqaýipsizdigi salasynda keshendi jobalardy iske asyrýda tájirıbesi bar otandyq jáne halyqaralyq kompanııalar bar.
R&D ortalyǵynyń sarapshylary kıberoqýlar baǵdarlamasyn, tehnologııalyq ınfraqurylymǵa baǵyttalǵan kıbershabýyl stsenarıılerin, praktıkalyq tapsyrmalardy, sondaı-aq otyn-energetıka kesheni kásiporyndarynyń aqparattyq qaýipsizdik mamandaryn oqytýǵa arnalǵan dáristik jáne ádistemelik materıaldardy ázirledi. Ortalyq mamandary men seriktes kompanııalardyń ókilderi is-sharanyń teorııalyq jáne praktıkalyq bólimderin ótkizýge tikeleı qatysady.
Eki kún ishinde energetıka kásiporyndarynyń 120-dan astam tájirıbeli mamany qarqyndy oqytýdan ótedi.
Kıberoqýlardyń negizgi maqsaty – kıbershabýyldardy anyqtaý jáne tergep-tekserý, ıntsıdentterge den qoıý daǵdylaryn damytý, sondaı-aq energetıka obektileriniń zamanaýı tsıfrlyq qaýip-qaterlerge tózimdiligin arttyrý.
Baǵdarlamada jasandy ıntellekt pen kvanttyq tehnologııalarǵa erekshe nazar aýdarylady. Qatysýshylar jasandy ıntellektini anomalııalardy anyqtaý, qaýipsizdik oqıǵalaryn taldaý jáne áreket etýdi avtomattandyrý úshin qoldaný múmkindikterin, sondaı-aq ony zııankesterdiń paıdalaný táýekelderin qarastyrady. Sonymen qatar kvanttyq esepteýlerdiń dástúrli krıptografııaǵa yqpaly jáne postkvanttyq qorǵanys ádisterine kóshýge daıyndyq máseleleri talqylanady.
Praktıkalyq bólim tehnologııalyq jelilerge tónetin naqty kıberqaýipterdi modeldeıtin jarys formatynda ótedi. Qatysýshylar osaldyqtardy anyqtap, shartty buzýshynyń áreketterin taldap, ıntsıdentterdi tergep-tekserip, ınfraqurylymdy qorǵaý boıynsha sheshimder qabyldaıdy. Oqý-jattyǵý qorytyndysy boıynsha úzdik komandalar men qatysýshylar marapattalady.
-Salalyq kıberoqýlardy ótkizý Qazaqstannyń otyn-energetıka kesheniniń kıberornyqtylyǵyn nyǵaıtýdaǵy mańyzdy qadam bolyp tabylady. Memlekettik organdardyń, ǵylymı qaýymdastyqtyń, kásiporyndardyń jáne beıindi seriktesterdiń kúsh-jigerin biriktirý kásibı qaýymdastyq qalyptastyrýǵa jáne jasandy ıntellekt pen kvanttyq tehnologııalardyń damýyn eskere otyryp, tehnologııalyq ınfraqurylymdy qorǵaýdyń ozyq tásilderin ázirleýge múmkindik beredi, – dep atap ótti Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka vıtse-mınıstri Baqytjan Іlııas.
Osyǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, Qazaqstanda jumys berýshiler qyzmetkerlerine kıberqaýipsizdikti oqytýǵa mindetteledi.
