QazAqparat-Anons: jeltoqsannyń 25-i men 27-si aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Jeltoqsannyń 25-inde  Densaýlyq saqtaý mınıstrliginde mınıstr J.Dosqalıevtyń jáne «Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ınvestıtsııalyq jobalardy basqarý ortalyǵy» JShS ókilderiniń qatysýymen densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jastar jobalarynyń jeimpazdaryn marapattaý rásimi ótedi.

BASQA MEMLEKETTІK QURYLYMDAR

Qazan aıynan bastap jeltoqsan aıynyń sońyna deıingi aralyqta Kedendik baqylaý komıtetiniń basshylary barlyq múddeli máseleler boıynsha azamattardy qabyldaıdy. Sondaı-aq, azamattar komıtet tóraǵasynyń orynbasarlaryna da saýaldaryn qoıa alady. Tóraǵanyń orynbasary Serjan Dúısebaev jeltoqsannyń 24-inde qabyldaý ótkizedi. Al Tóraǵanyń orynbasary Igor Ten azamattardy jeltoqsannyń 21-inde qabyldaıdy. Qabyldaý ýaqyty - saǵat 16.30-dan 18.30-ǵa deıingi aralyq. Qabyldaýǵa (8-7172) 79-45-79 telefony arqyzy jazylýǵa bolady.

ASTANA

Jeltoqsannyń 19-y men 31-i aralyǵynda Astanada Jańa jylǵa arnalǵan saltanatty is sharalar ótedi. Elordalyq ákimdiktiń baspasóz qyzmeti  taratqan keste boıynsha, jeltoqsannyń 23-30-y aralyǵynda «Jastar» saraıynda jańajyldyq qoıylymdar, bı keshteri uıymdastyrylady. Jeltoqsannyń 24-inde Esil jaǵalaýynda, «Kóktal» turǵyn úı oramanyń Mádenıet úıiniń aldyndaǵy alańda, №23 orta mektepte Saryarqa aýdanyndaǵy mektepterdiń arasynda jarııalanǵan  úzdik bezendirý konkýrsynyń qorytyndysy shyǵarylady. Jeltoqsannyń 25-inen bastap elordalyq tsırkte reseılik «Muz aıdyndaǵy tsırk» jańajyldyq qoıylymy bastalady. Jeltoqsannyń 25-inde daryndy balalarǵa arnalǵan Prezıdenttik shyrsha bolady.

Jeltoqsannyń         24-25-inde sporttyq gımnastıkadan Astana qalasynyń ashyq chempıonaty ótetin bolady.

Jeltoqsannyń 25-inde   Beıbitshilik  jáne  Kelisim saraıynda    Prezıdent   N.Nazarbaevtyń atynan    jetim balalarǵa  arnalǵan jańajyldyq     shyrsha     merekesi  ótedi. Sharaǵa Astana  ákimi  I.Tasmaǵambetov  qatysady.

Jeltoqsannyń 25-inde elordadaǵy  «Balapan»  balabaqshasynda   aqyn  F.Ońǵarsynovanyń  qatysýymen  «Tusaýkesý»   rásiminiń  teatrlandyrylǵan qoıylymy   ótedi.

ALMATY

Jeltoqsannyń 25-inde   «Almaty Taýers» kesheninde   Elbasy N.Nazarbaevtyń  atynan    balalarǵa   arnalǵan   Jańajyldyq shyrsha    merekesi  ótedi.

Jeltoqsannyń  25-inde Almaty ákimdiginde   Úkimettik emes   uıymdarmen  yntymaqtastyq jáne ózara is-qımyl jónindegi  qoǵamdyq keńestiń  májilisi  ótedi.

Jeltoqsannyń  25-inde  Tuńǵysh Prezıdent Qorynyń   uıymdastyrýymen Qaskeleńdegi «Bambarııa-Kergýdý» meıramhanasynda úzdik  oqýshylarǵa  arnalǵan  merekelik shara  ótedi.

Almatyda jeltoqsannyń 29-y kúni «Shámshi» jýrnalynyń 1 jyldyǵyna oraı Shámshi Qaldaıaqov ánderiniń keshi ótedi.

ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.

