«Qazaqstan-Belarýs: dostyq pen ózara túsinistiktiń bıik ónegesi» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

Memleket basshysy Qazaqstan musylmandaryn Qurban aıt merekesimen quttyqtady. «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda Elbasy N.Nazarbaevtyń quttyqtaýy jaryq kórdi. Onda «Búgingi ulyq meıramda qurbandyq shalýdyń eń izgi amaly - jetim-jesirlerge qolushyn sozý, arazdasqandy tatýlastyrý, adamzatty beıbit ómir súrýge shaqyrý sııaqty ımandylyq istermen astasyp jatyr. Endeshe, nıetterińiz qabyl bolsyn, Alla  Taǵala  halqymyzǵa nur-shapaǵatyn  tóge bersin», delingen.

Memleket basshysynyń quttyqtaýy «Aıqyn», «Kazahstanskaıa pravda» gazetterinde de jarııalanǵan.

«Qazaqstan-Belarýs: dostyq pen ózara túsinistiktiń bıik ónegesi». Osy taqyryppen «Egemen Qazaqstan» gazetinde jaryq kórgen maqalada Memleket basshysynyń Belarýs elindegi resmı sapary jaıynda egjeı-tegjeıli jazylǵan. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazar­baev­tyń Belarýs eline resmı sapary qarashanyń 26-sy kúni saltanatty túrde jalǵasty. Belarýs Respýblıkasy Prezıdentiniń rezıdentsııasynda qurmetti qaraýyl sapqa turyp, eki eldiń memlekettik ánurandary shyr­qaldy. Munan keıin Mem­leket basshylary ekeýara kezdesti.

- Men osy 15 jyldyń ishinde Sizden kóp úırendim. Baı saıası tájirıbeńizben bólisip, aqyl-keńes bergenińizge alǵysymdy bil­diremin, - dedi Aleksandr Lýka­shenko Nursultan Nazarbaevqa óz alǵysyn iltıpatpen jetkize kele. Sondaı-aq Belarýs jaǵynyń EQYU sammıtin shaqyrý jónin­degi Qazaqstan usynysyn qoldaı­tyndyǵyn, Elbasynyń Belarýs Respýblıkasyna resmı saparynyń eki el qatynasyn nyǵaıtýda mańyzy úlken ekendigin aıtty», dep jazady basylym.

Al Elbasynyń Belarýs eline jasaǵan sapary jaıynda jazylǵan «Aıqyn» gazetindegi maqalada Qazaqstan Belarýstyń TMD elderiniń ishinde Reseı men Ýkraınadan keıingi úshinshi iri saýda áriptesi ekendigi atap ótilgen.  Álemdik qarjy daǵdarysy bastalǵanǵa deıin eki eldiń arasyndaǵy taýar aınalymynyń jyl saıynǵy ósimi orta eseppen alǵanda 50 paıyzdy quraǵan. Máselen, Qazaqstan men Belarýs arasyndaǵy taýar aınalymy 2008 jyly 567 mln dollardy qurasa, al 2009 jyldyń qańtar-qyrkúıek aılarynda 316,8 mln dollarǵa jetip otyr.

«Izvestııa-Kazahstan» basylymynyń jazýynsha, Qazaqstan men Belarýstyń saýda-ekonomıkalyq qarym-qatynasy jańa deńgeıge kóterilmek. Oǵan bizdiń elimizdiń aýmaǵynda júzege asyrylatyn jalpy quny shamamen 3 mlrd. AQSh dollaryn quraıtyny 37 joba negiz bolmaq.

«Egemen Qazaqstan» gazeti óziniń  90 jyldyq mereıtoıyna oraı Qazaqstannyń halyq jazýshysy Ázilhan Nurshaıyqovpen aradaǵy syr-suhbaty jarııalanǵan.

Osy basylymnyń «Úkimet» atty arnaıy betinde birneshe maqala toptamasy jaryq kórdi. Máselen, «Kedendik odaq - ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń jańa úlgisi» degen maqalada «Qoǵamda qazir Kedendik odaq haqynda ártúrli pikirler aıtylýda. Bireýler keshegi Keńestik odaqtan qutylyp, ekonomıkalyq táýelsizdik alyp edik. Endi taǵy da «aǵa jurttyń» qoltyǵyna kirip, táýelsizdigimizdi tárk etemiz be dese, endi bireýler taýar rynogy ulǵaıady, Reseı men Belarýstiń sapaly taýarlaryn tutynyp, suranysymyzdy tolyq qanaǵattandyramyz deıdi. Aqıqatynda osy Kedendik odaqtan alarymyz ne? Búgingi jappaı jahandaný dáýirinde eshqandaı ekonomıka oqshaýlanyp ómir súre almaıtyny anyq. Dúnıeni dúr silkindirgen qarjy-ekonomıkalyq daǵdarysy da yntymaqtasqan elder qıyndyqtan qınalmaı shyǵatynyn kórsetti», delingen. Jazylǵan jaıttyń egjeı-tegjeıin basylymnyń búgingi sanynan oqı alasyzdar.

