QazAqparat-Anons: jeltoqsannyń 30-y men qańtardyń 3-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ÚKІMET
QR Úkimetiniń qaýlysymen jumysshylardyń tynyǵýyna qolaıly jaǵdaı jasaý jáne jumys ýaqytyn tıimdi paıdalaný úshin demalys kúni 2010 jylǵy qańtardyń 10-yndaǵy jeksenbiden qańtardyń 8-indegi juma kúnine aýystyryldy.
ASTANA
Jeltoqsannyń 19-y men 31-i aralyǵynda Astanada Jańa jylǵa arnalǵan saltanatty is sharalar ótedi. Elordalyq ákimdiktiń baspasóz qyzmeti taratqan keste boıynsha, jeltoqsannyń 23-30-y aralyǵynda «Jastar» saraıynda jańajyldyq qoıylymdar, bı keshteri uıymdastyrylady.
Jeltoqsannyń 30-y kúni Astanadaǵy «Báıterek» medıa-ortalyǵynda «Azamattyq qoǵam jáne ulttyq ıdeıa - jýrnalıster kózimen» konkýrsyna qatysqan jýrnalısterdi marapattaý saltanaty ótedi.
Jeltoqsannyń 31-i men qańtardyń 4-i aralyǵynda astanalyq tártip saqshylary kúsheıtilgen rejımde jumys isteıtin bolady.
ALMATY
Jeltoqsannyń 30-ynda Ulttyq banktiń ortalyq keńsesinde brıfıng bolady.
Jeltoqsannyń 30-ynda qyz balalarǵa arnalǵan «Ádemi» daıyndyq mektebiniń ashylý saltanaty bolady.
Jeltoqsannyń 30-ynda «Aıgólek» balabaqshasy ashylady.
Jeltoqsannyń 30-ynda «Qalamger» baspasóz ortalyǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine arnalǵan derekti fılmniń tanystyrylymy bolady.
Aldaǵy jylǵy qańtardyń 2-10 kúnderi aralyǵynda Almatyda Azııalyq mýltfılmderdiń «Anımatsııa» festıvali ótedi. Sharaǵa áıgili «Alǵashqy top» mýltfılminiń rejısseri Ioshıharý Asıno arnaıy kelmek. Festıval kúnderi ol 2 kún arnaıy sheberlik synybyn ótkizedi.
ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.
30 JELTOQSAN, SÁRSENBІ
Madagaskar Respýblıkasynyń kúni. 1975 jyly jeltoqsannyń 21-de Referendým Demokratııalyq Madagaskar Respýblıkasynyń Ata Zańyn qabyldady.
OQIǴALAR
14 jyl buryn (1995) Qaraǵandy oblysynyń Egindibulaq aýylynda Qazybek bıge eskertkish ornatyldy.
11 jyl buryn (1998) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Import taýarlarynan ishki naryqty qorǵaý týraly sharalar» Zańy qabyldandy.
10 jyl buryn (1999) Aqmola oblysy Atbasar qalasynda jazýshy Іlııas Esenberlınniń murajaıy ashyldy. Jazýshy turǵan úıge eskertkish taqta ornatyldy.
ESІMDER
95 jyl buryn (1914-1996) tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, dotsent, Qazaq KSR-ne eńbek sińirgen muǵalimi, Qazaq qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtynyń alǵashqy rektory MÝRZABEKOVA (Myrzabekova) Tursyn dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan.
Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn (Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtet) bitirgen.
1933-1945 jyldary oqytýshylyq, Shymkent qalalyq atqarý komıtetinde qyzmet atqarǵan. 1945-1959 jyldary - Qazaq qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory. 1959-1978 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) oqytýshysy.
Qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtynda jataqhana men oqý korpýstaryn salýdy, stýdentterdi tegin tamaqtandyrýdy, kitaphanalarǵa Máskeý, Sankt-Peterbor qalalarynan kitaptar aldyryp, hımııalyq laboratorııa uıymdastyrǵan.
Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
70 jyl buryn (1939) ǵalym, zań ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Quqyq jáne naryq akademııasynyń rektory SÁBІKENOV Salahıden Nursalıuly dúnıege keldi.
