Qazaqstan AQSh-tyń senimdi saýda seriktesine aınaldy – saıasatker
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Vashıngtonda ótken «Beıbitshilik keńesiniń» alǵashqy otyrysyna qatysty. Memleket basshysynyń amerıkalyq iri korporatsııalarmen kezdesýi eki el qatynasynyń jańa kezeńge ótkenin kórsetedi. Bul pikirdi amerıkalyq saıasatker, AQSh memlekettik hatshysynyń burynǵy keńesshisi Mettıý Braıza Kazinform agenttigine bergen suhbatynda bildirdi.
AQSh syrtqy saıasatyndaǵy jańa baǵyt
– Toqaevtyń «Beıbitshilik keńesiniń» alǵashqy otyrysyna qatysýy halyqaralyq deńgeıde qyzý talqylandy. Bul AQSh-tyń jańa syrtqy saıası baǵyty qalyptasyp jatqanyn bildire me?
– Iá, bul – jańa tásildiń kórinisi. «Beıbitshilik keńesi» bastamasy Donald Tramp ákimshiliginiń halyqaralyq qatynastarǵa pragmatıkalyq turǵydan qaraıtynyn ańǵartady. Negizgi basymdyq – ıdeologııalyq teketires emes, naqty nátıje. Keı elderdiń bul formatqa shaqyrylmaýy da osy ustanymdy aıqyndaıdy. ıAǵnı, Vashıngton burynǵy qalyptasqan úlgilerden góri qatań ári shynaıy saıasatqa den qoıyp otyr.
Qazaqstannyń róli
– Osy formatta Qazaqstannyń róli qandaı?
– Qazaqstannyń róli mańyzdy. Prezıdent Toqaevtyń bul bastamaǵa qatysýy – strategııalyq sheshim. Bul qadam Astananyń jańa formatta jumys isteýge daıyn ekenin kórsetti. Naqty is pen nátıjege baǵyttalǵan yntymaqtastyqqa ashyq ekenin ańǵartty. Osy arqyly memleket basshylary arasynda tikeleı ári senimdi baılanys ornady.
Lıderler arasyndaǵy túsinistik
– Sarapshylar Toqaev pen Tramp arasynda ózara ymyra bar ekenin aıtady. Bul Vashıngtonda sezile me?
– Iá, eki lıder arasynda iskerlik baılanys qalyptasqan. Tramp Toqaev júrgizip otyrǵan «Qazaqstan – eń aldymen» ustanymyna qurmetpen qaraıdy. Bul qaǵıda «America First» tujyrymdamasymen úndes. Tramptyń pikirinshe, óz múddesin qorǵaı alatyn egemen memleketter ǵana turaqty halyqaralyq tártiptiń negizi bola alady. Osy turǵydan alǵanda, Qazaqstan AQSh úshin senimdi seriktes deýge bolady.
Ortalyq Azııaǵa jańa kózqaras
– AQSh Ortalyq Azııa elderine jańa ózara is-qımyl modelin usynyp otyr deýge bola ma?
– Iá, bul anyq baıqalady. Vashıngton aımaq elderine saıası aıyp taǵýdan góri ekonomıkalyq yntymaqtastyqqa basymdyq berip otyr. Negizgi nazar – bıznes pen ınvestıtsııada. Kúrdeli kópjaqty formattardan góri tikeleı ekijaqty kelisimderge mán beriledi. Osy turǵyda Qazaqstan aımaqtaǵy eń daıyn ári qolaıly seriktes sanalady.
Investıtsııalyq perspektıvalar
– Sapar barysynda birqatar ınvestıtsııalyq jobalar jarııalandy. AQSh kapıtaly, ásirese strategııalyq mıneraldar salasynda arta ma?
– Іri ınvestıtsııalar birden júzege asa qoımaıdy. Oǵan ýaqyt pen muqııat daıyndyq qajet. Degenmen, Toqaevtyń sapary amerıkalyq ınvestorlar úshin mańyzdy dabyl boldy. Qazaqstan kelisimsharttardyń myzǵymaıtynyn jáne zań ústemdigin saqtaıtynyn kórsetip otyr. AQSh kompanııalarynyń Qazaqstanda tabysty jumys istep kele jatqany belgili. Bul sapar jańa, aýqymdy jobalarǵa jol ashýy múmkin.
Konstıtýtsııalyq reforma jáne bıznes
– Naýryzda Qazaqstanda jańa Konstıtýtsııa boıynsha jalpyhalyqtyq referendým ótedi. Bul ózgerister amerıkalyq bıznes úshin qanshalyq mańyzdy?
– Bul reformalardy Vashıngton da, qarjy ortalyqtary da jiti qadaǵalap otyr. Olar Qazaqstannyń ınvestıtsııa úshin turaqty ári senimdi orta qalyptastyrýǵa umtylysyn kórsetedi. Biraq sheshýshi másele – reformalardyń is júzinde oryndalýy. Eger zańnamalyq ózgerister tolyq júzege assa, Qazaqstan Eýrazııadaǵy iskerlik ortalyq retindegi ornyn nyǵaıta túsedi.
Eske sala keteıik, buǵan deıin Memleket basshysynyń Amerıka Qurama Shtattaryna jumys saparymen baratynyn habarlaǵan edik. Sondaı-aq Prezıdent AQSh-qa barǵan saparynda Vashıngtondaǵy otandastarymyzben kezdesti.
Munan keıin Qasym-Jomart Toqaev Beıbitshilik keńesiniń alǵashqy otyrysyna qatysty.