***

«Alash aınasy» basylymynyń búgingi sanynda «Halaldyqtar» aılyqsyz jumys isteıdi» degen taqyryppen maqala jaryq kórdi. «Qazir álemdegi halal-naryǵy aınalymyndaǵy jyldyq qarjy 500 mıllıard dollardy quraıdy. Oǵan tek azyq-túlik ónimderi ǵana emes, sonymen birge ózge de taýarlar jáne qyzmet túrleri enedi. Ol - óziniń densaýlyqqa zalal keltirmeýine 100 paıyz kepildik berýimen erekshelenetin, ári joǵary suranysqa ıe naryq túri. Sondyqtan musylman qaýymy basym Qazaqstanda da halal ındýstrııasyn damytý kózdelip otyr. Biraq, ókinishke qaraı, onyń búginge deıin qandaı da bir júıeli damý tetikteri bolmaı tur», dep jazady basylym. Elimizdegi halal naryǵyna qatysty máseleler qyzyqtyrsa gazettiń búgingi sanynda jaryq kórgen maqalamen tanysyńyz.

Búgin kúlli musylman qaýymynyń ulyq merekesi Qurban aıtynyń alǵashqy kúni. Osyǵan oraı «Alash aınasy» gazeti «Qurbandyqqa shalynatyn maldyń baǵasyn belgileý kerek pe?» degen taqyryppen arnaıy maqala jarııalap, birqatar azamattardyń pikirlerin qosa bergen. Máselen, Azat Qonysbek degen  kásipker «mysal úshin aıtsam, 15 myń teńge turatyn qoıdy Qurban aıt kezinde 20 myńǵa satyp alsam, tas terip ketpespin. Shyqqan shyǵyn biliner-bilinbes. Esesine álgi joǵaryda aıtqanymdaı, qalt-qult kúneltip jatqannyń qaltasyna qosymsha qarjy qosyp beremin. Maǵan osynyń óziniń saýaby tımeı me?», dese,  Іle aýdanynyń Bas ımamy Aldajar Seıituly «dál Qurban aıt kezinde mal baǵasyn erkine jiberý - úlken qatelik. Meniń oıymsha, boıymyzǵa sińip bara jatqan mundaı tizginsizdikke memleket tarapynan baqylaý bolýy tıis. Quzyrly oryndar, máselen, jergilikti ákimshilikterdegi baǵany rettep otyratyn komıtet mamandary  sol kúnderi bazarlardy aralap, buǵan tosqaýyl qoıatyn ýaqyt jetti. Osy máselemen aınalysatyn komıssııa qurylsa, tipten jaqsy», dep oıyn jetkizgen.

 «Búgin barsha musylman balasy úshin ulyq mereke. Bul kúndi ısi musylman qaýymy nıet etip aıt namazyn oqýdan bastap, qurban shalady. Al saıasatkerler bul kúndi qalaı atap ótedi? Jalpy, saıasatkerler týraly qasań pikirler basym. Olardyń gýmanızmnen jeke múddeni joǵary qoıatyny týraly da az aıtylmaıdy. Alaıda elimizdegi saıasatkerlerdiń arasynda da, musylmandyqtyń paryzyn qal-qadirinshe ótep júrgen azamattardyń qatary kóbeıip kele jatqany qýantarlyq is. Osy rette biz halyq qalaýlylary men saıasatkerler Qurban aıtty qalaı merekeleıtinin ózderinen surap bilgen edik», dep jazady «Alash aınasy» gazeti. Basylymnyń saýaldaryna jaýap bergen halyq qalaýlylary men saıasatkerlerdiń aıt merekesin qalaı atap ótetindigin bilgińiz kelse osy basylymda jaryq kórgen  «Saıasatkerler qurbandyq shala ma?» degen taqyryppen berilgen maqalamen tanysyńyz.