25 JELTOQSAN, JUMA

Rojdestvo. Eýropada Rojdestvo merekesi Áýlıe Nıkolaýs kúni, ıaǵnı jeltoqsannyń 6-da bastalyp, qańtardyń 6-da aıaqtalady. Eýropanyń kóptegen elderinde bul mereke - naǵyz otbasylyq meıram bolyp sanalady. Rojdestvony toılaý eki-úsh kúnge sozylady da dástúrli birinshi juldyz janǵan sátte keshki asqa otyrýdan bastalady.

OQIǴALAR

30 jyl buryn (1979) «Tarazdyń kóne eskertkishteri» atty memlekettik murajaı-qoryǵy quryldy. Murajaıdyń quramyna kóne Tarazdyń eskertkishteri jáne Áýlıeata kezindegi qala qurylysy men sáýlet eskertkishteri kiredi. Solardyń ishinde Aısha bıbi, Qarahan, Babadja hatýn, Dáýitbek (Shamansúr) keseneleri, Ábdiqadyr meshiti, Úshtóbe saqtar qorǵany, Tónkeris, Tórtkól úı-jaıy jáne t.b. bar. Murajaı eksponattaryna kóne-túrik jazýlary, kúıiktas qumyralary, aǵash ydystar kiredi.

27 jyl buryn (1982) «Otyrar sazy» atty folklorlyq-etnografııalyq orkestri quryldy (qazirgi N.Tlendıev atyndaǵy Memlekettik folklorlyq-etnografııalyq orkestr akademııasy).

3 jyl buryn (2006) Almatyda «Ahmet Jubanov» atty derekti fılmniń premerasy boldy.

Kórinistiń avtory - tanymal rejısser Qalıla Omarov. Fılmniń stsenarııin mýzykant Jubanovtyń qyzy Ajar Ahmetqyzymen birge jazǵan. Fılmde keıipkerdiń tanymal jáne tanymsyz ómiriniń kórinisteri paıdalanylǵan. A.Jubanovtyń týǵan jeri - Aqtóbe oblysynda jáne Almatyda, Astanada jáne Parıjdegi mereıtoılyq sharalar ótken ıÝNESKO-nyń shtab-páterinde túsirilgen. Máskeý muraǵattarynan materıaldar paıdalanylǵan. Fılmde Jubanovtar áýletiniń kóptegen músheleri jáne onyń shóberesi, jas tanymal dırıjer Alan Bóribaev ta qatysqan.

3 jyl buryn (2006) Semeıde alǵashqy ret qazaqstandaǵy dóńgelekti traktordy TTZ-80.10. qurastyrý konveıerlik jelisi iske qosyldy. Bul onyń qurylýyna Belarýs, Reseı, Ózbekstan jáne Qazaqstan qatysqan birlesken kásiporyn.

ESІMDER

120 jyl buryn (1889-1941) Alash qozǵalysynyń qaıratkeri, Túrkistan ólkesi halyqtarynyń azattyq kúresi jetekshileriniń biri, pýblıtsıst MUSTAFA Shoqaı dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Shıeli aýdanynda týǵan.

Sulýtóbe stantsııasyndaǵy orys mektebinde bastaýysh bilim alǵan ol 1902 jyly Tashkenttegi gımnazııaǵa túsip, 1910 jyly úzdik bitirip shyǵady. Bolashaq qaıratker 1910 jyly Sankt-Peterbor ýnıversıtetiniń zań fakýltetine oqýǵa túsip, ony 1917 jyly bitiredi.

