Qazaqstan azamattarynyń 78%-dan astamy jańa Konstıtýtsııa jobasyn qoldaıdy - saýalnama

ASTANA. KAZINFORM – «Qoǵamdyq pikir» zertteý ınstıtýty júrgizgen saýalnama nátıjesine sáıkes, jańa Konstıtýtsııa jobasy boıynsha jalpyhalyqtyq referendým qarsańynda qoǵamda oń kóńil-kúı qalyptasqan.

2026 jylǵy 14-18 aqpan aralyǵynda telefon arqyly júrgizilgen zertteýge 18 jastan asqan 1 200 respondent qatysty. Saýalnama elimizdiń 17 oblysy men respýblıkalyq mańyzy bar 3 qalasyn – Astana, Almaty jáne Shymkentti qamtydy.

Saýalnama derekteri halyqtyń habardarlyq deńgeıi joǵary ekenin kórsetedi. Respondentterdiń basym bóligi Konstıtýtsııa jobasynyń mazmunymen belgili bir deńgeıde tanys ekenin nemese ol týraly estigenin aıtqan. Tek 22,5%-y qujatpen tanys emes ekenin bildirgen.

Joba qoǵam tarapynan eleýli qoldaýǵa ıe. Konstıtýtsııamen qandaı da bir deńgeıde tanys azamattardyń 78,8%-y qujatty qoldaıdy. Onyń ishinde 31,7%-y tolyq qoldaıtynyn, al 47,1%-y negizinen qoldaıtynyn málimdegen.

Azamattardy eń aldymen olardyń kúndelikti ómirine jáne quqyqtyq mártebesine tikeleı áser etetin normalar qyzyqtyrady. Eń kóp talqylanǵan taqyryptar qatarynda azamattardyń quqyqtary men bostandyqtary – 35,3%, áleýmettik kepildikter – 29,5%, ekologııa máseleleri – 18% kórsetkishpen alǵa shyqqan. Sonymen qatar bilim men ǵylym salasyna 17,3% respondent nazar aýdarǵan.

Respondentterdiń 68,3%-y Konstıtýtsııalyq komıssııanyń jumysyn oń baǵalaǵan. Onyń ishinde 16,4%-y komıssııa óz mindetin tolyq oryndady dep sanasa, 49,8%-y bul pikirmen negizinen kelisetinin bildirgen.

Saýalnama elektoraldyq belsendiliktiń de joǵary ekenin kórsetti. «2026 jylǵy 15 naýryzda ótetin referendýmǵa qatysasyz ba?» degen suraqqa qatysýshylardyń 71,4%-y oń jaýap bergen. Onyń ishinde 32,9%-y mindetti túrde qatysatynyn, 38,5%-y qatysýy yqtımal ekenin aıtqan.

Konstıtýtsııalyq reformany talqylaý kóbine tulǵaaralyq deńgeıde júzege asýda. Azamattar bul máseleni negizinen otbasy múshelerimen – 37,6%, dostary jáne tanystarymen – 34,5%, áriptesterimen – 30,1% talqylaıdy. Áleýmettik jelilerdegi pikir almasý deńgeıi 17,9% shamasynda. Paıdalanýshylardyń 59,8%-y jarııalanymdardy oqýmen shekteletinin kórsetken.

Saýalnama qazaq jáne orys tilderinde uıaly baılanys abonentteri arasynda júrgizildi. Statıstıkalyq aýytqý 2,8%-dan aspaıdy. Zertteý Ortalyq saılaý komıssııasynyń jazbasha habarlamasy negizinde uıymdastyrylǵan.

Áleýmettik-demografııalyq qurylym boıynsha respondentterdiń 43,4%-y er adamdar, 56,6%-y áıelder. Qatysýshylardyń 64,2%-y qala turǵyndary, 35,8%-y aýyl turǵyndary boldy.

Aıta keteıik, buǵan deıin Bas prokýratýra referendýmǵa qatysty saýalnama júrgizý tártibin túsindirdi.