Qazaqstan azamattary úshin shetelde balanyń týǵanyn tirkeý erejeleri ózgerdi

ASTANA. KAZINFORM — Shet memleketterde azamattyq hal aktilerin tirkeý qaǵıdalary jańartyldy. Jańa normalar Qazaqstan azamattarynyń shetelde balanyń týýyn, nekege turýdy, nekeni buzýdy jáne qaıtys bolýdy tirkeý tártibin qamtıdy. 

novorojdennyı, rody, rebenok, mladenets
Foto: freepik.com

Atalǵan ózgerister 2026 jylǵy 30 shildede Syrtqy ister mınıstriniń buıryǵymen engizildi. Qaǵıdalardyń jańa redaktsııasy 2026 jylǵy 17 tamyzdan bastap kúshine enedi.

Ózgerister bes memlekettik qyzmetti retteıdi:

  • shetelde balanyń týýyn tirkeý;
  • shetelde nekeni tirkeý;
  • shetelde nekeni buzýdy tirkeý;
  • shetelde qaıtys bolýdy tirkeý;
  • azamattyq hal aktilerin tirkeý týraly qaıtalama kýálikter men anyqtamalardy berý.

Bala shetelde dúnıege kelse, qalaı tirkeýge bolady

Balanyń týýyn tirkeý úshin ata-anasy nemese ózge de múddeli tulǵalar sábı týǵan kúnnen bastap eki aıdan keshiktirmeı ótinish berýi tıis. Eger sábı óli týǵan bolsa, ótinish bes táýlik ishinde tapsyrylýy qajet.

Ótinishti jazbasha túrde nemese «elektrondyq úkimet» portaly arqyly berýge bolady. Alaıda portal arqyly ótinish berýge tek ata-anasynyń ekeýi de Qazaqstan azamaty bolyp, qazaqstandyq úlgidegi neke týraly kýáligi bolǵan jaǵdaıda ǵana ruqsat etiledi. Qujattardy qabyldaǵanda, maman kóshirmelerdi túpnusqalarymen salystyryp, keıin túpnusqalardy qaıtarady.

Tirkeý qansha ýaqyt alady

Qyzmet kórsetý merzimi ótinish berý tásiline baılanysty ártúrli:

  • Memlekettik qyzmet kórsetýshige tikeleı júgingen jaǵdaıda — 5 jumys kúnine deıin;
  • Elektrondyq úkimet portaly arqyly ótinish bergen jaǵdaıda — 3 jumys kúnine deıin.

Onlaın ótinish bergennen keıin onyń mártebesi, sondaı-aq nátıjeni alý kúni men ýaqyty paıdalanýshynyń jeke kabınetinde kórsetiledi.

Eger ótinishte tolyq málimet berilmese, barlyq qajetti qujat usynylmasa nemese qujattardyń biriniń jaramdylyq merzimi ótip ketse, ótinish qabyldanbaıdy. Kemshilikter túzetilgennen keıin qujattardy qaıta tapsyrýǵa bolady.

Tirkeý úderisi qalaı júzege asady

Azamattyq hal aktilerin tirkeýdiń aqparattyq júıesine málimetter engizilgennen keıin týý týraly akt jazbasy rásimdelip, týý týraly kýálik beriledi.

Portal arqyly ótinish berilgen jaǵdaıda:

  • birinshi jumys kúni qujattar tekseriledi;
  • kelesi jumys kúni málimetter júıege engiziledi;
  • odan keıingi bir jumys kúninde akt jazbasy rásimdelip, týý týraly kýálik daıyndalady.

Qujat daıyn bolǵan soń, ótinish berýshige tabystalady. Al qyzmet kórsetýden bas tartylǵan jaǵdaıda sebebi túsindirilgen jaýap jiberiledi.

Sábıdiń ata-anasy nekede turmasa, ne bolady

Jańartylǵan qaǵıdalarda ákelikti anyqtaý tártibi de naqtylanǵan.

Eger bala dúnıege kelgen kezde ata-anasy resmı nekede turmasa, týý týraly ótinishpen birge ákelikti nemese analyqty anyqtaý týraly birlesken ótinish berýge bolady. Qujattar tekserilgennen keıin, tıisti málimetter týý týraly akt jazbasyna engiziledi. Osydan keıin týý týraly kýálik jańartylǵan málimettermen rásimdeledi. Eskertetin jaıt — ákelikti anyqtaý týraly ótinishti ókil arqyly berýge ruqsat etilmeıdi, ata-ana ony jeke ózderi tapsyrýy qajet.

Bala bir jasqa tolǵan bolsa, ne isteý kerek

Jańartylǵan qaǵıdalarda balanyń jasyna qaraı týý týraly akt jazbasyn rásimdeý tártibi de naqtylandy.

  • Eger bala bir jasqa tolmaǵan bolsa, onyń ómirge kelýi aǵymdaǵy týýdy tirkeý kitabyna engiziledi.
  • Eger bala bir jasqa tolǵan nemese odan úlken bolsa, qalpyna keltirilgen týý týraly akt jazbasy rásimdeledi.

Qoryta aıtqanda, 2026 jylǵy 17 tamyzdan bastap sheteldegi Qazaqstan azamattary úshin azamattyq hal aktilerin tirkeýdiń barynsha júıelengen tártibi qoldanysqa engiziledi. Sondaı-aq, qaǵıdalarda kózdelgen jaǵdaılarda balanyń týýyn «elektrondyq úkimet» portaly arqyly onlaın tirkeý múmkindigi de qarastyrylǵan.

Aıta keteıik, buǵan deıin bala týýǵa baılanysty járdemaqyny eń kóp rásimdeıtin óńirler belgili bolǵanyn jazǵanbyz.