Atyraý oblysynda týǵan.
Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.
1965-1993 jyldary - Qazaqstan Ǵylym Akademııasy Fılosofııa jáne quqyq ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, Qaraǵandy joǵary mılıtsııa mektebiniń oqytýshysy. 1993-1995 jyldary - Almaty joǵary mılıtsııa mektebi bastyǵynyń orynbasary. 1996-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııalyq Keńesiniń múshesi.
«Pravo ı sotsıalnye ınteresy», «Normatıvno-pravovye akty», «Kontseptsııa pravovogo gosýdarstva», «Salystyrmaly memlekettik quqyq» ǵylymı eńbekterdiń avtory. 5 ǵylym doktoryn, 35 ǵylym kandıdatyn daıyndaǵan.
31 JELTOQSAN, BEISENBІ
Álem ázerbaıjandarynyń yntymaqtastyq kúni. Alǵashqy ret 1991 jylǵy jeltoqsannyń 16-ynda ázirbaıjan halqynyń kóshbasshysy Geıdar Alıev Nahıchevan Avtonomııalyq Respýblıkasynyń Joǵarǵy Májilisiniń tóraǵasy bola turyp jarııalady, sodan keıin bul kún ázirbaıjan halqynyń ulttyq meıramy bolyp qaldy.
Qyrǵystannyń keden qyzmetkerleriniń kúni. 2006 jylǵy aqpannyń 15-i Qyrǵyz Respýblıkasy Úkimetiniń Qaýlysymen Qyrǵyz Respýblıkasynyń keden qyzmetiniń dástúrin uıymdastyrý jáne mırasqorlyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda bekitilgen.
OQIǴALAR
15 jyl buryn (1994) akademık Zeınolla Qabdolovqa «Qazaqstannyń halyq jazýshysy» qurmetti ataǵy berildi.
15 jyl buryn (1994) ánshi Maqpal Júnisovaǵa «Qazaqstannyń halyq ártisi» qurmetti ataǵy berildi.
13 buryn (1996) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaevtyń Qaýlysymen «Shetelde turatyn otandastarǵa kómek kórsetý memlekettik baǵdarlama» bekitildi.
5 jyl buryn (2004) Almatyda Qazaqstanyń tarıhy, mádenıeti jáne óneri týraly «World Discovery Kazakhstan» atty jýrnalynyń birinshi sany jaryq kórdi. Jańa jýrnalda tarıh, mádenıet, qazirgi qazaqstan qoǵamynyń sana seziminiń damýy týraly taqyryptar qozǵalady. Jýrnaldyń baspagerleri men redaktsııa ujymynyń oıynsha, «World Discovery Kazakhstan», qazirgi qazaqstan qoǵamy ózin-ózi ıdentıfıkatsııalaý jáne qalyptastyrý úshin ǵana arnalǵan, sol ulttyq naqysh basqa birlestikterdegi halyqtardy biriktiredi. Baspanyń tırajy - 15 myń dana, jylyna 4 ret shyǵady.
ESІMDER
95 jyl buryn (1914-1974) jazýshy, aýdarmashy, ǵalym, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty SATYBALDIEV Áben dúnıege keldi.
Taraz qalasynda týǵan.
Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.
1939-1962 jyldary - «Ońtústik Qazaqstan» oblystyq gazetiniń ádebı qyzmetkeri, bólim meńgerýshisi, «Sotsıalıstik Qazaqstan» («Egemen Qazaqstan») gazetiniń menshikti tilshisi, bólim meńgerýshisi, «Ara» - «Shmel» jýrnalynyń jaýapty hatshysy, «Juldyz» jýrnaly bas redaktorynyń orynbasary, «Qazaq ádebıeti» gazetiniń bas redaktory. 1968-1974 jyldary Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Til bilimi ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, Qazaq Sovet entsıklopedııasy bas redaktorynyń birinshi orynbasary qyzmetterin atqarǵan.
«Rýhanı qazyna» ǵylymı eńbekter jınaǵynyń, «Aqmaral» áńgime, ocherkter jınaǵynyń avtory. I.Goncharovtyń «Jar» romanyn, B.Polevoıdyń «Naǵyz adam týraly ańyz», F.Gladkovtyń «Balalyq shaq» povesterin, A.Qahardyń «Qyshtaq», Sh.Rashıdovtyń «Daýyldan da kúshti» romandaryn qazaq tiline aýdarǵan.
