Qazaqstan Ebola bezgegi ýshyǵyp turǵan memleketterdegi stýdentterdiń tizimin jasaıdy
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan halqynyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda epıdemıologtar shetelderge sapardy josparlaý kezinde berilgen aqparatty eskerýdi jáne epıdemıologııalyq ahýal qalypqa keltirilgenge deıin múmkindiginshe Ebola qyzbasy boıynsha qolaısyz elderge saparǵa shyǵýdy keıinge qaldyrýdy usynady.
Qazaqstannyń Bas memlekettik sanıtarııalyq dárigeri J. Bekshın Gvıneıa, Lıberııa,Serra-Leone jáne Nıgerııanyń Densaýlyq saqtaý mınıstrlikteriniń aqparaty boıynsha, Ebola qyzbasymen syrqattanýshylyqtyń jańa jaǵdaılarynyń tirkelýi jalǵasyp jatqanyn habarlaıdy.
Qazirgi ýaqytta Gvıneıada, Lıberııada, Serra-Leone, Nıgerııada Ebola qyzbasynyń 961 ólimmen aıaqtalǵan jaǵdaıyn qosa alǵanda, 1779 jaǵdaıy tirkelgen.
Qazir ýaqtyly dıagnostıkalaýdy, emdeýdi, aldyn alý sharalaryn, qarym-qatynasta bolǵandardy baqylaýdy, sanıtarııalyq-aǵartý jumysyn jáne vedomstvoaralyq ózara is-qımyldy qosa alǵanda, aýrýdyń órshýine den qoıý sharalarynyń barlyq aspektilerin jandandyrý jáne nyǵaıtý boıynsha Batys Afrıka elderi kúsh salýda.
DDU Gvıneıa, Lıberııa jáne Serra-Leonege qatysty saparǵa shyǵýǵa nemese saýdaǵaqandaı da bir shekteýler engizýdi usynbaıdy.
Epıdemıologııalyq ahýal týraly derekter www.azpprk.kz saıtynda ornalastyrylǵan.
Ońtústik Afrıka elderinde bolǵan kezde jáne sapardan oralǵanda aýrý sımptomdary paıda bolǵan jaǵdaıda tez arada medıtsınalyq kómekke júginý qajet.
QR Syrtqy ister mınıstrligine Ebola qyzbasy boıynsha qolaısyz elderge baratyn adamdardyń tizimderin usyný boıynsha járdem kórsetý týraly jáne Bilim jáne ǵylym mınıstrligine kórsetilgen elder stýdenteriniń qazaqstandyq bilim berý mekemelerinde oqýy týraly suranys joldandy.
Respýblıkanyń halyqaralyq áýejaılarynda Ebola qyzbasy boıynsha qolaısyz elderden keletin adamdardy kúsheıtilgen sanıtarııalyq-karantındik baqylaý jalǵastyrylýda (janaspaıtyn teplovızormen baqylaý).
Jyl basynan bastap qazirgi ýaqytqa deıin memlekettik sheqara ótkizý pýnktterinde 978418 adamnan astam tekserildi, olardyń ishinde aıtylǵan aýrýlardyń belgileri bar adamdar anyqtalǵan joq.
Qolaısyz elderge baratyn adamdarǵa jáne bortjolserikterine sanıtarııalyq-baqylaý pýnktteriniń qyzmetkerleri aldyn alý sharalary týraly nusqaý júrgizedi.
Respýblıkanyń barlyq oblystary men aýdandarynda Ebola qyzbasy men basqa da ınfektsııalardyń ákeliný jaǵdaıyna oqý jattyǵýlary ótkizilýde.
1068 emdeý-profılaktıkalyq mekemesiniń asa qaýipti ınfektsııalar, onyń ishinde Ebola gemorragııalyq qyzbasy, koronavırýs anyqtalǵan jaǵdaıda alǵashqy epıdemııaǵa qarsy jáne profılaktıkalyq is-sharalardy júrgizýge daıyndyǵytekserildi.
4541 dáriger, 12685 ortańǵy medıtsına mamandarynyń qatysýymenasa qaýipti ınfektsııalar boıynsha 714 semınar jáne 3093 dáriger men 9853 ortańǵy medıtsınaqyzmetkerleriniń qatysýymen 943 jattyǵý sabaqtary ótkizildi.
Turǵyndar úshin 481 dáris uıymdastyryldy jáne oqyldy, 12695 áńgime ótkizildi, 16939 únparaq taratyldy. Barlyǵy 214639 adam sanıtarııalyq-aǵartý jumysymen qamtyldy.
Ebola gemorragııalyq qyzbasy - Ebola vırýsy týdyratyn juqqyshtyǵy joǵary jiti vırýstyq aýrý. Sırek kezdesetin, biraq óte qaýipti aýrý - 50-90 % klınıkalyq jaǵdaıda ólimmen aıaqtalady. Inkýbatsııalyq kezeń 2-den 21kúnge deıin. Adamdy jáne keıbir prımattardy zaqymdaıdy.
Ebola vırýsy ınfektsııa juqtyrǵan adam aǵzasynyń qanymen, bólindilerimen, organdarymen nemese basqa da suıyqtyqtarymen tikeleı janasý kezinde beriledi. Adamdardyń ınfektsııa juqtyrǵan tiri nemese ólgen shımpanzemen, gorıllamen jáne orman bókenderimen qarym-qatynasy nátıjesinde juqtyrý jaǵdaılary qujattamalyq rastalǵan.
Ebola qyzbasy úshin dene temperatýrasynyń kúrt kóterilýi, qatty álsizdik, bulshyq ettermen bastyń syrqattanýy, sondaı-aq tamaqtyń syrqattanýy tán. Kóbine bul qusýmen, dıareıamen, bórtpemen, baýyr jáne búırek qyzmetteriniń buzylýymen, keıbir jaǵdaılarda ishki,sonymen birge syrtqy qan ketýlermen de qosa júredi.
Ebola gemorragııalyq qyzbasynyń arnaıy emi joq, vaktsına ázirlený ústinde, shamamen 2015 jyldyń basynda vaktsına jasalýy yqtımal.