Qazaqstan BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi keńesinde adam quqyǵy salasyndaǵy ámbebap merzimdi sholýǵa arnalǵan ulttyq baıandamasyn zor tabyspen qorǵady

Qazaqstan delegatsııasyn bastap barǵan QR Premer-Mınıstriniń orynbasary Erbol Orynbaev óz baıandamasynda Qazaqstanda adam quqyǵynyń qandaı deńgeıde ekendigin egjeı-tegjeıli baıandady.

Osyǵan oraı búgin QR Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginde Ulttyq baıandamany qorǵaýǵa qatysqan elimizdiń delegatsııasynyń ókilderi baspasóz máslıhatyn ótkizdi.

Sóz basynda adam quqyǵy salasyndaǵy ámbebap merzimdi sholý degenniń ne ekendigine toqtalǵan QR Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııanyń hatshysy Tastemir Ábishevtiń aıtýynsha, elimiz táýelsizdik alǵannan bergi 18 jyldyń ishinde adam quqyǵy salasyndaǵy kópjaqty 60-tan astam halyqaralyq sharttar men kelisimderdiń qatysýshysy bolyp úlgergen. Sonyń ishinde 9-y adam quqyǵyna arnalǵan ámbebap kelisimshart bolsa, onyń jeteýin Qazaqstan ratıfıkatsııalaǵan.

«Qazaqstannyń adam quqyǵy salasyndaǵy barlyq mindettemelerine arnalǵan osy ulttyq baıandama BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi keńesiniń jumys tobynda talqylandy. Onyń aldynda búkil memleketterge TMD jáne Ortalyq Azııa elderinde tuńǵysh ret daıyndalǵan adam quqyǵy salasyndaǵy ulttyq is-qımyldar josparymyzben tanystyrǵan bolatynbyz. Úsh saǵatqa sozylǵan ınteraktıvti dıalogqa álemniń 80-ge jýyq eli qatysyp, olardyń 54-i óz pikirlerin bildirgen edi. Al óz pikirlerin bildirýge úlgermegen memleketter usynystaryn BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi hatshylyǵyna ótkizgen bolatyn», dedi ol.

T.Ábishevtiń aıtýyna qaraǵanda, keńes jumysyna qatysqan memleketterdiń basym kópshiligi Qazaqstandaǵy jalpy adam quqyǵynyń saqtalýyna oń baǵalaryn bergen. Ásirese olar 2009-2012 jyldardaǵy elimizdiń Adam quqyǵy salasyndaǵy Ulttyq is-qımyldar josparyna zor qyzyǵýshylyq tanytyp, quqyqtyq saıasatty odan ári jetildirýge baǵyttalǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010-2020 jyldarǵa arnalǵan quqyqtyq saıasat tujyrymdamasyna da oń yqylas bildirgen. Sondaı-aq Qazaqstandaǵy ulttyq tatýlyq pen saıası turaqtylyqqa, Qazaqstan azamattarynyń bilim alý deńgeıine, densaýlyq saqtaý salasyna barlyq elderdiń delegatsııalary óte joǵary baǵasyn bergen.

Elimizge adam quqyǵyn jaqsartýǵa qatysty 100-ge jýyq usynystar aıtylsa, sonyń ishinde eń negizgileri azamattardy azaptaýǵa qatysty bolǵan. Jalpy QR azaptaýǵa qarsy konventsııanyń qatysýshysy bolyp tabylady. Sondyqtan kez-kelgen azamatty ustaý nemese tergeý barysynda kúshtep nemese psıhologııalyq áser etý arqyly azaptaýǵa, qorlaýǵa, ar- ojdanyn aıaqqa basýǵa bolmaıdy. «Osy jaǵynan Qazaqstannyń quqyq qorǵaý organdarynyń keıbir qyzmetterine keńes jumys tobynyń tarabynan birqatar usynystar berildi. Ol Qazaqstanda sırek te bolsa kezdesetin azaptaý ádisterin azaıtýǵa qatysty jaıttar tóńireginde órbidi», dedi óz sózine QR Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııanyń hatshysy. Keńes jıynyna qatysýshy memleketter elimizge sot júıesiniń táýelsizdigin nyǵaıta túsýge, sot tóreligin júzege asyrýda azamattardyń quqyqtarynyń saqtalýyna, sonymen birge bala jáne áıel quqyqtarynyń saqtalýyna qatysty usynystar bergen. Sonymen qatar, Qazaqstandaǵy adam quqyǵyn qorǵaýdyń ulttyq ınstıtýttarynyń jumystaryn odan ári jetildire túsýge de birqatar usynystar bolǵan. «Qazir bul usynystar Syrtqy ister mınıstrligi arqyly orys tilinde kelip túsedi, sodan keıin BAQ-tarda talqylanatyn bolady», dedi T.Ábishev.

QR Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııa hatshysynyń aıtýynsha, 2010 jyldyń maýsymynda BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi keńesinde Qazaqstannyń ulttyq baıandamasyna qatysty kezekti otyrysy ótpek. Sol ýaqytta bizdiń elge qatysty usynystar tolyq qaralyp, bekitilmek. «Sebebi, keıbir usynystarǵa biz tolyq jaýap berý úshin maýsym aıyna deıin ýaqyt alǵan bolatynbyz», dedi ol.

Jalpy Qazaqstan EQYU-ǵa tóraǵalyq etip otyrǵan el bolǵandyqtan, atalǵan keńeske qatysýshy memleketterdiń barlyǵy da elimizdegi adam quqyǵynyń saqtalýyna erekshe kóńil bólgen.

BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi keńesinde adam quqyǵyn qorǵaýǵa qatysty salasyndaǵy ámbebap merzimdi sholý baıandamany atalǵan uıym quramyna kiretin 192 memlekettiń barlyǵy da jasaıdy. Tórt jylda bir ret qaıtalanyp otyratyn mehanızm barysynda jylyna 48 memleket esep beredi. Qazaqstan kelesi óziniń adam quqyǵyn qorǵaýǵa arnalǵan ulttyq baıandamasyn 2014 jyly qorǵaıtyn bolady.