Stýdent shaǵynan qoǵamdyq-saıası ómirge belsene aralasyp, túrki-musylman stýdent jastarynyń qozǵalysyna qatysady. 1917 jyly sáýirdiń 16-21-i aralyǵynda Tashkentte ótken Túrkistan ólkesi musylmandarynyń 1-shi sezine qatysyp, onyń tóralqasyna múshe bolyp saılandy. «Birlik týy» gazetiniń negizin qalap, onyń alǵashqy redaktory boldy. Túrkistan ólkesi jergilikti halqynyń múddesin qorǵaýdy maqsat etken qoǵamdyq-saıası uıymdardyń qyzmetin úılestirý úshin qurylǵan «Túrkistan ólkesi musylmandarynyń ortalyq keńesine» tóraǵalyq etti. Birinshi jalpyqazaq sezine qatysyp, Búkilreseılik quryltaı jınalysyna depýtattyqqa kandıdat retinde usynyldy. 1917 jyly Qazan tóńkerisinen keıin Tashkenttegi jumysshy-soldat depýtattar keńesi jergilikti halyqtyń ózin-ózi basqarý quqyǵyn moıyndaýdan bas tartyp, qarashanyń 15-22-inde ótken keńesterdiń 3-shi sezi qabyldaǵan «ólkedegi barlyq bılik eýropalyq násil ókilderinen kuralǵan Túrkistan Halyq komıssarlar keńesine kóshedi» degen qaýlysyn Mustafa Shoqaı naǵyz ádiletsizdik dep baǵalady. Ulttyq qoǵamdyq-saıası uıymdardy keńesterdiń qyryna alýyna baılanysty Mustafa Shoqaı jetekshilik etken «Túrkistan ólkesi musylmandarynyń ortalyq keńesi» Tashkentten Qoqanǵa kóship, onda ólke musylmandarynyń tótenshe sezin tez arada ótkizý isin qolǵa aldy. 1917 jyly qarashanyń 28-inde ótken Túrkistan ólkesi musylmandarynyń tótenshe 4-shi seziniń tóralqasyna basshylyq etti. Osy sezd sheshimimen qurylǵan Túrkistan (Qoqan) avtonomııasynyń 54 adamnan turatyn Ýaqytsha Halyq Keńesi quramyna saılandy jáne jańa Ýaqytsha úkimettiń Syrtqy ister mınıstri boldy. Ýaqytsha úkimetiniń tóraǵasy M.Tynyshbaev qyzmetinen ketkennen keıin onyń ornyna Mustafa Shoqaı saılandy. Ol sondaı-aq 1917 jyly jeltoqsanda Ekinshi jalpyqazaq sezine qatysyp, Alashorda quramyna saılandy. Sezd aıaqtalǵannan keıin Mustafa Shoqaı birtutas avtonomııa qurý máselesin qaraý úshin Syrdarııa qazaqtarynyń quryltaıyn shaqyrý týraly tıisti qaıratkerlerge jedelhat joldady. Onda: «Syrdarııa halqyna óz tarapymnan aıtarym, teginde Alash balasynyń basy qosylatyn kezi osy búgin. Aırylsaq, munan soń jurttyń basyn qosýymyz qıyn. Alash uranyna shappaıtyn qazaq balasy bolmas. Syrdarııa qazaǵy keshikpeı Alash týynyń astyna jınalar degen úmittemiz delingen edi. Mustafa Shoqaıdyń Syrdarııa óńiri qazaqtaryn Alash avtonomııasyna qosý jolyndaǵy áreketi nátıjesiz bolǵan joq. 1918 jyldyń bas kezinde ótken Syrdarııa oblysy qazaqtarynyń sezi «Alashorda óz aldyna avtonomııa jarııalap, Túrkistan (Qoqan) avtonomııasymen odaq bolsa, Syrdarııa qazaqtary Túrkistan avtonomııasynan shyǵyp, Alash avtonomııasyna kiredi» degen qaýly qabyldady. Qoqan qalasyn bolshevıkter jaýlap alyp, Túrkistan (Qoqan) avtonomııasyn qulatýyna baılanysty Mustafa Shoqaı shet elge emıgratsııaǵa ketýge májbúr boldy. 1918 jyly mamyrda Shoqaı Aqtóbege, odan Ekaterınbýrgke jetti. Onda keńestik bılikke qarsy oppozıtsııa kúshtermen baılanys ornatyp, bolshevıkter ústemdigine qarsy kúres júrgizýdiń joldaryn qarastyrdy. Búkilreseılik Quryltaı jınalysynyń Samaradaǵy komıteti májilisterine qatysty. Osy komıtettiń uıymdastyrýymen 1918 jyly qyrkúıekte Chelıabınskide shaqyrylǵan sezge qatyspaq bolyp barǵanynda ózge delegattarmen birge Kolchak áskerleri tarapynan tutqynǵa alyndy. Sáti túsip, tutqynnan bosap shyqqan soń 1919 jyly kóktemde Mańǵystaý arqyly Bakýge, odan Tbılısıge keldi. Mustafa Shoqaı onda 1921 jylǵy aqpannyń 25-ine deıin bolyp, osetındik belgili qaıratker A.Tsalykovtyń redaktorlyǵymen shyǵatyn «Volnyı gorets» jáne Grýzııa menshevıkteriniń «Borba» gazetterinde istedi. 1920 jyly Tbılısıde ýkraındyqtarmen birlese otyryp «Na rýbeje» jýrnalyn shyǵarýdy jolǵa qoıyp, onyń redaktory qyzmetin atqardy. Sonymen birge ol «Shafaq» («Tańsári») gazetine bas redaktor boldy. Tbılısı qalasy Keńes ókimetiniń qolyna ótken soń Mustafa Shoqaı zaıybymen birge Túrkııada biraz aıaldap, sońynan Frantsııaǵa aýysty. Sheteldik emıgratsııa jyldarynda kóptegen qıynshylyqtardy jeńe otyryp, ol keń aýqymdy, tereń mazmundy saıası kúres júrgizdi. A.Kerenskııdiń «Dnı» jáne P.Mılıýkovtyń «Poslednıe novostı» gazetterinde qyzmet etti. 1927 jyldan Zákı Ýálıdı Toǵannyń redaktorlyǵymen Parıjde shyǵyp turǵan «Ienı Túrkistan» jýrnalyna atsalysyp, «Týrkestan mıllı bırlıgı» («Túrkistan ulttyq birligi») uıymyna jetekshilik etti. Emıgratsııada júrgen túrki-musylman halyqtarynyń Á.Topchıbashev jáne G.Ishakı sekildi ókilderimen jıi aralasyp, pikirles boldy. Olardy Reseıdegi túrki-musylman halyqtaryn azattyqqa jetkizýde kúsh biriktire áreket etýge úndedi.