85 jyl buryn (1924-1991) ǵalym, ónertaný ǵylymdarynyń kandıdaty, professor BISENOVA Ǵafýra Nurǵalıqyzy dúnıege keldi.
Batys Qazaqstan oblysy Aqjaıyq aýdanynda týǵan.
Oral pedagogıkalyq ınstıtýtyn (M.Ótemisov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtet), Almaty konservatorııasyn (Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasy) bitirgen.
Oral pedagogıkalyq ınstıtýty fızıka-matematıka fakýltetiniń oqytýshysy bolǵan. 1953-1967 jyldary - Qazaq radıosynyń kórkemdik jetekshisi, Qazaqstan Kommýnıstik partııasy Ortalyq Komıteti úgit-nasıhat bóliminiń nusqaýshysy. 1967 jyldan Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynyń ǵylymı jumystar jónindegi prorektory, qazaq mýzykasy men folklory kafedrasynyń professory qyzmetterin atqarǵan.
Ǵylymı eńbekteri qazaqtyń halyq mýzykasyn zertteýge, negizinen Abaıdyń án shyǵarmashylyǵyna arnalǵan.
QAŃTARDYŃ 1-І, JUMA
Dúnıejújilik beıbitshilik kúni. 1968 jyly Rım Papasy VI Pavel jarııalaǵan. 1969 jyldyń 17 jeltoqsanynda BUU Bas Assambleıasy resmı túrde jarııalady.
Sýdan Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni (1956). Afrıkanyń soltústik-shyǵysynda ornalasqan memleket. Astanasy - Hartým qalasy. Memleket basshysy - prezıdent. Zań shyǵarýshy organy - 1 palataly parlament (Ulttyq assambleıa). Atqarýshy organy - Mınıstr Keńesi. Resmı tili - arab tili. Aqsha birligi - sýdan dınary.
Kýba Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Azattyq kúni. Kýba revolıýtsııasynyń jeńisi (1959). 1956 jyly F.Kastro bastaǵan qarýly kóterilisshiler ult-azattyq kúresin bastady. 1959 jylǵy qańtardyń 1-de úsh jylǵa sozylǵan Kýba revolıýtsııasy jeńiske jetti.
Qazaqstan Respýblıkasy men Kýba Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy naýryzdyń 24-de ornatyldy.
OQIǴALAR
30 jyl buryn (1980) Almaty sáýlet-qurylys ınstıtýty (qazirgi Qazaq memlekettik sáýlet-qurylys akademııasy) quryldy. Instıtýt Qazaqtyń polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń sáýlet jáne ınjenerlik-qurylys fakýltetteriniń jáne Búkilodaqtyq syrttaı ınjenerlik-qurylys ınstıtýtynyń Almaty fılıalynyń negizinde quryldy. 1992 jyldan qazirgi atymen atalady. Otyz jyldan beri ınstıtýtta 10 myńnan asa joǵary dárejeli mamandar daıyndaldy. Búginde akademııada 14 mamandyk boıynsha 4 mynnan asa stýdentter oqıdy. 40 kafedrada 500-ge jýyq oqytýshylar bar. Ony ishinde 30-dan asa ǵylym doktory, professory, 200-ge tarta ǵylym kandıdaty, dotsenti bar.
30 jyl buryn (1980) kórkemóner jaıyndaǵy ádebıetter shyǵaratyn «Óner» baspasy ashyldy.
15 jyl buryn (1995) Qazaqstanda jańa tólqujat engizilip, qyzyl tysty keńes pasporty kýálikke aýystyryldy.
1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasy resmı túrde Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy (EQYU) tóraǵalary «Úshtiginiń» quramyna kirdi.
EQYU-nyń Rásimder erejelerine sáıkes «Úshtikti» uıymnyń qazirgi, aldyńǵy jáne keıingi tóraǵalary quraıdy.
