«Qazaqstan balalary» tujyrymdamasy aıasynda elimizde qandaı sharalar júzege asyrylady
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstanda 2026-2030 jyldarǵa arnalǵan «Qazaqstan balalary» tujyrymdamasy júıeli túrde júzege asyrylyp keledi. Bul qujat balalardyń qaýipsizdigin arttyrýǵa, yqtımal qaýipterdi boldyrmaýǵa jáne balalarǵa jan-jaqty qoldaý kórsetý mehanızmderin jetildirýge baǵyttalǵan. Tujyrymdama aıasynda jańa júıelik tásilder engizilip, tsıfrlyq tehnologııalar keńinen paıdalanylady. Bul týraly Oqý-aǵartý mınıstrligi habaralady.
Respýblıkada 6,2 mıllıon otbasy tirkelgen bolsa, onyń shamamen 3 mıllıony – balaly otbasylar. Otbasylarǵa keshendi qoldaý kórsetý maqsatynda el boıynsha 131 otbasyny qoldaý ortalyǵy jumys isteıdi. Bul sharalar otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
Tujyrymdamada otbasyny qoldaýdyń jańa baǵyttary qarastyrylǵan. Olarǵa nekege deıingi keńes berý, ata.ana.kz platformasynda jaýapty ata-ana bolýǵa arnalǵan ınteraktıvti kýrstar, «Ata-analar akademııasy» jobasyn keńeıtý, ata-analardyń balanyń mektep ómirine qatysýyn zańnamalyq turǵyda bekitý, sondaı-aq alımenttik qatynastardy jetildirý jáne týystardyń ýaqytsha qamqorlyǵyn retteý kiredi.
Keıingi jyldary balalardy qorǵaý salasynda oń ózgerister baıqalady. Sonyń ishinde sońǵy 10 jylda jetim balalar uıymdaryndaǵy tárbıelenýshiler sany 54%-ǵa azaıyp, ınternat jelisi 24%-ǵa qysqardy. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha shamamen 3 myń jetim bala otbasylarǵa ornalastyryldy.
Balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin bilim berý uıymdarynda jasandy ıntellekt tehnologııalary engizilip jatyr. Bul júıe agressııa, janjal nemese býllıng sııaqty jaǵdaılardy erte anyqtaýǵa múmkindik beredi. Qazirgi ýaqytta birneshe óńirde jasandy ıntellekt negizindegi beıneanalıtıkalyq júıeni engizý boıynsha pılottyq jobalar júrgizilýde. Mysaly, 2025-2026 oqý jylynda Astana qalasyndaǵy №107 mektepte pılottyq kameralar ornatyldy. Qazirgi kezde mundaı júıeler 46 mektep pen 8 balabaqshada qoldanylady.
Sonymen qatar zorlyq-zombylyqtan zardap shekken balalardy qorǵaý máselesine erekshe kóńil bólinip otyr. Eldiń barlyq óńirinde balalarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan kómek kabınetterin kezeń-kezeńimen ashý josparlanǵan. Bul kabınetterde qyzmetter «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha kórsetiledi. Onda alǵashqy psıhologııalyq kómek, sot-medıtsınalyq saraptama jáne beıindi mamandardyń qatysýymen saýalnama alý sııaqty qyzmetter bir jerde usynylady. Bul balalardyń túrli mekemelerge qaıta-qaıta júginý qajettiligin azaıtyp, psıhologııalyq jaraqat alý qaýpin tómendetedi. Jyl sońyna deıin ár óńirde keminde bir osyndaı kabınet ashý josparǵa endi.
Mektepterde erekshe nazardy qajet etetin balalarǵa pedagogıkalyq súıemeldeý júıesi engiziledi. Ár bala úshin pedagogter, mektep psıhologtary jáne ata-analardyń qatysýymen jeke profılaktıkalyq jumys jospary ázirlenedi. Bul shara táýekel tobyna jatatyn oqýshylardy erte anyqtap, olarǵa ýaqtyly psıhologııalyq jáne pedagogıkalyq qoldaý kórsetýge baǵyttalǵan.
Balalardyń jaraqat alýyn boldyrmaý maqsatynda «Balalar qaýipsizdigi terezesi» atty respýblıkalyq aqparattyq aktsııa ótkiziledi. Naýqan terezeden qulaý jaǵdaılaryn azaıtýǵa jáne ata-analardyń balalar qaýipsizdigine jaýapkershiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Aldaǵy ýaqytta memlekettik qoldaý sharalaryn tsıfrlandyrý aıasynda mGov platformasynda «Balanyń joly» atty tsıfrlyq júıe iske qosylady. Bul júıe balalarǵa kórsetiletin memlekettik qoldaý sharalaryn biriktirip, memlekettik organdardyń úılesimdi jumysyn qamtamasyz etedi.
Aıta ketý kerek, «Qazaqstan balalary» tujyrymdamasy 2024 jyldyń qańtarynda Úkimettiń sheshimimen bekitildi. Bul qujat balalardyń quqyqtaryn qorǵaý, qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne jan-jaqty damýyna arnalǵan alǵashqy biryńǵaı strategııalyq baǵdarlama bolyp tabylady. Onda 158 is-shara men 10 negizgi ındıkator qarastyrylǵan.
Budan buryn elimizdegi balabaqshalarda ilki joba iske qosylǵanyn habarlaǵanbyz.