1940 jyly Parıjge nemis áskeri kirgende, Mustafa Shoqaı tutqynǵa alynyp, birneshe aı kontslagerde otyryp shyǵady. Kóp uzamaı Mustafa Shoqaı Berlındegi «Vıktorııa» aýrýhanasynda kúmándi jaǵdaıda kóz jumyp, qaladaǵy musylmandar zıratyna jerlendi.

Frantsııanyń Nojan-sıýr-Marn (Val-de-Marn departamenti) qalasynda qazaq ult ókilderiniń qatysýymen eskertkish taqta ornatylǵan. Almaty qalasynda Mustafa Shoqaı esimimen atalatyn kóshe bar. Qyzylorda qalasyndaǵy Ekologııa ýnıversıtetine Mustafa Shoqaı esimi berilgen. Qaıratkerdiń týǵan aýylyna eskertkishi qoıylǵan.

70 jyl buryn (1939) qazaqtyń aqyn qyzy, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasynyń halyq jazýshysy OŃǴARSYNOVA Farıza Ońǵarsynqyzy dúnıege keldi.

Atyraý oblysynda týǵan.

Atyraý memlekettik pedagogıka ınstıtýtyn bitirgen.

Aýyldyq mekteptiń muǵalimi qyzmetin atqarǵan. 1966-1969 jyldary - «Kommýnıstik eńbek» oblystyq gazetiniń ádebı qyzmetkeri. 1969-1977 jyldary - «Lenınshil jas» («Jas Alash») gazetiniń Atyraý, Aqtóbe, Oral oblystary boıynsha menshikti tilshisi, «Qazaqstan pıoneri» gazetiniń redaktory. 1978 jyly - «Pıoner» jýrnalynyń bas redaktory.

Alǵashqy kitaby «Sandýǵash» 1967 jyly jaryq kórgen. «Melodııa», «Bespokoınaıa pora», «Gordoe pokolenıe», «Kógershinderim», «Trevogı», «Ojıdanıe solntsa», «Ozarenıe» jyr jınaqtarynyń, «Bıiktik» ocherkter jınaqtarynyń, «Bizdiń Kámshat» povesiniń, Á.Tájibaev, M.Maqataev, chılı aqyny Pablo Nerýdy shyǵarmashylyqtary týraly ádebı-syn maqalalardyń avtory. S.Vangelıdiń «Prıklıýchenııa Gýgýtse», «Dedýshkın mınıstr» balalarǵa arnalǵan povesterin, S.Kapýtıkıannyń, E.Evtýshenkonyń, R.Kazakovanyń, arab aqyny Ábdýrahman ál-Hamısıdiń óleńderin, P.Nerýdyń kitaptaryn qazaqsha aýdarǵan. Aqynnyń kóptegen shyǵarmalary shet tilderge aýdarylǵan.

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń birinshi jáne ekinshi shaqyrylymynyń depýtaty.

«Qurmet belgisi», «Parasat» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.