«Úshtik» is-qımyldar men ortamerzimdik josparlaýdy úılestirýdiń mańyzdy quraly bolyp tabylady. Ol Uıym qyzmetindegi sabaqtastyqty qamtamasyz etetin jáne Qazirgi tóraǵaǵa keńes beretin organ bolyp tabylady.
Munymen qatar, Qazaqstan Uıymǵa qatysýshy 56 elden basqa quramyna Aljır, Egıpet, Izraıl, Iordanııa, Marokko jáne Týnıs kiretin EQYU-nyń Jerortateńizdik áriptes eldermen yntymaqtastyq jónindegi baılanystary tobyna tóraǵalyq etýge kiristi.
Jerortateńizdik áriptestermen ózara is-qımyl - EQYU qyzmetiniń mańyzdy baǵyttarynyń biri bolyp tabylady jáne de óz arasyndaǵy tıimdi múddeler salalaryn, sondaı-aq qaýipsizdikti qamtamasyz etý men qaýip-qaterlerge qarsy turý áreketterin odan ári úılestirý maqsatyndaǵy múmkindikterdi anyqtaýǵa baǵyttalǵan.
ESІMDER
90 jyl buryn (1920-1991) geologııa-mıneralogııa ǵylymdarynyń doktory ataǵyn alǵan alǵashqy qazaq áıeli, geolog, professor, Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń korrespondent múshesi TÁJІBAEVA Patshaıym Tájibaıqyzy dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysy Tóle bı aýdanynda týǵan.
Tashkenttegi Orta Azııa ýnıversıtetin bitirgen.
1947-1991 jyldary Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń Geologııa ǵylymdary ınstıtýtynda aǵa ǵylymı qyzmetker, zerthana meńgerýshisi, bólim bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.
Onyń basshylyǵymen shógindi jynystar men rýdalardy zertteýde jańa fızıkalyq ádister kesheni qoldanyla bastady. P.Tájibaeva Qazaqstanda lıtologııa jáne shógindi paıdaly qazbalar jónindegi ilimniń damýyna úlken úles qosty. Ortalyq Qazaqstannyń shógindi jynystary men rýdalaryn zerttedi.
Eki márte Halyqtar dostyǵy ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1950) aýyl-sharýashylyǵy ǵylymdarynyń kandıdaty, Parlament Májilisiniń depýtaty - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi OMAROV Ermuhanbet Omaruly dúnıege keldi.
Almaty oblysynyń Talǵar aýdanyndaǵy Sheńgeldi aýylynda týǵan.
Qazaq memlekettik aýylsharýashylyǵy ınstıtýtyn bitirgen.
1976-1981 jyldary Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy «Baltabaı» keńsharynda brıgadır, bólim basqarýshysy, aǵa agronom, 1981-1985 jyldary Baltabaı aýyldyq Keńesiniń tóraǵasy kyzmetin atqara júrip, halyq depýtattary aýdandyq Keńesiniń depýtaty bolyp saılandy. 1985-1990 jyldary «Talǵar» keńshary partııa uıymynyń hatshysy, oblystyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy, bólim meńgerýshisiniń orynbasary qyzmetterin atqardy. 1990-1992 jyldary oblystyq agroónerkásip komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary, 1992-1996 jyldary Almaty oblystyq jer qatynastary men jerge ornalastyrý komıtetiniń tóraǵasy boldy. 1996-1998 jyldary Almaty oblysy Ákiminiń orynbasary bolyp istedi. 1998 jyldyń naýryzynan bastap 2004 jyldyń qarashasyna deıin Almaty oblysy Panfılov aýdanynyń ákimi qyzmetin atqardy. 2004 jyldyń qarashasynan 2007 jyldyń maýsym aıyna deıin Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi úshinshi shaqyrylymynyń depýtaty, agrarlyq máseleler jónindegi komıtetiniń múshesi boldy.
Qazirgi qyzmetinde - 2007 jyldyń kyrkúıeginen.
«Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııanyń múshesi.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine 10 jyl», «Tyńǵa 50 jyl» jáne «Astana» merekelik medaldarymen marapattalǵan.