***

«Benzın baǵasy aýyzdyqtalady». «Ekonomıka» gazetinde osy taqyryppen jaryq kórgen maqalada Pavlodar munaı-hımııa zaýytynda osy kúnge deıin tek Reseıden tasymaldanatyn shıkizat óńdeletindigi jazylǵan. Basylymnyń jazýynsha, ázirge soltústik óńirge Batys Qazaqstannyń munaıyn jetkizý múmkin bolmaı otyr. Ózimizdiń munaıymyzdy jetkizý úshin Keńqııaq-Pavlodar qubyryn tartý qajet. Bul týraly ótken aptada Pavlodar oblysyna kelgen Úkimet basshysy K.Másimovke QR Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstri S.Myńbaev málimdegen.  Janarmaıdaǵy túıtkildi jaıttarmen egjeı-tegjeıli tanysqyńyz kelse basylymnyń búgingi nómirin oqyńyz.

Aǵymdaǵy jyly qazaqstandyq dıqanshylar mol astyq jınap, qýanyshqa bólengen bolatyn. Degenmen ósirgen mol astyǵyn, jıǵan ónimin ótkize almaı otyrǵan dıqanshylar da bar. Osyǵan oraı «Ekonomıka» basylymnyń búgingi sanynda «80 mıllıon dollar qar astynda qala ma?» degen taqyryppen maqala jaryq kórdi. Jarııalanymda «Búgingi kúnniń ózekti máseleleriniń biri - rekordtyq kórsetkishpen jınalǵan astyqty tıimdi paıdalaný, ótkizý bolyp otyr. Qazaqstandaǵy astyq máselesine qatysty  týyndaǵan túıtkil negizinen ǵalamdyq qarjy daǵdarysy aıasynda bas kóterdi. Álemdegi astyq óndirý kórsetkishiniń ósýine, onyń aýyspaly qorynyń molaıýyna baılanysty týyndady. Qazir álemdik astyq naryǵynda ónimdi satyp alý aýqymy birshama tómendedi. Sonyń saldarynan astyq baǵasy kúrt túsip ketti. Munyń bári Qazaqstannyń ishki naryǵyna  keri áserin tıgizip otyr. Óıtkeni, bizdiń astyq negizinen eksportqa baǵyttalǵan ónim», degen Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aqylbek Kúrishbaevtyń sózi keltirilgen.

***

«Aıqyn» gazetiniń búgingi sanynda Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy men Orta Azııa múftıler Keńesiniń tóraǵasy, Bas múftı Sheıh Ábsattar qajy Derbisáliniń Qazaqstan musylmandaryn Qurban aıt merekesimen quttyqtaýy jarııalandy. Onda «Qymbatty otandastar! Barshańyzdy álem musylmandarynyń ulyq merekesi - Qurban aıtpen shyn júrekten quttyqtaımyn! Bul kúndi barsha musylman baýyrlarymyz asyǵa kútti. Sebebi bul Alla razylyǵy úshin mal shalynyp, aq túıeniń qarny jarylatyn kún. Qajylyq óteýshiler qasıetti Qaǵbaǵa júzin qaratyp, Arafat jazyǵynda kúni boıy qulshylyq jasap, Jaratýshy Iemizden izgi tilek tileıdi. Qurbandyq shalýdyń mánisin uǵyný úshin, eń aldymen, qulshylyqtyń ne úshin jasalatynyn bilgen abzal», delingen.

Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy men Orta Azııa múftıler Keńesiniń tóraǵasy, Bas múftı Sheıh Ábsattar qajy Derbisáliniń jáne Astana men Almaty mıtropolıti Mefodııdiń Qazaqstan musylmandaryn Qurban aıt merekesimen quttyqtaýy «Izvestııa-Kazahstan» basylymynda jaryq kórgen.

Osy basylymnyń «Aq sóıle!» dástúrli aıdarynyń búgingi qonaǵy - «Prezıdent jáne halyq» gazetiniń bas redaktory Marat Toqashbaev. Taıaýda ǵana talqyǵa usynylǵan «Ult birligi doktrınasy» jobasy tóńireginde órbigen suhbat barysynda M.Toqashbaev «Qazaqstanda turatyn halyqtar bir ultqa aınalar bolsa, ol qaı tilde sóıleıdi, qaı mádenıetti ustanady? Tek qazaq halqynyń ǵana emes, taǵdyr tezimen bizdiń jerden pana tapqan ózge ult ókilderiniń atajurttarymen sabaqtasqan san ǵasyrlyq mádenıeti men salt-dástúrin qaıda qoıamyz? Menińshe, doktrınanyń osy tarmaqtary týraly áli de keńinen oılaý kerek», depti. «Bir ulttyń, bir tildiń tóńiregine toptasqan tıimdi» degen taqyryppen berilgen ekeýara áńgimeni «Aıqyn» gazetiniń búgingi sanynan tolyq oqı alasyzdar.