26 JELTOQSAN, SENBІ

Slovenııanyń táýelsizdigi men yntymaqtastyq kúni. 1990 jylǵy 26-shy jeltoqsandaǵy referendýmnyń qorytyndylaryn jarııalaıdy. Referendým 1990 jylǵy jeltoqsannyń 23-de ótkizilgen bolatyn.

OQIǴALAR

18 jyl buryn (1991) Qazaqstan men AQSh arasynda tolyq kólemdi dıplomatııalyq ara-qatynas bekitildi.

14 jyl buryn (1995) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti týraly» Konstıtýtsııalyq zańy qabyldandy.

14 jyl buryn (1995) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Býhgalterlik esep jáne qarjylyq eseptilik» Zańy qabyldandy.

4 jyl buryn (2005) Aqtóbe oblysyndaǵy Alǵa aýdany ortalyǵynda 19 ǵasyrdyń aıaǵynda Aqkemir kentinde ómir súrgen haziret Muhambetqazy Mendiqulov atyndaǵy meshit saltanatty túrde ashyldy. Ol ıslamnyń bedeldi qyzmetshisi, Mekkege birneshe ret qajylyq jasaǵan, aǵartýshy, sol óńirdiń tarıhyna óz izin qaldyrýshy. Muhambetqazy Reseı patshasynyń qabyldaýynda bolyp jáne Aqkemirde mektep ashýyna ruqsat alǵan.

3 jyl buryn (2006) Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstan joly» atty kitabynyń tusaý keser rásimi ótti.

3 jyl buryn (2006) Pavlodarda Chernobyl atom elektr stansasy apatynda qutqarýǵa qatysqan pavlodarlyqtarǵa arnalǵan eskertkishtiń ashylý rásimi ótti. Eskertkishtiń ortasynda - adam denesiniń nusqalary, «atom ıadrosyn» ustaýǵa talpynǵan qoldar. Pavlodarlyqtar men Chernobyldyqtardyń shyǵarmashylyq qoǵam ujymynyń jobasy qala ákimshiliginiń qoldaýymen iske asyrylǵan.

1 jyl buryn (2008) Batys Qazaqstan oblysy Qaztalov aýdany Qarakól aýylynda Qazaqstan Respýblıkasynyń kompozıtory, eńbek sińirgen ustazy Náseken Súleımenovtyń murajaıy ashyldy.

ESІMDER

115 jyl buryn (1894-1938) memleket jáne qoǵam qaıratkeri, Túrkistan Respýblıkasy Halyq komıssarlary Keńesiniń tóraǵasy, Túrksib qurylysynyń negizin salýshylardyń biri RYSQULOV Turar dúnıege keldi.

1907-1910 jyldary Turar Merkedegi orys-qazaq bastaýysh mektebinde, 1910-1914 jyldary Bishkektegi aýyl sharýashylyq ýchılışesinde oqyp, baý-baqsha mamandyǵyn alady. 1914-1916 jyldary Merkede jáne Tashkent túbindegi baý-baqsha isimen aınalysady. 1916 jyldyń jazynda Áýlıeata oıazynda otarshyldyqqa qarsy qarýly kóterilisti uıymdastyrǵany úshin qamaýǵa alynady. Qazaq halqynyń 1916 jylǵy ult-azattyq qozǵalysy jas ıntellıgentterdiń saıası saýattaný mektebi boldy jáne olardyń taǵdyryn aıqyndap bergen uly qozǵalys edi. 1917 jylǵy revolıýtsııa kezinde patshanyń taqtan qulaǵanyn estigen T.Rysqulov Tashkenttegi oqýyn tastap, Áýlıeata oıazyndaǵy Merke aýdanyna keledi. Onda erkindik pen táýelsizdik úshin kúresý maqsatynda 1917 jyldyń basynda «Qazaq jastarynyń revolıýtsııalyq odaǵyn» qurady. 1918 jyly Áýlıeata oıazy Sovdepi tóraǵasynyń orynbasary qyzmetin atqarady. Qazan aıynda Keńesterdiń VІ sezinde TúrkOAK quramyna kiredi. Odan keıin Túrkistan Respýblıkasynyń densaýlyq saqtaý halkomy bolyp taǵaıyndalady. Túrli qyzmet atqaryp, 1920 jyly Túrkistan Kompartııasy OK-niń múshesi, Túrkistan AKSR OAK tóraǵasy bolyp saılandy.

