Qazaqstan halyqaralyq sý uıymyn qurý bastamasyn ilgeriletip otyr
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstan sý resýrstaryn basqarý salasynda halyqaralyq úılestirýdi kúsheıtý maqsatynda BUU aıasynda arnaıy uıym qurý bastamasyn kóterdi. Bul týraly QR Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstri Nurjan Nurjigitov málim etti.
Mınıstrdiń aıtýynsha, klımattyń ózgerýi men halyq sanynyń artýy sý resýrstaryna túsetin júktemeni kúsheıtip otyr. Sonyń saldarynan azyq-túlik, energetıkalyq jáne ekologııalyq qaýipsizdikke tónetin táýekelder artyp keledi.
– Osy jaǵdaıda negizgi másele – qabyldanǵan mindettemeler men olardyń is júzinde oryndalýy arasyndaǵy alshaqtyq. Sondyqtan ulttyq jáne halyqaralyq deńgeıde ózara kelisilgen naqty sharalar qajet, - dedi ol.
Qazaqstan bul baǵytta sý salasyn keshendi túrde reformalap keledi. Atap aıtqanda, 2025 jyly qabyldanǵan jańa Sý kodeksi basqarýdyń zamanaýı tásilderin engizip, sý resýrstaryn ulttyq qaýipsizdiktiń mańyzdy quramdas bóligi retinde aıqyndady. Bul rette salany basqarý strategııalyq deńgeıge kóterildi.
Sonymen qatar qujatta ekojúıelik tásil bekitilgen. ıAǵnı sý nysandary tek sharýashylyq resýrsy retinde emes, quqyqtyq qorǵaýǵa alynǵan tabıǵı júıe retinde qarastyrylady.
Budan bólek, sý resýrstaryn tsıfrlyq basqarý júıeleri kezeń-kezeńimen engizilip jatyr. Bul sý esebiniń dáldigin arttyrýǵa, ashyqtyqty qamtamasyz etýge jáne shyǵyndardy azaıtýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar basqarý basseındik qaǵıdatqa kóshirilip, sý resýrstaryn bólý gıdrologııalyq erekshelikterge negizdelip jatyr.
Sý paıdalaný júıesi de jańartylǵan. Endi sý resýrstary belgilengen lımıtter sheginde ǵana paıdalanylyp, sý únemdeý tehnologııalaryn engizý mindetteledi. Sonymen birge sýdy qaıta paıdalaný, tasqyn jáne erigen sýlardy jınaqtaý, tıisti ınfraqurylymdy damytý baǵytynda keshendi sharalar qarastyrylǵan.
Mınıstrdiń málimetinshe, jańa kodeksti iske asyrý úshin 120-dan astam normatıvtik-quqyqtyq akt qabyldanǵan. Sonymen qatar eldiń barlyq 17 óńirin qamtıtyn sý salasyn jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan aýqymdy baǵdarlama júzege asyrylyp jatyr.
– Alaıda jahandyq deńgeıde sý resýrstaryn basqarý júıesiniń úılesimi áli de jetkiliksiz. Sý máselesi klımat, energetıka jáne azyq-túlik saıasatymen tolyq úılestirilmegen. Osyǵan baılanysty saıasatty, ǵylymdy, qarjyny jáne tehnologııany biriktiretin keshendi tásil qajet, - dedi Nurjan Nurjigitov.
Osy turǵyda Qazaqstan BUU aıasynda sý resýrstary boıynsha halyqaralyq uıym qurý bastamasyn ilgeriletip otyr. Mınıstrdiń aıtýynsha, bul bastama memleketter men halyqaralyq ınstıtýttardyń ózara is-qımylyn kúsheıtip, derekter men tehnologııa almasýdy keńeıtýge múmkindik beredi.
Sonymen qatar Qazaqstan sý dıplomatııasyn damytýǵa, transshekaralyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa jáne zamanaýı sheshimderdi engizýge daıyn.
– Ásirese Ortalyq Azııadaǵy áriptestikke erekshe mán beremiz. Óńirde sý salasynda senim men ózara yqpaldastyqqa negizdelgen jańa model qalyptasyp keledi. Bul baǵyttaǵy jumysty odan ári jalǵastyramyz, - dep túıindedi ol.
Aıta keteıik, óńirlik ekologııalyq sammıtte Kaspıı teńiziniń ekologııalyq jaǵdaıy men sý deńgeıiniń tómendeýi máselesi talqylanyp, óńirlik yntymaqtastyqty kúsheıtý qajettigi aıtylǵan edi.