QAŃTARDYŃ 2-І, SENBІ
Shveıtsarııada Áýlıe Bertold kúni. Jańa jyldyq merekeden keıin - Áýlıe Bertold kúni - Bern qalasynyń qalanǵanyna oraı atap ótedi. Eldiń astanasy - Bernniń 1191 jyly Býrgýndııa úkimetiniń Besinshi Tserınger Bertold gertsoginiń qaýly shyǵarýymen negizi qalandy.
OQIǴALAR
42 jylburyn(1968) «Vechernıı Almaty» gazetiniń alǵashqy sany jaryq kórdi.
Gazet qala ákimshiligi men máslıhatynyń, qoǵamdyq jáne mádenı uıymdarynyń turmysyndaǵy jańalyqtardy, kásipkerlik, iskerlik, saýda men kólik salasyndaǵy aqparattardy jarııalaıdy. Sondaı-aq, naryqtyq ekonomıka máseleleri men áleýmettik-quqyqtyq taqyryptardy keńinen qamtyp, oqyrman saýaldaryna keńes berip otyrady.
18 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy Eýropadaǵy Qaýipsizdik pen yntymaqtastyq jónindegi uıymǵa múshe boldy.
3 jyl buryn (2007) Qazaqstan Ramsar konventsııasyna qol qoıǵan 154-shi el boldy. 2007 jylǵy qańtardyń 2-inde qujatqa qol qoıyldy, tórt aıdan keıin mamyrdyń 2-inde kúshine endi.
Qazaqstannyń alǵashqy Ramsar obektisi - Aqmola oblysyndaǵy Teńiz-Qorǵaljyn kólderiniń júıesi - halyqaralyq máni bar sýly-sazdy jerler tizimine 1976 jyly qazanda engizilgen.
Ramsar kishi granttar qoryn qosa Konventsııaǵa birigý jumystary Birikken ulttar uıymynyń damý baǵdarlamasynyń (BUUDB - PROON) Astanadaǵy ókilderi men Halyqaralyq qustardy qorǵaý odaǵynyń kómegimen jáne de Ulybrıtanııadaǵy qustardy qorǵaý Koroldik uıymy men Qazaqstandaǵy bıoalýandyqty saqtaý qaýymdastyǵymen júzege asyryldy.
ESІMDER
85 jyl buryn (1925-1999) Keńes Odaǵynyń Batyry QAIYRBAEV Mahmet dúnıege keldi.
Semeı oblysy Besqaraǵaı aýdanynda týǵan.
1942 jyly ásker qataryna shaqyryldy. Tankige qarsy joıýshy-artıllerııa polkiniń batareıa komandıri boldy. 1944 jyly Shaýlıaı qalasynyń (Lıtva) túbinde bolǵan urysta asqan erliktiń úlgisin kórsetti. Quramynda aǵa leıtenant Mahmet bar 15 keńes áskeri jaýdyń 3 tankisin, avtomatshylardyń úlken tobyn joıdy. Osy erligi úshin Mahmet Qaıyrbaevqa 1945 jyly Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berildi.
1945 jyly Dzerjınskıı atyndaǵy Áskerı akademııasy janyndaǵy kýrsty bitirgen.
Onyń batareıasynyń 76 mıllımetrlik zeńbiregi Pavlodar oblystyq tarıhı-ólketaný murajaıynda saqtaýly.
1946 jyly zapasqa shyǵyp, elge oralǵannan keıin aýdandyq atqarý komıtetterinde jumys istedi. Aqtoǵaı aýdanyn basqardy. Pavlodar oblystyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy boldy. 1976-1982 jyldary Pavlodar oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy bolyp jumys istedi.
Lenın, Oktıabr Revolıýtsııasy, Aleksandr Nevskıı, 1- jáne 2-dárejeli Otan soǵysy, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
Onyń esimi Pavlodardaǵy bir kóshege jáne Balalar sport mektebine berilgen.
55 jyl buryn (1955) Parlament Májilisiniń depýtaty - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń múshesiSEIІTMAǴANBETOVA Gúlnár Súleımenqyzy dúnıege keldi.
Mańǵystaý oblysynyń Tuşyqudyq aýylynda týǵan.