Rysqulovtyń saıası, memlekettik qyzmetker retindegi esimi Musylman bıýrosyndaǵy qyzmetimen baılanysty keńinen belgili boldy. Onyń basshylyǵymen Musbıýro Ortalyqtyń qysymy men dıktatyna qarsy únemi kúres júrgizdi. Túrki Respýblıkasy men Túrki kompartııasyn qurý jónindegi Rysqulov kózqarastary Musbıýronyń ІІ konferentsııasynda qoldaý tapty. Biraq ortalyq aralasyp, túrkistandyqtardyń ulttyq baǵdarlanýǵa degen erkindigin basyp tastady. Turarǵa pantıýrkızm men ulttyq aýytqý jóninde aıyp taǵylyp, ómiriniń sońyna deıin qalmady. T.Rysqulov 1920 jyly Bakýdegi Shyǵys halyqtarynyń І seziniń jumysyna qatysty. 1920 jyly jeltoqsanda RSFSR Ulttar isi jónindegi halkomynyń orynbasary, 1922 jyly Túrkistan Respýblıkasy Halyq komıssarlary Keńesiniń Tóraǵasy qyzmetine taǵaıyndaldy. 1924 jyly Monǵolııaǵa Komınternniń ókili retinde jiberildi. 1925 jyly Qazraıkom BKP (b) baspasóz bóliminiń meńgerýshisi jáne «Eńbekshi qazaq» gazetiniń jaýapty redaktory, 1926-1937 jyldary maqta jónindegi turaqty májilis tóraǵasynyń orynbasary.

Onyń qalamynan ondaǵan kitap, kitapsha, 100-den asa maqalalar shyqty.

1937 jyldyń mamyr aıynda Máskeýde qamaýǵa alynǵan. 1934 jyly qurylǵan «Búkilodaqtyq birikken ortalyqty» uıymdastyrýshy degen aıyp taǵylǵan. 1938 jyldyń 10 aqpanynda atý jazasyna ushyraǵan.

Almatyda iri dańǵyldardyń biri Rysqulov esimimen atalady.

50 jyl buryn (1959) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki tóraǵasy MARChENKO Grıgorıı Aleksandrovıch dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan.

Máskeý memlekettik halyqaralyq qatynastar ınstıtýtyn bitirgen.

1984-1991 jyldary - Qazaq KSR Tústi metaldar mınıstrligi konstrýktorlyq-tehnologııalyq bıýrosynyń ınjener-konstrýktory, basqarý kadrlar bólimi bastyǵynyń orynbasary - mınıstr keńesshisi, Qazaq ǵylymı-ekonomıkalyq jáne tehnıka-ekonomıkalyq zertteýler ǵylymı-zertteý ınstıtýty aýdarmashysy, redaktory, aǵa redaktory jáne marketıngtik aqparattyq tobynyń jetekshisi, Shalaótkizgishtik mashına qurylysy konstrýktorlyq bıýro sektorynyń atqarýshy dırektory, «Aloe» ǵylymı-óndiristik kooperatıvtik ortalyǵy konstrýktorlyq bıýrosynyń tóraǵasy. 1991-1999 jyldary - «Eýrazııa» aımaqaralyq memlekettik ekologııalyq konsortsıýmy syrtqy ekonomıkalyq baılanystar boıynsha bas sarapshysy, Qazaqstan Respýblıkasy vıtse-prezıdentiniń kómekshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki tóraǵasynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Baǵaly qaǵazdar jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń shtattan tys keńesshisi, «Deutsche Bank-Securities (Kazakhstan)» AAQ-nyń prezıdenti. 1999-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń birinshi orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń ekonomıkalyq máseleler jónindegi kómekshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń shtattan tys keńesshisi, «Qazaqstannyń Halyq Jınaq Banki» AQ-y basqarmasynyń tóraǵasy. Atalǵan qyzmetinde - 2009 jyldyń qańtarynan.

Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Sıngapýr Respýblıkasynyń, Almaty qalasyndaǵy Ispanııa Koroldiginiń qurmetti konsýly.

«Parasat», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Tunǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev» ordenderimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl» medalimen marapattalǵan.

