Qazaqstan Dúnıejúzilik bankke turaqty ekonomıkalyq ósý jónindegi konferentsııa ótkizýdi usyndy
ASTANA. KAZINFORM - Premer-mınıstrdiń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın Vashıngtonda Dúnıejúzilik banktiń shtab-páterinde ótkizilgen «Qazaqstan reformalar tolqynynda» dóńgelek ústel barysynda jańa bastama kóterdi, dep habarlaıdy QR Úkimetiniń baspasóz qyzmeti
Serik Jumanǵarın atap ótkendeı, Qazaqstan turaqty jáne sapaly ekonomıkalyq ósý úshin jaǵdaı jasaı otyryp, negizgi sektorlardaǵy reformalardy dáıekti túrde júzege asyrý ústide.
-Biz ınvestıtsııalyq bazany keńeıtýge, jańa óndiristi damytýǵa jáne eksportqa baǵdarlanǵan salany qoldaýǵa arnalǵan proaktıvti ekonomıkalyq ósý strategııasyn júzege asyryp kelemiz. Sonymen qatar ınstıtýtsıonaldyq negiz – salyq-bıýdjet salasyndaǵy, korporatıvtik sektordaǵy jáne ınvestıtsııalyq saıasattaǵy reformalar, sondaı-aq ınfraqurylymdy damytý esebinen kúsheıtilip otyr, — dedi ol.
Prezıdenttiń keńesshisi – Strategııalyq josparlaý jáne damý agenttiginiń tóraǵasy Áset Erǵalıev el damýynyń negizgi baǵyttaryn aıqyndap, júrgizilip jatqan reformalar tutas ári ornyqty ekonomıkalyq baǵytty qalyptastyrýǵa arnalǵanyn atap ótti.
Onyń aıtýynsha, memlekettik sektor Prezıdent deńgeıinde bastalǵan reformalarǵa júıeli kózqaras pen úılestirýdi qamtamasyz ete otyryp, qaıta qurýdy júzege asyrýda sheshýshi ról atqarady.
El ekonomıkasy turaqty serpindi kórsetip otyrǵany atap ótildi. Sońǵy jyldary JІÓ-niń jyl saıynǵy ósýi turaqty túrde 5%-dan asyp, 2025 jylǵy qorytyndy boıynsha 6,5%-ǵa jetti. Taýar óndirisi 8,7%-ǵa, qyzmet kórsetý sektory 5,2%-ǵa ósti.
Investıtsııa ósýdiń negizgi qozǵaýshy kúshi retinde óz rólin saqtap otyr. 2025 jyly negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestıtsııa 13%-ǵa ósip, $43,6 mlrd-qa (22,7 trln teńge) jetti. Tikeleı sheteldik ınvestıtsııalardyń jalpy aǵyny $20,5 mlrd (+14,4%).
2026 jyly ósim jalǵasyp keledi. TShO-daǵy oqıǵaǵa jáne KQK boıynsha shekteýge baılanysty munaı óndirýdiń ýaqytsha tómendeýine qaramastan, ekonomıka keńeıýin jalǵastyrdy: birinshi toqsanda JІÓ óńdeý ónerkásibi (8,5%), kólik (12,8%) jáne qurylys (14,8%) esebinen 3%-ǵa ósti.
Joǵary makroekonomıkalyq turaqtylyq saqtalýda. Halyqaralyq rezerv 2025 jyldyń basynan bastap, Ulttyq qordyń $62,9 mlrd aktıvin qosqanda, 23,8%-ǵa $129,5 mlrd-qa ulǵaıdy. Budan basqa, Qazaqstan memlekettik qaryzdyń tómen deńgeıin saqtap otyr: on jyldan asa ýaqyt boıy qaryzdyń JІÓ-ge araqatynasy shamamen 25% deńgeıinde turaqty bolyp otyr. 2026 jylǵy 1 qańtardaǵy memlekettik qaryz shamamen 73 mlrd dollar nemese JІÓ-niń 22,8%-y.
Úkimet ekonomıkany ártaraptandyrýǵa basa nazar aýdarýda. Ósýdiń jańa modeli óńdeý ónerkásibi men joǵary tehnologııalyq salanyń rólin kúsheıtýdi kózdeıdi. JІÓ-degi qaıta óńdeý úlesi 2010 jylǵy 11,3%-dan 2025 jyly 12,7%-ǵa ósse, óndirýshi sektordyń úlesi eki esege jýyq, 9,5%-dan 11,9%-ǵa deıin qysqardy.
Sondaı-aq Qazaqstan halyqaralyq reıtıngtegi pozıtsııasyn jaqsartyp otyrǵany atap ótildi: Ekonomıkalyq kúrdelilik ındeksinde el 2020-2024 jyldary 87-shi orynnan 55-shi orynǵa kóterildi.
Investıtsııanyń ósýin jedeldetý úshin onyń JІÓ-degi úlesin 2029 jylǵa qaraı 23%-ǵa arttyrý josparlanýda. Bul qosymsha shamamen $120 mlrd tartýǵa jáne bes jyl ishinde jalpy ınvestıtsııa kólemin $400 mlrd-qa jetkizýge múmkindik beredi.
Basymdyqtar qataryna shıkizat pen agroónimdi qaıta óńdeý, metallýrgııa, hımııa jáne munaı-hımııa ónerkásibi, gaz salasy, farmatsevtıka jáne qosylǵan quny joǵary AÓK segmentteri jatady.
Bul jobalardy júzege asyrý eńbek ónimdiligin arttyrýy tıis. Bul «ortasha tabys tuzaǵyn» jeńýdiń negizgi faktory.
-Belsendi ekonomıkalyq ósý saıasaty ınvestıtsııany passıvti tartýdan jobalardy belsendi qalyptastyrýǵa jáne iske qosýǵa kóshýdi kózdeıdi. Biz naqty salanyń qajettiligine nazar aýdaryp, tehnologııalar men saraptama arqyly strategııalyq áriptesterdi tartamyz», — dep atap ótti vıtse-premer.
Osy saıasat sheńberinde azyq-túlik sektorynda 12 baǵyt, al azyq-túlik emes sektorda 24 baǵyt anyqtaldy. Jalpy portfel 700 mlrd teńgeden astam somaǵa 274 jobany qamtıdy.
Alataý qalasyn damytýǵa erekshe nazar aýdarylady. Ol basqarýdyń erekshe rejımi jáne óziniń qarjylyq modelimen jańa ósý núktesine aınalady. Qalada salyqtyq jeńildik, «bir tereze» qaǵıdatyn, halyqaralyq standarttar men ınvestorlar úshin kúsheıtilgen kepildikterdi engizý josparlanýda.
2050 jylǵa qaraı bul óńirdegi JÓÓ-ni $40-50 mlrd-qa ulǵaıtýǵa, halyq sanyn 1,8 mln adamǵa jetkizýge jáne shamamen 1 mln jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi dep kútilýde.
Dúnıejúzilik bank ókilderi talqylaý barysynda júrgizilip jatqan reformalardy qoldap, ósý qarqyny men ekonomıka múmkindigi arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtaý, sondaı-aq ónimdilik dınamıkasy men ınflıatsııalyq táýekeldi eskerý qajettigin atap ótti.
Osyǵan deıin Úkimet 3 aıdyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndysyn shyǵarǵan bolatyn.