Qazaq hımııa-tehnologııa ınstıtýtyn, Máskeý joǵary partııa mektebin, Ortalyq Azııa ýnıversıtetin bitirgen.
Mańǵystaý oblysy ákiminiń orynbasary qyzmetin atqarǵan.
Qazirgi qyzmetinde - 2007 jyldan.
QAŃTARDYŃ 3-І, JEKSENBІ
OQIǴALAR
18 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy men Qytaı Halyq Respýblıkasynyń arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatyldy.
5 jyl buryn (2005) Pavlodarda Keńes Odaǵynyń Batyry Mahmet Qaıyrbaevqa eskertkish taqta ornatyldy.
M.Qaıyrbav (1925-1996) - 1943 jyly Kalının jáne Belarýs maıdandarynda polk, batareıany basqarǵan. Soǵys jyldary 2 ret Otan soǵysy, Aleksandr Nevskıı ordenderimen, medaldarmen marapattaǵan. 1944 jyly 19-jastaǵy qazaqstandyq Shaýlıaı túbindegi shaıqasy úshin Keńes Odaǵynyń Batyry atandy.
Soǵystan keıingi jyldary da eren eńbegi úshin eki ret Eńbek Qyzyl Tý ordenimen marapattalǵan.
3 jyl buryn (2007) Semeı memlekettik ýnıversıtetiniń janyndaǵy «HHІ ǵasyr jáne Shákárim álemi» atty ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń qyzmetkerleri zertteýler júrgizý barysynda qazaq aqyny jáne fılosofy Shákárim Qudaıberdıevtiń ómirbaıanynyń osy ýaqytqa deıin belgisiz bolyp kelgen aıǵaqtaryn tapty.
Ǵalymdar Shákárimniń uly Zııat aqyn jáne rejısser bolǵany týraly kýálandyratyn qujattar tapty. Ol Qytaıda ómir súrip jáne jumys istegen jáne sol jerde qazaq mádenıetin belsene nasıhattaǵan. Sonymen birge onyń jazǵan ánderi de tabylǵan.
3 jyl buryn (2007) Parıjde qazaqtyń tanymal jazýshysy, M.Sholohov atyndaǵy halyqaralyq syılyqtyń ıegeri Sábıt Dosanovtyń frantsýz tilinde «Belaıa Arýana» atty kitaby jaryq kórdi.
Kitaptyń alǵy sózin kórnekti ádebı synshy Alber Fıshler jazdy. Aýdarmasyn jasaǵan belgili frantsýz aýdarmashysy Anrı Avrıl.
ESІMDER
110 jyl buryn (1900-1974) ǵalym, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstandaǵy ortopedııalyq-travmatologııa negizin salýshylardyń biri EDELЬShTEIN Grıgorıı Lvovıch dúnıege keldi.
Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Ýkraınanyń Dnepropetrovsk oblysynda týǵan.
Reseıdegi Tomsk memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
1958 jyldan Qazaqstanda turyp, Almaty memlekettik medıtsınalyq ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisi, Qazaq KSR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bas travmatology bolǵan. 1964-1974 jyldary Almaty dárigerler bilimin jetildirý ınstıtýty travmatologııa jáne ortopedııa kafedrasynyń meńgerýshisi, ǵylymı keńesshisi qyzmetterin atqarǵan.
Negizgi ǵylymı eńbekteri súıek plastıkasy (óz súıegin ózine, sondaı-aq ózgeniń súıegin jamaý) máselelerine arnalǵan.
60 jyl buryn (1950-2008) erkin kúresten, sambo, qazaqsha kúresten sport sheberi BAIMUQAShEV Seıdálim Muqanbaıuly dúnıege keldi.
Almaty oblysynda týǵan.
Erkin kúresten, sambo kúresinen Qazaqstan chempıony. Qazaqsha kúresten XV, XVI Qazaqstan Spartakıadalarynyń chempıony.
Erkin kúresten aýyl sportshylary arasyndaǵy KSRO chempıonatyna qatysqan.
1979 jyly erkin kúresten Ulan-Batyrda (MHR), Tashkentte (Ózbekstan) Ortalyq Azııa júldesine ótkizilgen Halyqaralyq týrnırlerdiń jeńimpazy.