27 JELTOQSAN, JEKSENBІ

1429 hıjra jylynyń 10-shy muharramy - Ashýra kúni - Allanyń Paıǵambarlary men Elshilerin eske túsirý kúni. Ashýra - «ashara» sózinen shyqqan, maǵynasy - «on» degendi bildiredi. Bul kúni Muhammed paıǵambar adamdardy izgilikke shaqyryp, onyń shapaǵatty Uly kún ekenin aıtqan. Ashýra kúni tutylǵan oraza adamdy ótken jáne aldaǵy kúnálarynan tazartady dep sanalǵan. Al bul kúni syrqattyń halin baryp suraý - Adam atanyń barlyq balalaryn aralaǵanmen birdeı bolady eken. Bul kúni sýsaǵanǵa sý bergen adam - kúnásiz, pák adam sanalady, bul kúni tolyq jýynyp, dáret alǵan adam - kóptegen aýrý-syrqaýlardan, azap-tozaqtardan qorǵalady

Reseı Federatsııasynyń qutqarýshy kúni. Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń 1995 jylǵy 26-shy qarashadaǵy Qaýlysymen bekitilgen.

Qyrǵyzstannyń tólqujat-buryshtama qyzmetkerleriniń kúni. 1932 jylǵy jeltoqsannyń 27-de Ortalyq atqarýshy komıtet pen KSRO Halyq Komıssarlar Odaǵy «KSR Odaǵyna Biryńǵaı tólqujat júıeni bekitý týraly» Qaýly qabyldady jáne tólqujatta mindetti túrde tirkeý bolý kerek. Osy ýaqyttan bastap tólqujat-buryshtama qyzmetiniń qurylǵan kúni dep esepteledi. 2006 jylǵy mamyrdyń 30-da Qyrǵystan Respýblıkasy Prezıdentiniń Qaýlysymen tólqujat-buryshtama Departamenti quryldy.

OQIǴALAR

85 jyl buryn (1924) Semeıde Orys geografııalyq qoǵamynyń Abaıdy eske alýǵa arnalǵan májilisi jáne qalalyq teatrda uıymdastyrǵan keshi ótti. M.Áýezov Abaı shyǵarmashylyǵy týraly baıandama jasady.

4 jyl buryn (2005) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Qaýlysymen Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary men shetel azamattaryna qoldaý kórsetý, Qazaqstan Parlamentiniń damýyna óz eńbekterin sińirgeni úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentiniń 10-jyldyǵyna oraı mereıtoılyq medaldar bekitilgen.

ESІMDER

85 jyl buryn (1924) ǵalym-bıohımık, bıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri SEIІTOV Zulqarnaı dúnıege keldi.

Qostanaı oblysynda týǵan.

Omby aýylsharýashylyǵy ınstıtýtyn, onyń aspırantýrasyn bitirgen.

1954-1997 jyldary - Almaty zootehnıkalyq-maldárigerlik ınstıtýty (Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti) organıkalyq hımııa jáne bıohımııa kafedrasynyń dotsenti, professory, meńgerýshisi. 1998-2001 jyldary - ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń professory. 2002 jyldan - S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsınalyq ýnıversıteti bıohımııa kafedrasynyń professory.

Negizgi ǵylymı eńbekteri mal bıohımııasyna arnalǵan. Sıyr men bıe, túıe sútindegi belok, amın qyshqyly, maı qyshqyly, úshglıtserıd, vıtamınder quramy men onyń tehnologııalyq qasıetterin hımııalyq turǵydan zerttedi. Bıe men túıe sútin, saýmal qymyz ben shubatty molekýlalyq deńgeıde keptirýdiń jańa ádisin taýyp, sodan alynǵan qurǵaq untaqtan tabıǵı qymyz ben shubat óndirýdiń jańa bıotehnologııasyn usyndy. «Qazaq balzamy» shıpaly sýsyny men ishine altyn tamyr salyp ashytqan «Altyn sý» tunbasynyń, 150 astam ǵylymı eńbekterdiń, 7 avtorlyq kýálik pen 2 patenttiń avtory.

2-dárejeli Otan soǵysy, Qyzyl Juldyz ordenderimen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1949) 3-dárejeli memlekettik ádilet keńesshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttigi (qarjy polıtsııasy) tóraǵasynyń orynbasary OŃǴARBAEV Sáttibek Ońǵarbaıuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan.

R.A.Rýdenko atyndaǵy Sverdlov zań ınstıtýtyn bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń ortalyq aımaqtyq kólik prokýrory qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2006 jyldan.