Qazaqstan birneshe kólik dálizin ushtastyrý arqyly tranzıt múmkindigin keńeıtedi — sarapshy

Ol «Qytaıdyń «Bir beldeý, bir jol» bastamasy jáne Shanhaı yntymaqtastyq uıymy: Ortalyq Azııa memleketteriniń ustanymdary men múddeleri» atty baıandamasynda Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń basym baǵyttaryna toqtaldy.

Sarapshynyń pikirinshe, Ortalyq Azııa elderi úshin Qytaımen baılanysty kólik dálizderin damytý júk tasymalyn ulǵaıtýmen shektelmeýi kerek. Mańyzdysy — osy ınfraqurylymnyń el ekonomıkasyna uzaqmerzimdi paıda ákelýin qamtamasyz etý.

Tranzıtten óndiristik paıdaǵa kóshý qajet

Dúken Másimhanuly Qazaqstannyń kólik-logıstıkalyq áleýetin birneshe halyqaralyq baǵytty ózara baılanystyrý arqyly damytýǵa bolatynyn atap ótti.

Onyń aıtýynsha, «Bir beldeý, bir jol» bastamasyn Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytymen jáne «Soltústik — Ońtústik» dálizimen ushtastyrý Qazaqstanǵa júk tasymalyn ártaraptandyrýǵa múmkindik beredi.

Ol Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Astanada ótken ShYU sammıtinde aıtqan sózin mysalǵa keltirdi.

— «Bir beldeý, bir jol» megajobasyn, Transkaspıı kólik baǵytyn jáne «Soltústik — Ońtústik» dálizin ózara ushtastyrý úshin belsendi jumys istep jatyrmyz… Bul Qazaqstannyń ustanymy marshrýttardyń birin tańdap, qalǵanynan bas tartý emes, olardyń túıisýinen paıda alý, — dedi ol.

Dúken Másimhanulynyń paıymdaýynsha, júk tasymalynyń artýy ózdiginen ekonomıkanyń barlyq salasyna birdeı paıda ákelmeıdi. Sondyqtan Qazaqstan logıstıkamen qatar óńdeý ónerkásibin damytyp, jergilikti mamandardyń qatysýyn arttyrýǵa jáne qosylǵan qundy el ishinde qalyptastyrýǵa nazar aýdarýy qajet.

Ortalyq Azııa elderiniń basymdyqtary qandaı?

Baıandamada Ortalyq Azııa memleketteriniń Qytaımen ekonomıkalyq baılanystardy damytýdaǵy múddeleri de qarastyryldy.

Qazaqstan Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytyn damytyp, Eýropa men Azııa arasyndaǵy tranzıttik múmkindikterin keńeıtýge umtylady. Sonymen birge kólik ınfraqurylymynyń damýyn otandyq óndiris pen logıstıkanyń ósýimen ushtastyrý mańyzdy.

Ózbekstan úshin Qytaı — Qyrǵyzstan — Ózbekstan temirjol jobasy halyqaralyq naryqtarǵa shyǵý múmkindikterin keńeıtetin mańyzdy baǵyttardyń biri.

Qyrǵyzstan jańa temirjoldyń qurylysy arqyly tranzıttik áleýetin arttyrýǵa jáne kólik baılanystaryn jaqsartýǵa múddeli. Sonymen qatar mundaı iri ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrý kezinde qarjylyq táýekelderdi eskerý qajet.

Tájikstan Qytaımen ekonomıkalyq baılanystaryn damytýda energetıka men sý resýrstaryna qatysty múmkindikterge súıenedi. Al Túrikmenstan beıtaraptyq mártebesin saqtaı otyryp, Qytaımen, ásirese gaz eksporty salasynda, tyǵyz ekijaqty yntymaqtastyq ornatqan.

Ulttyq múdde men ekonomıkalyq qaýipsizdik

Dúken Másimhanulynyń pikirinshe, Qytaı kapıtalyn tartý kezinde Ortalyq Azııa memleketteri ekonomıkalyq yntymaqtastyq pen ulttyq múdde arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtaýy kerek.

— Syrtqy kapıtaldyń yqpaly qabyldaýshy eldiń retteý júıesine baılanysty. Ulttyq paıdany saqtaý úshin jobalardyń ashyqtyǵyn, ekologııalyq standarttardy jáne jergilikti kadrlardy qamtý talaptaryn qatań qamtamasyz etý qajet, — dep qorytyndylady Dúken Másimhanuly.

Eske salaıyq, Almatyda «Qazaqstan men Shyǵys áleminiń tarıhı-mádenı, saıası-ekonomıkalyq qarym-qatynastary: tarıhy, búgini jáne damý betalysy» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııasy ótip jatyr.

Buǵan deıin shyǵystanýshy Shyǵys arhıvterinen Qazaqstan tarıhyna qatysty myńdaǵan eńbek tabylǵanyn aıtty.