Qazaqstan ekonomıkasy 7 jylda qalaı ózgerdi – sarapshy
ASTANA. KAZINFORM – Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev qyzmetine kiriskennen bergi jeti jylda Qazaqstan ekonomıkasy jahandyq jáne syrtqy syn-qaterge qaramastan birqatar kórsetkish boıynsha ósý dınamıkasyn kórsetti.
Ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, «Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» AQ Turaqty damý maqsattary jónindegi hatshylyq dırektory Baqytgúl Qambar eldiń ekonomıkalyq damýyndaǵy negizgi ózgeristerge toqtaldy.
Sarapshynyń aıtýynsha, 2019 jyldan bergi kezeń COVID-19 pandemııasy, geosaıası ahýal jáne álemdik ekonomıkadaǵy ózgerister sekildi faktorlarmen tuspa-tus keldi. Qazaqstan ekonomıkasynyń halyqaralyq baılanystarǵa tyǵyz táýeldi ekenin eskersek, syrtqy faktorlar eldegi jekelegen salalardyń damýyna da áser etti.
Soǵan qaramastan, sońǵy jeti jylda jan basyna shaqqandaǵy jalpy ishki ónim aıtarlyqtaı ósken.
– Ótken 7 jylda Qazaqstannyń jan basyna shaqqandaǵy jalpy ishki ónimi 2,3 esege ósip, 2026 jyldyń I toqsanyndaǵy jaǵdaı boıynsha 1 661 600 teńgeni qurady. Atalǵan merzim ishinde jan basyna naqty shaqqandaǵy JІÓ ósý qarqyny da óskenin baıqaýǵa bolady. Aıtalyq, 2019 jyly jan basyna shaqqandaǵy jalpy ishki ónim 2005 jylmen salystyrǵanda 161,6% artqan. Alaıda, 2020 jyly bastalǵan pandemııa jáne basqa faktorlar saldarynan 2022 jyly 159,8%-ǵa deıin tómendegen. Al 2025 jyly 181,1%-ǵa deıin ósken, – dedi Baqytgúl Qambar.
Óńdeý ónerkásibiniń úlesi 14%-ǵa jetti
Ekonomıka qurylymyndaǵy ózgeristerdiń biri – óńdeý ónerkásibiniń úlesiniń artýy. 2019 jyldyń I toqsanynda óńdeý ónerkásibiniń JІÓ-degi úlesi 11,8% bolǵan. 2025 jyldyń qorytyndysynda bul kórsetkish 12,8%-ǵa jetse, 2026 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda – 14%-dy quraǵan.
Ekonomıstiń pikirinshe, bul baǵyttaǵy ózgeristerge qaramastan, ekonomıkanyń qurylymyn sapalyq jaǵynan odan ári ártaraptandyrý Qazaqstannyń strategııalyq mindetteriniń biri bolyp qala beredi.
Halyq sany qarqyndy ósti
Ekonomıkalyq kórsetkishter el halqynyń ósýimen qatar júrip keledi. Sarapshy keltirgen málimetke sáıkes, 2012-2019 jyldary Qazaqstan halqy 1 mln 720 myń 999 adamǵa kóbeıse, 2019-2026 jyldary halyq sany 2 mln 105 myń 180 adamǵa artqan.
Osy turǵydan alǵanda, halyq sanynyń ósýine qaramastan jan basyna shaqqandaǵy ekonomıkalyq kórsetkishterdiń joǵarylaýy el ekonomıkasynyń kólemi ulǵaıyp kele jatqanyn kórsetedi.
Jeti jylda ortasha jalaqy 2,4 ese ósti
Jalpy ishki ónimniń ósýiniń halyqtyń ál-aýqatyna da oń yqpal etkenin baıqalady. Qazaqstandaǵy jumysshylardyń ár saǵatta tabatyn ortasha tabysy sońǵy 7 jyldyń ishinde 2,2 ese artqanyn aıta ketken jón.
Halyqtyń naqty tabysyndaǵy ósim baryn ortasha aılyq tabys pen medıandyq tabystyń arasyndaǵy aıyrmashylyq ta qysqarǵan. Máselen, 2019 jyly ortasha jáne medıanldyq tabys arasyndaǵy aıyrmashylyq tabys 66% qurasa, 2025 jyly 39,6%-ǵa deıin tómendegen.
– Bul qazirgi tańda ortasha jalaqy mólsheriniń aıtarlyqtaı artyp kele jatqanyn kórsetedi. Naqtyraq aıtsaq, 2019 jyly ortasha jalaqy – 185 487 teńge, medıandyq jalaqy – 112 195 teńge bolsa, 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha ortasha jalaqy - 443 315 tenge, medıandyq jalaqy - 317 512 teńgeni quraǵan. Demek, 7 jylda ortasha jalaqy 2,4 ese ósse, tabysty naqtyraq kórsetetin medıandyq jalaqy 2,8 esege artqan, – dep túsindirdi sarapshy.
Beıresmı jumyspen qamtý azaıdy
Eńbek naryǵyndaǵy taǵy bir ózgeris – beıresmı jumyspen qamtylǵandar úlesiniń tómendeýi. Baqytgúl Qambardyń aıtýynsha, 2019 jyly bul kórsetkish 13,7% bolsa, 2025 jyldyń qorytyndysynda 10,1%-ǵa deıin tómendegen. Osylaısha, sońǵy on jylda beıresmı jumyspen qamtylǵandar úlesi shamamen eki ese azaıǵan.
– Demek, ótken 7 jyl elimizdiń damýynyń turaqty negizin qalyptastyrýdaǵy uzaq merzimdi strategııalyq maqsattardyń alǵa jyljýynyń kezekti belesi boldy deýge tolyq negiz bar, – dedi Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýtynyń mamany.
Buǵan deıin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń sońǵy 7 jyldaǵy negizgi kórsetkishterin ataǵan edi.
Al Quryltaı depýtaty Zahıra Begalıeva Qazaqstanda áleýmettik qoldaýdyń birneshe túri qatar kórsetiletinin aıtty.
